Η υπόθεση της ΕΟΚ αρχίζει να εξελίσσεται σε έναν εξαιρετικά δυσάρεστο πονοκέφαλο για όσους πίστεψαν ότι μπορούσαν να ελέγξουν την έκταση και την κατεύθυνσή της. Εκεί που η δημόσια συζήτηση επιχειρήθηκε να περιοριστεί στη διοίκηση Λιόλιου – δηλαδή στον ίδιο προσωπικά – και σε μια συγκεκριμένη ομάδα διαιτητών, οι αποκαλύψεις φέρνουν ξανά στο προσκήνιο το επί δεκαετίες σάπιο οικοδόμημα του ελληνικού μπάσκετ. Εκείνο που ο Ολυμπιακός πολέμησε ουσιαστικά απολύτως μόνος του, πληρώνοντας τεράστιο αγωνιστικό και οικονομικό τίμημα, την ώρα που σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι προτιμούσαν να κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Σπύρου Γκόντα προσθέτουν μια άκρως σοβαρή διάσταση. Ο πρώην διεθνής διαιτητής υποστήριξε δημόσια ότι η αποβολή του Παναγιώτη Γιαννάκη από τον αγώνα ΓΣΛ Φάρος – Άρης το 2018 έγινε κατόπιν εντολής του τότε προέδρου της ΕΟΚ, Γιώργου Βασιλακόπουλου, επικαλούμενος όσα του είχε εκμυστηρευτεί ο Τάσος Πηλοΐδης.
Μιλάμε για έναν από τους σημαντικότερους ανθρώπους στην ιστορία του ελληνικού και του ευρωπαϊκού μπάσκετ, για την αποβολή του οποίου ένας πρώην διεθνής διαιτητής ισχυρίζεται ότι υπήρξε προεδρική «παραγγελιά». Και μάλιστα σε αναμέτρηση για την οποία ο… αγοραστής Βαγγέλης Τσάπας υποστηρίζει ότι είχε δωροδοκήσει τον Πηλοΐδη με 5.000 ευρώ, παρουσιάζοντας την αποβολή ως επιπλέον προσωπικό «δώρο» του διαιτητή. Ο Πηλοΐδης αρνείται τη δωροδοκία και έχει κινηθεί δικαστικά κατά του Τσάπα.
Οι δύο εκδοχές συγκρούονται ευθέως ως προς τον λόγο της αποβολής. Εκείνο που δεν επιτρέπεται είναι να αγνοηθεί η δεύτερη επειδή οδηγεί σε πρόσωπα και εποχές που τεχνηέντως δεν βρίσκονταν στο επίκεντρο της αρχικής δημόσιας συζήτησης (παρότι τα παραπτώματα που εξετάζονται υποτίθεται ότι ξεκινούν από το 2016). Γιατί ακόμα κι αν όντως βρεθούν πραγματικά ενοχοποιητικά στοιχεία για τη διοίκηση Λιόλιου – όχι συρραφές, κοπτοραπτική και καταθέσεις από αναξιόπιστους μάρτυρες που θα έπρεπε να είναι πρώτοι – πρώτοι στην ουρά για το κρατητήριο -, δεν γίνεται να αγνοηθεί το τεράστιο χρονικό διάστημα στο οποίο δρούσαν όλα αυτά τα παρασιτικά για το ελληνικό μπάσκετ στοιχεία.
