Ο Εβάν Φουρνιέ έχει μόλις ολοκληρώσει μια εκπληκτική εμφάνιση με 28 πόντους απέναντι στην Ντουμπάι. Ένας παίκτης με δώδεκα χρόνια στο NBA, τεράστια προσωπικότητα και αγωνιστικό εγωισμό που του επιτρέπει να αναλαμβάνει τις μεγαλύτερες ευθύνες, είχε κάθε λόγο να αφιερώσει τις δηλώσεις του στον εαυτό του. Αντί γι’ αυτό, προτίμησε να αποθεώσει τον Σάσα Βεζένκοφ.
Τον χαρακτήρισε θρύλο του Ολυμπιακού, πραγματικό ηγέτη και προσωπικό του φίλο. Μίλησε για την εργατικότητά του, για την επιθυμία του να τον αναζητά συνεχώς μέσα στο παρκέ και για κάτι που θεωρεί σημαντικότερο ακόμη και από την μπασκετική του αξία: την καρδιά και τον χαρακτήρα του. Ένας τεράστιος σταρ έστρεψε τους προβολείς σε έναν άλλον, χωρίς να αισθανθεί την παραμικρή ανάγκη να υπενθυμίσει τη δική του σπουδαιότητα. Αν κάποιος δεν ήξερε τι πρεσβεύει αυτός ο οργανισμός, θα έμενε με το στόμα ανοιχτό. Για έναν οπαδό των πρωταθλητών Ευρώπης όμως, ήταν απλώς μια ακόμη θριαμβευτική Πέμπτη…
Ο Φουρνιέ δεν είναι κάποιος συμπληρωματικός παίκτης που προσπαθεί να κερδίσει την εύνοια του μεγαλύτερου ονόματος της ομάδας. Είναι ένας γεννημένος πρωταγωνιστής, ο οποίος γνωρίζει άριστα την αξία του και ακριβώς γι’ αυτό δεν αισθάνεται ότι απειλείται από την αξία των άλλων.
Η στάση του αποτελεί χαρακτηριστική έκφραση μιας κουλτούρας που έχει διαμορφωθεί στον μπασκετικό Ολυμπιακό, υπό τη διοίκηση των Αγγελόπουλων και την καθοδήγηση του Γιώργου Μπαρτζώκα. Μιας κουλτούρας στην οποία οι προσωπικότητες όχι μόνο δεν καταπιέζονται, αλλά ενθαρρύνονται να μεγαλώσουν μέσα από τη συλλογική επιτυχία. Και η σύγκριση με συγκεκριμένες συμπεριφορές της απέναντι πλευράς είναι εξαιρετικά αποκαλυπτική. Καμιά φορά και με συμπεριφορές εντός των τειχών, που αργά ή γρήγορα ξεβράζουν τον αρνητικό πρωταγωνιστή στην πόρτα της εξόδου…
Ο μικρός αδερφός του ΜακΚίσικ και ο MVP που ψήφισε τον εαυτό του
Τον Ιανουάριο του 2023, απέναντι στην Αρμάνι Μιλάνο, ο Σακίλ ΜακΚίσικ βρέθηκε μόνος στον αιφνιδιασμό, έτοιμος για ένα εντυπωσιακό κάρφωμα. Προτίμησε να αφήσει την μπάλα στον Βεζένκοφ, ο οποίος επέστρεφε από τραυματισμό, για να τελειώσει εκείνος τη φάση. Όταν ρωτήθηκε γιατί το έκανε, αποκάλεσε τον Σάσα μικρό του αδερφό και εξήγησε πως ήθελε να τον κάνει να αισθανθεί όμορφα.
