Στη Γροιλανδία θα βρεθεί στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια επίσκεψη που οι Βρυξέλλες περιγράφουν ως προσπάθεια «εμβάθυνσης της εταιρικής σχέσης» με το αυτόνομο νησί της Αρκτικής — αλλά που έχει σαφές γεωπολιτικό και συμβολικό πρόσημο απέναντι στις νέες διεθνείς προκλήσεις στην περιοχή.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η Αρκτική κερδίζει στρατηγική σημασία καθώς η τήξη των πάγων ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς και αποκαλύπτει κοιτάσματα κρίσιμων ορυκτών, ενώ η ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ και της Ρωσίας ανεβάζει το θερμόμετρο της αντιπαράθεσης.
Την ίδια ώρα, οι επεμβάσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, έχουν προκαλέσει αναταράξεις: ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει την απόκτηση του ελέγχου της Γροιλανδίας «απόλυτη αναγκαιότητα» για την ασφάλεια της χώρας του, δηλώνοντας θέσεις που σήκωσαν κύμα αντιδράσεων στη Δανία, στη Γροιλανδία και στις Βρυξέλλες. Οι αντιδράσεις αυτές υπενθυμίζουν ότι, όπως επισημαίνουν οι τοπικοί και ευρωπαϊκοί κύκλοι, μόνο οι κάτοικοι του νησιού έχουν δικαίωμα να αποφασίσουν το μέλλον τους.
Κατά τη διάρκεια της διήμερης επίσκεψης, η Φον ντερ Λάιεν θα έχει σειρά επαφών με τους τοπικούς και περιφερειακούς ηγέτες: θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, Γενς-Φρεντέρικ Νίλσεν, την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, και τον πρωθυπουργό των Νήσων Φερόε, Μπέινιρ Γιοχάνεσεν. Οι συνομιλίες προσανατολίζονται στις προκλήσεις και στις ευκαιρίες που ανοίγονται για το νησί και για ολόκληρη την Αρκτική.
Η επίσκεψη θα ξεκινήσει με μετάβαση στην παγοκάλυψη της Γροιλανδίας — κίνηση με ισχυρό συμβολισμό για την κλιματική αλλαγή, αλλά και πρακτική ανάδειξη των συνεπειών της ταχείας τήξης των πάγων, που αλλάζει δραστικά το οικονομικό και το στρατηγικό τοπίο της περιοχής.
Τη Δευτέρα, οι τρεις ηγέτες θα εγκαινιάσουν στις εγκαταστάσεις της εταιρείας τηλεπικοινωνιών Τούσας ένα πρόγραμμα ενισχυμένης δορυφορικής συνδεσιμότητας για τη Γροιλανδία και θα υπογράψουν επίσης «ανανεωμένη κοινή διακήρυξη» μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της κυβέρνησης της Γροιλανδίας και της κυβέρνησης της Δανίας, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων.
Την πρόεδρο της Επιτροπής συνοδεύουν ο επίτροπος Διεθνών Εταιρικών Σχέσεων, Γιόζεφ Σίκελα, και ο ειδικός σύμβουλος για τις σχέσεις ΕΕ-Αρκτικής, Γίρκι Κατάινεν — μια παρουσία που δείχνει ότι οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν πλέον τη Γροιλανδία ως σημαντικό εταίρο στους τομείς των υποδομών, της συνδεσιμότητας, των πρώτων υλών και της ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεωρεί ήδη την πολιτική της για την Αρκτική προκειμένου να ανταποκριθεί στις νέες πραγματικότητες. Η επίσκεψη της Φον ντερ Λάιεν σηματοδοτεί την αποφασιστικότητα της ΕΕ να «ενισχύσει το αποτύπωμά της σε μια περιοχή» όπου η κλιματική κρίση, οι οικονομικές ευκαιρίες και ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων συγκλίνουν.
Το ταξίδι συμπίπτει και με μία ευρύτερη αναταραχή στη βόρεια Ευρώπη: μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, η Ισλανδία απέρριψε μέσω δημοψηφίσματος την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ — εξέλιξη που δείχνει πως η ευρωπαϊκή επιρροή στον Βορρά δοκιμάζεται. Από τη Γροιλανδία, λοιπόν, οι Βρυξέλλες στέλνουν μήνυμα ότι δεν προτίθενται να μείνουν στο περιθώριο της νέας μάχης για την Αρκτική.