Ο εισαγγελέας, ο Γκόντας και το όνομα που δεν μπορεί να μείνει εκτός κάδρου
Ο Σπύρος Γκόντας μίλησε με ιδιαίτερα θετικά λόγια για τον επαγγελματισμό του εισαγγελικού λειτουργού με τον οποίο συνεργάστηκε, αναφερόμενος σε πολύωρη εξέταση. Προκύπτει λοιπόν μια σειρά ερωτημάτων που απαιτούν απαντήσεις. Παρουσίασε ο πρώην διαιτητής στις αρμόδιες Αρχές όσα αποκάλυψε δημόσια για την αποβολή Γιαννάκη; Αν ναι, έχει ζητηθεί η εξήγηση του Γιώργου Βασιλακόπουλου για την καταγγελλόμενη παρέμβαση; Έχει εξεταστεί ο Πηλοΐδης ειδικά για τη συγκεκριμένη αναφορά του Γκόντα;
Αν πάλι οι σχετικές πληροφορίες δεν περιλαμβάνονται στην κατάθεσή του, δεν είναι αυτονόητο ότι πρέπει να ζητηθεί συμπληρωματική εξέταση; Και όχι μόνο για την αποβολή Γιαννάκη, αλλά για όλες τις αναφορές του σχετικά με την επιρροή της διοίκησης στους ορισμούς, τις σχέσεις ΚΕΔ και προεδρίας και τη μεταχείριση διαιτητών που δεν ήταν αρεστοί στους ισχυρούς του αθλήματος. Διότι ακούστηκαν πράγματα πολύ σοβαρά στην εκπομπή Floor Generals, έστω και σε… καλλωπισμένη μορφή. Όσοι γνωρίζουν την πραγματικότητα, μπορούν να το επιβεβαιώσουν. Και πιθανότατα πρώτος απ’ όλους ο ίδιος ο κύριος Γκόντας.
Δεν χρειάζεται να γνωρίζει κανείς το περιεχόμενο μιας μη δημοσιοποιημένης δικογραφίας για να αντιληφθεί τη σημασία αυτών των ερωτημάτων. Χρειάζεται μόνο να μην αντιμετωπίζει την υπόθεση σαν έρευνα με προκαθορισμένα χρονικά και προσωπικά όρια. Υπάρχει άλλωστε ένα στοιχείο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση: Οι Γκόντας και Φούφης έχουν ήδη δικαιωθεί δικαστικά για την καταχρηστική μεταχείρισή τους από την παλαιότερη ΕΟΚ. Οι τελεσίδικες εφετειακές αποφάσεις του 2025 δεν αποτελούν κάποια ακόμη ανεπιβεβαίωτη καταγγελία. Αποτελούν δικαστική αποτύπωση πρακτικών διοικητικής αυθαιρεσίας.
Και εδώ ακριβώς αρχίζει να καταρρέει η βολική προσπάθεια να χωριστεί η ιστορία του ελληνικού μπάσκετ σε μια υποτιθέμενα αθώα παλιά εποχή και σε μια πρόσφατη περίοδο όπου ξαφνικά ανακαλύφθηκαν όλα τα δεινά του αθλήματος. Όσο για το αν και πόσοι πρέπει να πάνε φυλακή και αν είναι 6, 56 ή 560 όπως ελέχθη μεταξύ σοβαρού κι αστείου στην εκπομπή; Η απάντηση θα πρέπει να είναι μόνο μια: Όσοι είναι πραγματικά ένοχοι. Δικαιοσύνη με εκπτώσεις δεν είναι δικαιοσύνη αλλά μαγαζάκι.
Το 13-1 που κανείς δεν δικαιούται να ξεχάσει
Όποιος θέλει να θυμηθεί ποιος αμφισβήτησε πραγματικά το σύστημα όταν εκείνο βρισκόταν στην ακμή της ισχύος του, δεν χρειάζεται να ανατρέξει σε αόριστες δηλώσεις και μεταγενέστερες διακηρύξεις. Αρκεί να επιστρέψει στον Μάιο του 2019 και στο περιβόητο 13-1 του ΕΣΑΚΕ.
Δεκατρείς ομάδες απέναντι στον Ολυμπιακό, ο οποίος ζητούσε αλλαγές στο καθεστώς της διαιτησίας και ξένους διαιτητές στα ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό. Ούτε μία άλλη ΚΑΕ δεν στάθηκε στο πλευρό του. Ένα ολόκληρο πρωτάθλημα, που υποτίθεται πως ενδιαφερόταν για την αξιοπιστία και την ισονομία, εμφανίστηκε συσπειρωμένο απέναντι σε εκείνον που απαιτούσε να αλλάξουν οι όροι λειτουργίας του.