Μια αυθόρμητη κίνηση, χωρίς ιδιαίτερη αγωνιστική σκοπιμότητα, που αποκάλυπτε ότι η ψυχολογία του συμπαίκτη του είχε μεγαλύτερη σημασία από μια επιπλέον προσωπική στιγμή προβολής. Ο ίδιος ο Βεζένκοφ ανταποδίδει διαρκώς αυτή τη γενναιοδωρία, αναγνωρίζοντας την αξία των συμπαικτών του και τη συμβολή του Μπαρτζώκα στην εξέλιξή του. Ακόμη και όταν ξεπέρασε τον Βασίλη Σπανούλη στην ιστορική λίστα των σκόρερ του Ολυμπιακού στη EuroLeague, προτίμησε να μιλήσει με σεβασμό για εκείνον και να υπογραμμίσει τη σημασία των ομαδικών τίτλων.
Χαρακτηριστική είναι και η στάση του απέναντι στον Κέντρικ Ναν. Τον Ιανουάριο του 2025, ο Σάσα είχε δηλώσει ότι θα επέλεγε τον Αμερικανό του Παναθηναϊκού για MVP, καλώντας παράλληλα τον κόσμο να απολαμβάνει τους μεγάλους παίκτες αντί να μειώνει τον έναν για να αναδείξει τον άλλον. Τρεις μήνες αργότερα, ο Ναν επέλεξε τον εαυτό του στη συμβολική ψηφοφορία που δημοσιοποίησε η EuroLeague.
Ο Ναν είχε κάθε δικαίωμα να θεωρεί τον εαυτό του κορυφαίο, όπως άλλωστε επιβεβαιώθηκε από την κατάκτηση του βραβείου. Η επιλογή του, όμως, συμβαδίζει με τον τρόπο που προβάλλει συχνά τη δημόσια εικόνα του: Έχει αυτοχαρακτηριστεί κορυφαίος επιθετικός παίκτης της διοργάνωσης, έχει υποστηρίξει ότι άλλαξε τον Παναθηναϊκό και έχει τονίσει πόσο δύσκολο είναι να τον αντιμετωπίσει οποιαδήποτε άμυνα. Μπορεί να αναγνωρίζει και την αξία των άλλων, όπως έκανε επιλέγοντας τον Βεζένκοφ για MVP το 2026, αλλά η διαφορά ύφους παραμένει χαρακτηριστική.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η υπόθεση του Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις. Προτού καν υπογράψει στον Παναθηναϊκό, ο Ναν είχε σχολιάσει ειρωνικά το ενδεχόμενο να γίνει ο πρώην παίκτης της Φενέρμπαχτσε ο πιο ακριβοπληρωμένος της Ευρώπης, υπενθυμίζοντας ότι υπάρχουν «επίπεδα». Όταν ο Χέιζ-Ντέιβις μετακόμισε τελικά στην Αθήνα, αποκάλυψε ότι ο Αταμάν τον είχε διαβεβαιώσει πως θα φροντίσει να λειτουργήσουν όλα γύρω από εκείνον. Και ύστερα ήρθε η ανάρτησή του μετά την κατάκτηση του Κυπέλλου, όταν απάντησε στους επικριτές του επικαλούμενος τις επευφημίες για το προσωπικό του βραβείο MVP.
Από τη μία, λοιπόν, ο Φουρνιέ αποδέχεται να παραχωρήσει αγωνιστικό χώρο σε άλλον μεγάλο παίκτη και αποκαλεί τον Βεζένκοφ ηγέτη. Από την άλλη, ένας σταρ επισημαίνει τα «επίπεδα» που τον χωρίζουν από έναν υποψήφιο συμπαίκτη του, ενώ ο τελευταίος προσέρχεται με τη διαβεβαίωση ότι το παιχνίδι θα οργανωθεί γύρω του. Ο εγωισμός είναι απαραίτητος στον πρωταθλητισμό. Το ερώτημα είναι αν λειτουργεί ως κίνητρο προσφοράς και ομαδικής διάκρισης ή ως διαρκής απαίτηση προσωπικής προτεραιότητας.
