Η βιοϊατρική έρευνα δεν είναι πολυτέλεια· είναι στρατηγική επένδυση στην υγεία των πολιτών, στην οικονομία και στην επιστημονική πρόοδο. Κάθε καινοτόμα θεραπεία, διαγνωστική μέθοδος ή εμβόλιο ξεκίνησε κάποτε ως μια αβέβαιη ερευνητική προσπάθεια —χωρίς εγγυημένο αποτέλεσμα— και ωστόσο τελικά μετέτρεψε την επιστημονική γνώση σε πρακτικό όφελος.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο ρόλος του κράτους στην υποστήριξη της έρευνας είναι καθοριστικός. Η αγορά αναζητά βραχυπρόθεσμο όφελος και συχνά δεν χρηματοδοτεί τη βασική, μακροπρόθεσμη και υψηλού ρίσκου έρευνα, επειδή τα αποτελέσματα μπορεί να εμφανιστούν μετά από χρόνια και να διαχυθούν ευρέως στην κοινωνία.
Η δημόσια χρηματοδότηση, λοιπόν, πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ιδιωτική επένδυση, αλλά με κανόνες που διασφαλίζουν το δημόσιο συμφέρον. Πρώτο και κυριότερο, να υπάρχει σταθερή και πολυετής χρηματοδότηση: η έρευνα δεν προγραμματίζεται με ορίζοντα ενός έτους.
Δεύτερον, η κατανομή των πόρων πρέπει να βασίζεται σε διαφανή αξιολόγηση από ανεξάρτητους και διεθνούς κύρους επιστήμονες, ώστε τα κονδύλια να κατευθύνονται στην ποιότητα και όχι σε κομματικές ή πελατειακές σκοπιμότητες.
Τρίτον, ένα σημαντικό ποσοστό της δημόσιας χρηματοδότησης οφείλει να απευθύνεται σε έρευνα υψηλού ρίσκου. Χωρίς τη δυνατότητα αποτυχίας δεν υλοποιείται η πραγματική καινοτομία — οι μεγάλες ανακαλύψεις προέκυψαν πολλές φορές μέσα από πρωτότυπες, ριψοκίνδυνες προσεγγίσεις.
Για την Ελλάδα, ο λόγος επένδυσης στη βιοϊατρική έχει και επιπλέον διάσταση: μπορεί να αποτελέσει απάντηση στο brain drain. Η χώρα διαθέτει αξιόλογους επιστήμονες, αλλά τους χάνει όταν δεν υπάρχουν επαρκείς υποδομές, σταθερές θέσεις και ανταγωνιστικές ευκαιρίες για επιστημονική εξέλιξη.
Η δημόσια χρηματοδότηση πρέπει ακόμη να στηρίζει την πορεία από την ανακάλυψη στο ιατρικό πεδίο: κλινικές μελέτες, νέες θεραπείες, διαγνωστικά εργαλεία και την ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρήσεων. Αυτό απαιτεί στενότερη συνεργασία πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, νοσοκομείων και παραγωγικού τομέα, ώστε η επιστημονική γνώση να μετατρέπεται σε απτό όφελος για τον ασθενή και την κοινωνία.
Επιπλέον, πρέπει να δημιουργηθούν συνθήκες που θα επιτρέπουν στους νέους ερευνητές να επιστρέφουν και να εξελίσσονται στην Ελλάδα. Η προσέλκυση ταλέντου δεν επιτυγχάνεται μόνο με χρηματοδοτικά προγράμματα, αλλά με ένα σταθερό, αξιοκρατικό και υποστηρικτικό περιβάλλον.
Συνεπώς, το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερα χρήματα, αλλά έξυπνη, σταθερή και αξιοκρατική χρηματοδότηση με λογοδοσία και σαφείς στόχους. Μια χώρα που δεν επενδύει στη βιοϊατρική έρευνα θα αγοράζει στο μέλλον τις λύσεις που δημιούργησαν άλλοι· μια χώρα που επενδύει σήμερα μπορεί να γίνει μέρος της λύσης.
Η χρηματοδότηση της βιοϊατρικής έρευνας δεν είναι δαπάνη χωρίς όφελος. Είναι επένδυση στο μέλλον της υγείας και της χώρας — και απαιτείται πολιτική βούληση για να μετατραπεί σε απτά αποτελέσματα.