Αυτή ήταν η πραγματική εικόνα του ελληνικού μπάσκετ. Όχι κάποια ρομαντική σύγκρουση δύο αιωνίων, ούτε μια διαφωνία για τρία σφυρίγματα. Ήταν η ιστορική στιγμή κατά την οποία ο Ολυμπιακός έδειξε σε όλη την Ελλάδα ότι δεν άντεχε άλλο πλέον να έχει απέναντί του έναν σάπιο μηχανισμό που αρνιόταν πεισματικά να αλλάξει. Και δεν περιορίστηκε σε ανακοινώσεις. Αποχώρησε από το πρωτάθλημα, έστειλε στην Α2 μια αναπτυξιακή ομάδα και πλήρωσε ένα τίμημα που καμία άλλη ομάδα δεν δέχθηκε να επωμιστεί για να διεκδικήσει την αλλαγή του συστήματος. Ίσως γιατί όλοι – και οι 13 – με τον έναν ή τον άλλον τρόπο είχαν βρει τη βολή τους. Μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά, τουλάχιστον για μια συγκεκριμένη ομάδα.
Το «Μέχρι Τέλους» δεν ήταν επικοινωνιακό σύνθημα που επινοήθηκε εκ των υστέρων για να δικαιολογήσει μια ήττα. Ήταν μια σύγκρουση με πραγματικές συνέπειες, σε μια εποχή που οι σημερινοί όψιμοι υπέρμαχοι της κάθαρσης είτε σιωπούσαν είτε υπερασπίζονταν το υπάρχον καθεστώς.
Το παράδοξο είναι ότι σήμερα επιχειρείται από ορισμένους η πλήρης αντιστροφή της πραγματικότητας: Να εμφανιστεί ως ευνοημένος από τη διαφθορά ο μοναδικός σύλλογος που συγκρούστηκε με τις πρακτικές εκείνων που διέλυσαν το ελληνικό μπάσκετ, έμεινε μόνος απέναντι στους «13» και αποδέχθηκε το μεγαλύτερο κόστος. Αν δεν πρόκειται για συνειδητή διαστρέβλωση της ιστορίας, τότε απαιτείται μια πραγματικά εντυπωσιακή δόση αντίδοτου στην επιλεκτική αμνησία.
Κύριε Βρούτση, ακόμη επιμένετε στο 2024–2026;
Για τη στάση της κυβέρνησης και το χρονικό πλαίσιο του έκτακτου οικονομικού ελέγχου που εξήγγειλε ο Γιάννης Βρούτσης έχουμε ήδη αναφερθεί αναλυτικά. Δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε όσα γράψαμε. Χρειάζεται μόνο μια ερώτηση προς τον υπουργό: Ακόμη επιμένετε στην περίοδο 2024–2026, κύριε Βρούτση; Όταν κάποιος θέλει να καθαρίσει ένα μεγάλο, βρώμικο σπίτι, είναι δυνατόν να αρκεστεί σε ένα πρόχειρο ξεσκόνισμα στο χολ;
Διότι όσα έρχονται στο φως αφορούν ένα ολόκληρο σύστημα, με ιστορία δεκαετιών, με διαδοχικές διοικήσεις, επιτροπές, παράγοντες, πρακτικές και σχέσεις εξουσίας. Ένας οικονομικός έλεγχος τριετίας δεν μπορεί από τη φύση του να απαντήσει στα ερωτήματα για τη λειτουργία αυτού του συστήματος. Και όσο η κυβέρνηση δεν εξηγεί γιατί επέλεξε το συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, η κριτική περί επιλεκτικής αντιμετώπισης θα ενισχύεται. Μαζί και η κατηγορία της συνενοχής στη σκόπιμη απόκρυψη του πραγματικού προβλήματος, για λόγους που μόνο ο υπουργός και οι προϊστάμενοί του μπορούν να εξηγήσουν.