Ο Σλούκας, ο Γιούρτσεβεν και η ιεραρχία που δεν μπήκε σε διαπραγμάτευση
Η αποχώρηση του Κώστα Σλούκα το καλοκαίρι του 2023 αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα σύγκρουσης ανάμεσα στις απαιτήσεις ενός σπουδαίου παίκτη και στη φιλοσοφία λειτουργίας του Ολυμπιακού.
Η αγωνιστική του αξία δεν αμφισβητήθηκε ποτέ. Εκείνο που προκάλεσε τη ρήξη ήταν η αντίληψή του για τον ρόλο που δικαιούταν να έχει και η δυσκολία αποδοχής της ιεραρχίας που είχε διαμορφώσει ο Μπαρτζώκας. Ο Σλούκας ήθελε περισσότερο χρόνο, μεγαλύτερη αναγνώριση και διαφορετική αντιμετώπιση – μεταχείριση, σε μια ομάδα που είχε μόλις φτάσει στον τελικό της EuroLeague και είχε κυριαρχήσει στην Ελλάδα.
Το παράδοξο είναι ότι τα επιχειρήματα περί σημαντικά μειωμένου χρόνου συμμετοχής δεν συμβάδιζαν με τους πραγματικούς αριθμούς. Τα λεπτά του εκείνη τη σεζόν βρίσκονταν ουσιαστικά κοντά στον μέσο όρο της καριέρας του στη EuroLeague, ενώ ο ίδιος αναγνώριζε ότι είχε πραγματοποιήσει εξαιρετική χρονιά βάσει των επιδόσεών του.
Η ουσία δεν ήταν δύο ή τρία λεπτά περισσότερα. Ήταν το δικαίωμα του προπονητή να καθορίζει τους ρόλους χωρίς να χρειάζεται την προσωπική συναίνεση κάθε μεγάλου ονόματος. Οι Αγγελόπουλοι επέλεξαν να στηρίξουν αυτή την αρχή και ο Σλούκας αναζήτησε αλλού το περιβάλλον που επιθυμούσε.
Μετά από μια επιτυχημένη σεζόν στον Παναθηναϊκό τα πράγματα δεν κύλησαν και πολύ καλά για τον ίδιο ή την ομάδα του. Αυτό βεβαίως είναι δικό του θέμα. Το σίγουρο είναι πως ο χαρακτήρας και η νοοτροπία του αποδεδειγμένα δεν συμβάδιζαν με τις αρχές του Ολυμπιακού. Στα playoffs του 2025 απέναντι στην Εφές, ο Σλούκας αντέδρασε έντονα σε λάθος του Ομέρ Γιούρτσεβεν, φτάνοντας στο σημείο να ζητήσει από τον Αταμάν την αντικατάσταση του συμπαίκτη του. Το περιστατικό καταγράφηκε από τις κάμερες και ο ίδιος παραδέχθηκε αργότερα ότι έκανε σοβαρό λάθος, ζητώντας συγγνώμη.
Η αναγνώριση του σφάλματος έχει κάποια αξία. Δεν εξαφανίζει όμως σε καμία περίπτωση την αρχική εικόνα ενός αρχηγού που πάνω στην ένταση θεώρησε ότι μπορούσε να υποδείξει στον προπονητή τη διαχείριση άλλου παίκτη. Και αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν συνδεθεί με το ιστορικό της δικής του σύγκρουσης για την αγωνιστική ιεραρχία, ου μην και την αδυναμία ανάληψης ευθυνών όταν τα πράγματα στραβώνουν. Ουδείς θυμάται τον Σλούκα να εμφανίζεται μετά από ένα πολύ κακό αποτέλεσμα για δηλώσεις. Ασφαλώς και δεν υπάρχει τίποτε συμπτωματικό σε αυτό…
Ο ΜακΚίσικ θέλησε να ανεβάσει την ψυχολογία του Βεζένκοφ. Ο Σλούκας, σε μια διαφορετική και σαφώς πιο πιεστική αγωνιστική συνθήκη, έφτασε να ζητήσει την αντικατάσταση – για να μην πούμε απομάκρυνση – ενός συμπαίκτη του. Οι δύο στιγμές δεν είναι ταυτόσημες, αποκαλύπτουν όμως διαφορετικούς τρόπους διαχείρισης της προσωπικής έντασης.
