Καθώς ο πληθωρισμός συνεχίζει να «τρέχει» σε υψηλούς ρυθμούς, ολοένα και περισσότεροι πολίτες που διαθέτουν κάποιο διαθέσιμο κεφάλαιο αναζητούν ασφαλές καταφύγιο για να διατηρήσουν —ή και να αυξήσουν— την αγοραστική τους δύναμη. Τον Απρίλιο ο ετήσιος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) βρέθηκε στο 5,4%, τον Μάιο υποχώρησε στο 5,2% και τον Ιούνιο στο 4,4%, ωστόσο η αναζωπύρωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή σε συνδυασμό με την υπερβάλλουσα ζήτηση από τον τουρισμό του καλοκαιριού αναμένεται να οδηγήσει σε νέα άνοδο τον Ιούλιο.
Η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο μέσος πληθωρισμός για το σύνολο του 2026 θα διαμορφωθεί στο 3,8%, «τρώγοντας», ουσιαστικά, την αύξηση των εισοδημάτων και επηρεάζοντας την πραγματική αξία των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών.
Ωστόσο, η δυνατότητα αποταμίευσης δεν είναι καθολική: το ποσοστό της αποταμίευσης στην κοινωνία είναι αρνητικό (-3,2% στο δ’ τρίμηνο του 2025). Εκείνοι που μπορούν και βάζουν χρήματα στην άκρη, αναζητούν πλέον εναλλακτικές λύσεις. Παλιότερα το ασφαλές καταφύγιο θεωρούνταν οι «σταθερές» αξίες, όπως τα ακίνητα. Η εντυπωσιακή άνοδος στις τιμές των ακινήτων ωστόσο έχει αλλάξει την ισορροπία και οι επενδύσεις σε μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και άλλα επενδυτικά προϊόντα έχουν πάρει τη σκυτάλη.
Τα στοιχεία της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών (ΕΘΕ) για το β’ τρίμηνο του 2026 αποτυπώνουν αυτήν τη στροφή: το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που διαχειρίζονται οι θεσμικοί επενδυτές ανήλθε σε 52,95 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση περίπου 9% σε σχέση με το α’ τρίμηνο του έτους και περίπου 8% σε σύγκριση με το τέλος του 2025.
Από το σύνολο αυτό, τα περισσότερα κεφάλαια —32,9 δισ. ευρώ ή 62%— βρίσκονται σε Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες (ΟΣΕΚΑ), δηλαδή σε αμοιβαία κεφάλαια που διαχειρίζονται οι ΑΕΔΑΚ. Ακολουθούν οι εταιρείες asset management με 13,9 δισ. ευρώ (26%), οι ΑΕΑΑΠ με 5,2 δισ. ευρώ (10%) και οι οργανισμοί εναλλακτικών επενδύσεων (ΟΕΕ) με 937 εκατ. ευρώ (2%).
Η αναπτυξιακή δυναμική των αμοιβαίων κεφαλαίων είναι εντυπωσιακή: από τον Ιούνιο του 2020 μέχρι τον Ιούνιο του 2026 το ενεργητικό τους έχει σχεδόν πενταπλασιαστεί —από 7,2 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2020 σε 32,9 δισ. ευρώ σήμερα— με σημαντική αύξηση τόσο από ροές όσο και από αποδόσεις. Παράλληλα, ο αριθμός των διαθέσιμων ΟΣΕΚΑ έχει αυξηθεί από 351 το 2020 σε 492 σήμερα.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 τα νέα κεφάλαια που επενδύθηκαν σε αμοιβαία κεφάλαια ξεπέρασαν τα 2 δισ. ευρώ. Οι μεγαλύτερες εισροές κατευθύνθηκαν σε προϊόντα χαμηλού ρίσκου: διεθνή ομόλογα με 810 εκατ. ευρώ, σύνθετοι-ειδικού τύπου ΟΣΕΚΑ με 287 εκατ., μεικτοί ΟΣΕΚΑ με 268 εκατ., αμοιβαία μετοχών ανεπτυγμένων αγορών με 221 εκατ., ομολογιακοί ΟΣΕΚΑ Ελλάδας με 165 εκατ. και ΟΣΕΚΑ που επενδύουν αποκλειστικά σε ελληνικές μετοχές με 157 εκατ. ευρώ.
Τα παραπάνω δείχνουν ότι η πλειονότητα των ροών αναζητά ασφάλεια και διατήρηση της αγοραστικής δύναμης, παρά υψηλές βραχυπρόθεσμες αποδόσεις. Παρ’ όλα αυτά, τις υψηλότερες αποδόσεις καταγράφουν τα αμοιβαία κεφάλαια μετοχών: όσα επενδύονται σε μετοχές εταιρειών με έδρα τις ΗΠΑ είχαν απόδοση 20,4% στο α’ εξάμηνο του 2026, ενώ αυτά που επενδύουν σε μετοχές ελληνικών επιχειρήσεων είχαν μέση απόδοση 17,6%.
Μπροστά στη φυγή κεφαλαίων από τις προθεσμιακές καταθέσεις —λιγότερα από 1,6 δισ. ευρώ βρίσκονταν σε προθεσμιακές καταθέσεις τον Μάιο του 2026 έναντι 2,6 δισ. τον Μάιο του 2022— οι τράπεζες προσφέρουν στους πελάτες περισσότερα επενδυτικά προϊόντα μέσω των ΑΕΔΑΚ των ομίλων τους και κάνουν νέες κινήσεις στον κλάδο της διαχείρισης κεφαλαίων μέσω εξαγορών. Στο παιχνίδι εμπλέκονται και μικρότερες τράπεζες: η CrediaBank ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα στρατηγική συνεργασία με την εταιρεία asset management της BNP Paribas.