Η «ελεγχόμενη έκρηξη» και ο κίνδυνος να αποκαλυφθεί ολόκληρο το σύστημα
Από την πρώτη στιγμή ο ΑΘΛΟΣ έθεσε το ζήτημα της επιλεκτικής κάθαρσης και της απόπειρας να μετατραπεί η υπόθεση της ΕΟΚ σε ένα βολικό ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Η εξέλιξη των αποκαλύψεων ενισχύει αυτή την κριτική: Το δημόσιο ενδιαφέρον που επιχειρήθηκε να επικεντρωθεί στη διοίκηση Λιόλιου επεκτείνεται πλέον αναπόφευκτα σε παλαιότερες περιόδους, πρόσωπα και πρακτικές.
Και δεν πρόκειται μόνο για τον Βασιλακόπουλο. Πρόκειται για ένα ολόκληρο πλέγμα εξουσίας που επέτρεψε στο ελληνικό μπάσκετ να λειτουργεί επί χρόνια με καταγγελίες για εξαρτήσεις, παρεμβάσεις και αδιαφανείς αποφάσεις. Για εκείνους που διοικούσαν, για εκείνους που αποφάσιζαν, για εκείνους που συμπορεύονταν και για εκείνους που μπορούσαν να αντιδράσουν αλλά προτιμούσαν τη βολική σιωπή.
Εφόσον επιβεβαιωθούν οι νέες καταγγελίες, οι προεκτάσεις τους θα είναι εξαιρετικά σοβαρές. Ανεξάρτητα όμως από την τελική ποινική αξιολόγησή τους, οι ήδη γνωστές δικαστικές αποφάσεις και το ιστορικό του 2019 δεν αφήνουν περιθώρια να παρουσιαστεί η κρίση αξιοπιστίας του ελληνικού μπάσκετ ως φαινόμενο της τελευταίας τριετίας.
Η Δικαιοσύνη έχει πλέον την ευκαιρία να εξετάσει ουσιαστικά όσα καταγγέλλονται, δίχως να περιοριστεί από το χρονικό πλαίσιο της κυβερνητικής πρωτοβουλίας. Αν η έρευνα φτάσει μέχρι τις πραγματικές ρίζες των παθογενειών, θα έχει προσφέρει στο άθλημα κάτι πολύ σημαντικότερο από την απομάκρυνση μερικών προσώπων: Την πραγματική λογοδοσία ενός συστήματος που έδρασε για πολλά χρόνια σε βάρος του ελληνικού μπάσκετ.
Και τότε θα αξίζει να θυμηθούν όλοι το 13-1 του 2019 και το «Μέχρι Τέλους». Όχι ως μια ξεχασμένη ψηφοφορία, αλλά ως την πιο χαρακτηριστική υπενθύμιση του πόσο μόνος στάθηκε ο Ολυμπιακός απέναντι στο ελληνικό μπάσκετ της εποχής. Γιατί σήμερα όλοι μπορούν να δηλώνουν υπέρ της κάθαρσης. Το 2019 όμως, όταν η σύγκρουση είχε πραγματικό κόστος, μόνο ένας δέχθηκε να πληρώσει το τίμημα. Οι υπόλοιποι ήταν αγκαζέ με τη σαπίλα και αυτόν που την ήλεγχε…
ΥΓ. Αλήθεια, σας έκανε καθόλου εντύπωση το γεγονός πως όλα σχεδόν τα «μεγάλα» ΜΜΕ που μέχρι πριν λίγες ημέρες ξιφουλκούσαν κατά της «κακής διοίκησης Λιόλιου» και φιλοξενούσαν κάθε πικραμένο στις σελίδες και τις εκπομπές του, κάνουν ότι δεν είδαν και δεν άκουσαν τη συνέντευξη Γκόντα;