Ο Αταμάν και η διαφορά στην άσκηση της εξουσίας
Η τριετία του Εργκίν Αταμάν στον Παναθηναϊκό συμπληρώνει την εικόνα. Διότι οι συμπεριφορές των παικτών δεν διαμορφώνονται σε κενό. Επηρεάζονται από το περιβάλλον που καλλιεργεί και συντηρεί η ίδια η ηγεσία της ομάδας, αρχής γενομένης από τον ιδιοκτήτη της. Ο Τούρκος τεχνικός διαθέτει σπουδαίες ευρωπαϊκές επιτυχίες, αλλά έχει επανειλημμένα επιλέξει να μεταφέρει τη δυσαρέσκειά του για παίκτες του στη δημόσια σφαίρα, ξεπερνώντας τα όρια της αυστηρής αγωνιστικής κριτικής.
Τον Απρίλιο του 2024, ύστερα από μια δύσκολη νίκη επί του Κολοσσού, δήλωσε ότι ορισμένοι παίκτες δεν αξίζουν να φορούν τη φανέλα του Παναθηναϊκού, έχοντας προηγουμένως ασκήσει έντονη δημόσια κριτική στον Βιλντόσα. Τον Μάιο του 2026 περιέγραψε την επιθετική λειτουργία της ομάδας του με τον Τι Τζέι Σορτς ως κατάσταση «τέσσερις εναντίον πέντε», επιχειρώντας αργότερα να εξηγήσει ότι επρόκειτο για τακτική παρατήρηση.
Μετά τη νίκη του Ολυμπιακού επί της Ντουμπάι, ο Μπαρτζώκας παραδέχθηκε δημοσίως ότι ο ίδιος αδικεί τον Μπράιαντ Ντάνστον, εξηγώντας ότι ο Αμερικανός προπονείται εξαιρετικά και αξίζει περισσότερο χρόνο συμμετοχής. Ο ένας επέλεγε να εκθέσει δημοσίως παίκτες του. Ο άλλος επιλέγει να αναγνωρίσει δημοσίως ότι αδικεί έναν δικό του. Η συγκεκριμένη αντιπαραβολή λέει πολύ περισσότερα από μια γενική συζήτηση περί προπονητικής συμπεριφοράς.
Και βέβαια υπάρχει το περίφημο Ataman rule. Η πρακτική της αντικανονικής εισόδου στο παρκέ για τη διακοπή αντίπαλων αιφνιδιασμών με τίμημα μια τεχνική ποινή, αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας λογικής που αντιμετωπίζει ακόμη και τα όρια του fair play ως πεδίο τακτικού υπολογισμού. Η EuroLeague αυστηροποίησε τον σχετικό κανονισμό από τη σεζόν 2025/26, προβλέποντας αυτόματη αποβολή για προπονητή ή μέλος του πάγκου που εισέρχεται στο παρκέ κατά τη διάρκεια αντίπαλου αιφνιδιασμού.
Ο Μπαρτζώκας δεν είναι ένας προπονητής χωρίς ένταση, ξεσπάσματα ή υπερβολικές αντιδράσεις, κάτι που έχει παραδεχθεί πολλάκις και ο ίδιος. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την ευθύνη απέναντι στους παίκτες του και στη σημασία της προπονητικής ιεραρχίας. Είναι αποκαλυπτικό ότι ο ίδιος ο Βεζένκοφ παραδέχθηκε πρόσφατα πως είχε έντονη διαφωνία με τον Μπαρτζώκα. Οι τόνοι ανέβηκαν, όμως ο Σάσα αναγνώρισε δημοσίως ότι υπάρχει συγκεκριμένη ιεραρχία, ότι ο προπονητής έχει καθοριστική συμβολή στην εξέλιξή του και ότι τέτοιες στιγμές αποτελούν μέρος μιας συνεργασίας.
