Η εγκύκλιος του ΕΟΔΥ σχετικά με την τοξικότητα της πικροδάφνης έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Σύμφωνα με τις οδηγίες του Οργανισμού, οι διευθυντές σχολείων καλούνται να εκριζώσουν το φυτό για την ασφάλεια των μαθητών, ενώ ειδικοί στον τομέα της βοτανολογίας και της προστασίας του περιβάλλοντος χαρακτηρίζουν αυτή την εντολή ως «υπερβολή», επισημαίνοντας ότι η μαζική απομάκρυνσή του συνιστά περιβαλλοντικό έγκλημα.
Η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (ΠΕΕΓΕΠ) εξέφρασε την αντίθεσή της στην πλήρη πρόταση για ξερίζωμα και αντικατάσταση της πικροδάφνης. Η πρόεδρός της, Σταυρούλα Κατσογιάννη, είχε δηλώσει στα «ΝΕΑ» ότι η πρόταση για μαζική εκρίζωση εκατομμυρίων φυτών είναι «οικονομικά, πολιτισμικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά επιζήμια».
Όπως επισήμανε, τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο ΕΟΔΥ δείχνουν ότι τα ποσοστά δηλητηριάσεων από πικροδάφνη είναι πολύ χαμηλά: «Από τις δηλητηριάσεις, όπως καταγράφονται από το Κέντρο Δηλητηριάσεων, μόνο το 1,1% προκαλείται από φυτά· από αυτό το ποσοστό, μόλις το 5% οφείλεται στην πικροδάφνη».
Η ΠΕΕΓΕΠ προτείνει την εφαρμογή ήπιων μέτρων, όπως ενημέρωση και εκπαίδευση, αντί να προχωρήσουν σε εκρίζωση. «Σε ένα σχολείο, ήμουν μπροστά σε έναν φοίνικα», δήλωσε η κ. Κατσογιάννη, «ένας δάσκαλος ανέφερε να τον βγάλουμε γιατί έχει αγκάθια, και ο άλλος ότι τα παιδιά πρέπει να μάθουν να μην τον πλησιάζουν. Έχει σημασία τι παιδιά θέλεις να μεγαλώσεις».
Αντιδράσεις από επιστημονικούς και περιβαλλοντικούς φορείς
Η Ελληνική Βοτανική Εταιρεία διατύπωσε την αντίθεσή της, τονίζοντας ότι το μήνυμα της εγκυκλίου προκαλεί «άσκοπο πανικό και φόβο», αντί να εστιάζει στην ενημέρωση για τις πιθανές επιβλαβείς συνέπειες από την κατανάλωση του φυτού.
Στην εγκύκλιο του ΕΟΔΥ προτείνεται η απομάκρυνση της πικροδάφνης από σχολεία, πεζοδρόμια, πλατείες και άλλους δημόσιους χώρους. Ο Οργανισμός εξηγεί ότι ο γαλακτώδης χυμός του φυτού περιέχει τοξικές ουσίες, όπως η ολεανδρίνη, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές καρδιακές αρρυθμίες ή ακόμη και αιφνίδιο θάνατο.
Η σύσταση του ΕΟΔΥ και τα στατιστικά δεδομένα
Στην εγκύκλιο επισημαίνεται ότι τα παιδιά κινδυνεύουν κυρίως από την κατάποση φύλλων ή ανθέων, ενώ οι ενήλικες μπορούν να εκτεθούν μέσω καπνού ή δερματικής επαφής. Ο ΕΟΔΥ συστήνει:
1. Απομάκρυνση των φυτών πικροδάφνης από σχολεία, παιδικές χαρές και πάρκα, με αντικατάσταση τους από μη τοξικά φυτά.
2. Ενημέρωση εκπαιδευτικών, γονέων και δημοτικών υπαλλήλων για την αναγνώριση και ασφαλή διαχείριση του φυτού.
3. Εκπαίδευση των παιδιών ώστε να αποφεύγουν την επαφή με την πικροδάφνη.
4. Περίφραξη και σήμανση περιοχών όπου δεν είναι εφικτή η άμεση απομάκρυνση.
Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων που παρατίθενται στην εγκύκλιο, καταγράφονται ετησίως 15-20 περιστατικά βρώσης πικροδάφνης, κυρίως από παιδιά, χωρίς να έχει χρειαστεί χορήγηση αντιδότου, καθώς τα συμπτώματα είναι ήπια.
«Δεν υπάρχει ανάλυση επικινδυνότητας από ΕΟΔΥ – Λιγοστές οι περιπτώσεις δηλητηρίασης» λένε οι ειδικοί του αστικού πρασίνου
Αναφορές στον Διεπιστημονικό Σύλλογο επιστημόνων και επαγγελματιών του αστικού πρασίνου δείχνουν ότι η εγκύκλιος έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με τον Σύλλογο να υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν ιστορικά δεδομένα δηλητηριάσεων που να δικαιολογούν τόσο ακραία μέτρα. Αναφέρεται ότι «το έγγραφο του ΕΟΔΥ δεν περιλαμβάνει ανάλυση επικινδυνότητας, που είναι το ζωτικής σημασίας επιστημονικό στοιχείο για να τεκμηριωθεί η απειλή».
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Συλλόγου, από 22.000 δηλητηριάσεις παιδιών ετησίως, μόλις 78 σχετίζονται με φυτά ή μανιτάρια, εκ των οποίων τέσσερις αφορούν πικροδάφνη.
Το ζήτημα έχει προκαλέσει δημόσια συζήτηση, με πολίτες, επιστήμονες και φορείς να διχάζονται ανάμεσα στην προστασία της δημόσιας υγείας και τη διατήρηση ενός από τα πιο χαρακτηριστικά φυτά του ελληνικού τοπίου.
