Η κληρονομική διαδοχή χωρίς διαθήκη εγείρει πολλά ερωτήματα στους πολίτες, οι οποίοι συχνά αναζητούν καθοδήγηση από συμβολαιογράφους. Οδηγούνται σε ερωτήσεις όπως «Πώς κατανέμεται η περιουσία όταν δεν υπάρχει διαθήκη;» ή «Ποιοι έχουν δικαίωμα κληρονομιάς σε περιπτώσεις ελεύθερης συμβίωσης;»
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η διαδικασία αυτή διέπεται από την «κληρονομική πυραμίδα», η οποία περιλαμβάνει έξι διαδοχικές τάξεις κληρονόμων κατά τον νόμο. Ο πρώτος βαθμός περιλαμβάνει τα άμεσα μέλη της οικογένειας, και αν δεν υπάρχουν συγγενείς, η περιουσία περιέρχεται στο Δημόσιο.
Η σειρά κληρονόμων και οι όροι της κληρονομικής διαδοχής καθορίζονται νομικά και ορίζονται σε έξι τάξεις:
Η κληρονομική διαδοχή έχει καθοριστεί ως εξής:
1η τάξη: Στην πρώτη τάξη ανήκουν ο επιζών σύζυγος και τα παιδιά του θανόντος. Στην περίπτωση ύπαρξης και των δύο, η περιουσία κατανέμεται αναλογικά, με τον επιζώντα σύζυγο να λαμβάνει το 1/3 σε περίπτωση ενός παιδιού, ενώ τα υπόλοιπα 2/3 ανήκουν σ’ αυτό. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, ο σύζυγος κληρονομεί το 1/4 και τα παιδιά μοιράζονται το 3/4.
2η τάξη: Στη δεύτερη τάξη εμπίπτουν οι γονείς, τα αδέλφια και οι απόγονοι των αδελφών του θανόντος.
3η τάξη: Στην τρίτη τάξη περιλαμβάνονται οι παππούδες και οι γιαγιάδες του κληρονομουμένου, καθώς και οι κατιόντες αυτών.
4η τάξη: Η τέταρτη τάξη αναφέρεται στους προπαππούδες και τις προγιαγιάδες του αποβιώσαντος.
5η τάξη: Εάν δεν υπάρχουν συγγενείς από τις προηγούμενες τάξεις, η πέμπτη τάξη προβλέπει ότι ολόκληρη η περιουσία περιέρχεται στον επιζώντα σύζυγο, ο οποίος καθίσταται ο μοναδικός κληρονόμος.
6η τάξη: Σε περίπτωση έλλειψης συγγενών και από τις προηγούμενες τάξεις, το Δημόσιο αναλαμβάνει ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος, αποδεχόμενο την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής.
Ακολουθούν παραδείγματα που βοηθούν στην κατανόηση της διαδικασίας κληρονομικής διαδοχής:
1ο ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Ο Κ απεβίωσε χωρίς διαθήκη. Η σύζυγός του Σ και τα ξαδέλφια του, Α και Β, που δεν είχαν καμία επαφή τα τελευταία 20 χρόνια, κληρονομούν τη περιουσία του. Η Σ θα λάβει το 1/2, ενώ οι Α και Β θα μοιραστούν το υπόλοιπο 1/2 εξίσου.
2ο ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Ο 85χρονος Κ, χήρος, συζούσε με την Α. Χωρίς διαθήκη, οι γιοι του Κ κληρονομούν την περιουσία του, αλλά η Α έχει το δικαίωμα της οικοσκευής και μπορεί να παραμείνει στο διαμέρισμα του Κ για ένα χρόνο.
3ο ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Ο Κ, άγαμος και χωρίς παιδιά, απεβίωσε χωρίς διαθήκη. Χωρίς συγγενείς, η περιουσία του καταλήγει στο Δημόσιο, εκτός αν η Α, η σύντροφός του, προχωρήσει σε αίτηση στο δικαστήριο αναγνωρίζοντας την κληρονομική της δίκαια.
Η ενημέρωση γύρω από την κληρονομική διαδοχή είναι απαραίτητη για την κατανόηση ευαίσθητων ζητημάτων που μπορεί να προκύψουν σε περιπτώσεις απουσίας διαθήκης.