Μιλάμε για έναν δις MVP της EuroLeague, έναν παίκτη που αποτελεί σημείο αναφοράς για τον Ολυμπιακό αλλά και ολόκληρο το ευρωπαϊκό μπάσκετ. Η προσωπική του σπουδαιότητα δεν τον εμπόδισε να αποδεχθεί ότι μια διαφωνία δεν συνιστά δικαίωμα αμφισβήτησης της λειτουργίας της ομάδας.
Ο Ντόρσεϊ και οι πόρτες που δεν πρόκειται να ανοίξει ο Ολυμπιακός
Η περίπτωση του Τάιλερ Ντόρσεϊ αποδεικνύει ότι αυτή η φιλοσοφία δεν είναι ένα βολικό σύνθημα που επιστρατεύεται μόνο όταν όλα πηγαίνουν καλά. Είναι μια επιλογή την οποία ο σύλλογος υπερασπίζεται ακόμη και όταν γνωρίζει ότι μπορεί να πληρώσει αγωνιστικό τίμημα.
Ο Ντόρσεϊ είναι ένας εξαιρετικά προικισμένος σκόρερ, με ικανότητες που μπορούν να αλλάξουν την εξέλιξη ενός αγώνα. Είναι επίσης μια ιδιαίτερη προσωπικότητα, η διαχείριση της οποίας απαιτεί υπομονή και συγκεκριμένους χειρισμούς. Ο Ολυμπιακός το γνώριζε από την αρχή και παρ’ όλα αυτά επέλεξε επανειλημμένα να επενδύσει πάνω του. Του έδωσε ευκαιρίες, του προσέφερε πρωταγωνιστικό ρόλο και τον εμπιστεύτηκε ξανά μετά την επιστροφή του από το NBA. Οι κορυφαίες σεζόν της καριέρας του ήρθαν στον Πειραιά, ενώ με τη συναίνεση του ίδιου του Φουρνιέ αναδείχθηκε σε βασικό σούτινγκ γκαρντ.
Οι προβληματισμοί για τα όρια των παραχωρήσεων είχαν καταγραφεί ήδη από το καλοκαίρι, στο ΕΥΘΕΩΣ για τον Ντόρσεϊ και τις «πόρτες των τρελάδικων», πολύ πριν από την πειθαρχική κρίση του Οκτωβρίου. Η προσπάθεια αξιοποίησης ενός μεγάλου ταλέντου είχε αρχίσει να συνοδεύεται από το ερώτημα μέχρι πού μπορεί να φτάσει η προσαρμογή του οργανισμού στις προσωπικές απαιτήσεις του παίκτη.
Η απάντηση δόθηκε όταν η δημόσια δυσαρέσκεια του Ντόρσεϊ και το πειθαρχικό παράπτωμα που ακολούθησε οδήγησαν στον αποκλεισμό του για έναν μήνα από τις αγωνιστικές υποχρεώσεις. Ο Ολυμπιακός αποδέχθηκε το κόστος της απουσίας ενός σημαντικού σκόρερ, αρνούμενος να αντιμετωπίσει διαφορετικά μια συμπεριφορά επειδή προερχόταν από έναν πολύτιμο παίκτη.
Ο Μπαρτζώκας ξεκαθάρισε στη συνέχεια ότι το παράπτωμα δεν το έκανε ο Ολυμπιακός, αλλά ο ίδιος ο Ντόρσεϊ, ο οποίος οφείλει να κερδίσει ξανά τη θέση του. Ταυτόχρονα υπογράμμισε ότι ο σύλλογος εκτιμά τις ικανότητές του και επιθυμεί να τον αξιοποιήσει.
Αυτή είναι η ουσία. Ο Ολυμπιακός δεν επιδιώκει να χάσει τον Ντόρσεϊ. Έχει κάνει πολλά για να τον εντάξει στη φιλοσοφία του, έχει επιδείξει υπομονή και εξακολουθεί να επενδύει στις δυνατότητές του. Δεν μπορεί, όμως, να μετατρέψει αυτή τη στήριξη σε καθεστώς απεριόριστων προσωπικών εξαιρέσεων.
Διότι αν ένας οργανισμός αρχίσει να επιβραβεύει κάθε υπερβολική απαίτηση, αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί να εξηγήσει στους υπόλοιπους γιατί εκείνοι οφείλουν να τηρούν κανόνες από τους οποίους κάποιοι εξαιρούνται. Ο Ολυμπιακός μπορεί να κάνει πάρα πολλά για να βοηθήσει έναν παίκτη του, από τον πιο σημαντικό μέχρι τον τελευταίο ρολίστα. Δεν πρόκειται όμως να θυσιάσει την ταυτότητά του για να τον κρατήσει ευχαριστημένο, όταν ο ίδιος αρνείται να προσαρμοστεί στις αρχές της ομάδας.
Οι Αγγελόπουλοι δίνουν πρώτοι το παράδειγμα
Υπάρχει μια καθοριστική παράμετρος που εξηγεί γιατί αυτή η νοοτροπία έχει ριζώσει τόσο βαθιά στον μπασκετικό Ολυμπιακό: Το παράδειγμα ξεκινά από τους ίδιους τους ανθρώπους που τον διοικούν. Σε ένα περιβάλλον όπου η προσωπική προβολή του ιδιοκτήτη αντιμετωπίζεται συχνά ως αυτονόητο προνόμιο της εξουσίας, ο Παναγιώτης και ο Γιώργος Αγγελόπουλος έχουν επιλέξει έναν εντυπωσιακά διαφορετικό δρόμο. Απέναντι στην τοξικότητα, στις προσωπικές επιθέσεις και στην επικοινωνιακή υπερβολή, διατηρούν πάντοτε μια εξαιρετικά διακριτική δημόσια παρουσία.
Δεν αισθάνονται την ανάγκη να υπενθυμίζουν διαρκώς ποιοι χρηματοδοτούν τον οργανισμό, ποιοι έχουν αναλάβει το οικονομικό και διοικητικό βάρος και ποιοι έχουν πρωταγωνιστήσει στις σημαντικότερες αποφάσεις της σύγχρονης ιστορίας του. Μολονότι έχουν κάθε λόγο να διεκδικούν δημόσια αναγνώριση, προτιμούν να στρέφουν τα εύσημα στους ανθρώπους που εργάζονται για να γίνουν οι επιτυχίες πραγματικότητα.
Ο σεβασμός τους στον Μπαρτζώκα αποτυπώνεται πρωτίστως στην εμπιστοσύνη με την οποία τον περιβάλλουν και στην ελευθερία που του παρέχουν να ασκεί τα καθήκοντά του, ακόμη και στις δυσκολότερες περιόδους. Η ανανέωση της συνεργασίας τους έως το 2029 συνοδεύτηκε από δημόσια αναγνώριση της καθοριστικής συμβολής του προπονητή στη νοοτροπία, στην ταυτότητα και στον χαρακτήρα της ομάδας.
Το ίδιο πρότυπο εμπιστοσύνης χαρακτηρίζει και τις σχέσεις με τους συνεργάτες τους. Η μακρόχρονη παρουσία ανθρώπων όπως ο Γιώργος Σκινδήλιας, ο Χρήστος Μπαφές και ο Νίκος Λεπενιώτης στον διοικητικό κορμό φανερώνει την αξία που αποδίδεται στη συνέπεια, στη σταθερότητα και στην αναγνώριση της προσφοράς. Στον Ολυμπιακό οι άνθρωποι που εργάζονται μακριά από τους προβολείς δεν αντιμετωπίζονται ως αναλώσιμοι, ούτε αναζητούνται διαρκώς πρόσωπα για να χρεωθούν τις όποιες αποτυχίες και να απορροφήσουν τη δημόσια δυσαρέσκεια.
Οι Αγγελόπουλοι δεν προσπαθούν να εμφανιστούν ως οι πραγματικοί προπονητές επειδή είναι εκείνοι που πληρώνουν. Ούτε αντιμετωπίζουν τη διοικητική τους θέση ως δικαίωμα παρέμβασης σε κάθε αγωνιστική απόφαση. Έχουν επιλέξει να εμπιστεύονται τους ανθρώπους τους και να τους προστατεύουν μέσα από αυτή την εμπιστοσύνη. Την οποία οι συνεργάτες τους αναγνωρίζουν αβίαστα γιατί τη βιώνουν καθημερινά.
Κι εδώ βρίσκεται η βαθύτερη εξήγηση της νοοτροπίας που συναντά κανείς στο ΣΕΦ. Οι Αγγελόπουλοι δεν απαιτούν από παίκτες, προπονητές και συνεργάτες να περιορίζουν τον προσωπικό τους εγωισμό, προκειμένου οι ίδιοι να μετατρέψουν τον σύλλογο σε σκηνή προσωπικής προβολής. Αντιθέτως, δίνουν πρώτοι το παράδειγμα της ταπεινότητας και του αλτρουισμού.
Αυτή η συμπεριφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε έναν οργανισμό γεμάτο προσωπικότητες. Όταν οι ιδιοκτήτες δεν διεκδικούν διαρκώς το επίκεντρο, αλλά αναγνωρίζουν την αξία εκείνων που εργάζονται δίπλα τους, δημιουργούν ένα πρότυπο που διαπερνά όλη την ομάδα. Ο σεβασμός δεν απαιτείται μόνο από τους υφισταμένους προς την ηγεσία. Εκφράζεται πρώτα από την ίδια την ηγεσία προς τους ανθρώπους της.
Και τελικά αυτή είναι η σημαντικότερη διαφορά. Ο Ολυμπιακός δεν έχει καταφέρει να εξαφανίσει τους εγωισμούς, ούτε θα μπορούσε να το κάνει σε ένα περιβάλλον πρωταθλητισμού. Έχει δημιουργήσει, όμως, έναν οργανισμό στον οποίο η προσωπική αξία αναγνωρίζεται χωρίς να μετατρέπεται σε δικαίωμα επιβολής επί των υπολοίπων.
Αυτό εξηγεί τη στάση του Φουρνιέ, την αντίληψη του Βεζένκοφ, τις αποφάσεις του Μπαρτζώκα και τα όρια που τίθενται ακόμη και σε παίκτες με τεράστιο ταλέντο. Δεν πρόκειται για μια ευτυχή συγκυρία ανθρώπινων χαρακτήρων, αλλά για τη συνέπεια μιας φιλοσοφίας που ξεκινά από την κορυφή. Κάθε ομάδα έχει τελικά τους ανθρώπους που της ταιριάζουν. Εκείνους που επιλέγει, που εμπιστεύεται, που επιβραβεύει και εκείνους για τους οποίους δεν είναι διατεθειμένη να θυσιάσει την ταυτότητά της.
Το πραγματικό μεγαλείο του οργανισμού βρίσκεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι που τον διοικούν έχουν δημιουργήσει έναν οργανισμό μεγαλύτερο από τις προσωπικές τους φιλοδοξίες. Και γι’ αυτό μπορούν να απαιτούν το ίδιο από όλους τους υπόλοιπους. Στον ΣΕΦ κανείς δεν χρειάζεται να μικρύνει για να μεγαλώσει ο άλλος. Εκείνο που πρέπει να παραμένει μεγαλύτερο από όλους είναι ο ίδιος ο Ολυμπιακός.
