Ο Μάικλ Ρούμπιν, αναλυτής του Middle East Forum (MEF) και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου, κλήθηκε να καταθέσει ενώπιον της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «Τομ Λάντος» του Κογκρέσου των ΗΠΑ, σε μια ακρόαση που έφερε τον τίτλο «Μπορεί η Τουρκία να βρει τον δρόμο της πίστης στην ελευθερία;». Η εικόνα που παρουσίασε ήταν κοφτή και χωρίς υπεκφυγές: μια Τουρκία που έχει μεταβληθεί σε αυταρχικό καθεστώς με περιφερειακές προεκτάσεις.
Κατά την κατάθεσή του, ο Ρούμπιν περιέγραψε την εξέλιξη του καθεστώτος Ερντογάν ως διαδικασία συστηματικής καταστολής, η οποία έχει ξεπεράσει τα εσωτερικά σύνορα της χώρας και απειλεί τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τα δυτικά συμφέροντα. Εστίασε στην ανάγκη της Ουάσιγκτον να εγκαταλείψει την πολιτική του κατευνασμού και να υιοθετήσει μια στάση με «ηθική σαφήνεια», υπογραμμίζοντας ότι η ανοχή τροφοδοτεί την ασυδοσία του προέδρου.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ρούμπιν ζήτησε την επιβολή στοχευμένων κυρώσεων για τη θρησκευτική καταπίεση και πρότεινε την ενεργότερη διεθνή προστασία των ελληνορθόδοξων μνημείων, αναφέροντας ειδικά την Αγία Σοφία και τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Παράλληλα, τόνισε ότι πρέπει να αμφισβητηθεί η τουρκική κυριαρχία επί αυτών των χώρων όταν υπάρχουν παραβιάσεις δικαιωμάτων.
Ο αναλυτής αποδόμησε επίσης το επίσημο αφήγημα για το πραξικόπημα του 2016, το οποίο χαρακτήρισε ως στρατηγικό εργαλείο για την εδραίωση της εξουσίας. Χρησιμοποιώντας τη φράση «δώρο Θεού» για να περιγράψει τον τρόπο που αξιοποιήθηκε το γεγονός από τον Ερντογάν, υποστήριξε ότι οι λίστες των υποτιθέμενων πραξικοπηματιών ήταν προετοιμασμένες εκ των προτέρων και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις περιλάμβαναν ακόμη και νεκρούς στρατιώτες. Κατηγόρησε, εξάλλου, τη SADAT για εμπλοκή σε περιστατικά θανάτων πολιτών και πρότεινε να χαρακτηριστεί ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση.
Στο εσωτερικό πεδίο, ο Ρούμπιν παρουσίασε ένα «εγχειρίδιο» για την εξόντωση πολιτικών αντιπάλων: από τη σύλληψη του Σελαχατίν Ντεμιρτάς του HDP μέχρι την προσπάθεια υπονόμευσης της πολιτικής σταδιοδρομίας του Εκρέμ Ιμάμογλου στη Κωνσταντινούπολη και την απομάκρυνση του Όζγκουρ Οζέλ από την ηγεσία του CHP μέσω ελεγχόμενων δικαστικών παρεμβάσεων. Η συστηματική στοχοποίηση, είπε, συνοδεύεται από ελεγχόμενο Τύπο που παράγει ψευδείς κατηγορίες και προσωπικές επιθέσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ιστορικό αναθεωρητισμό και στην έξαρση του αντισημιτισμού: ο Ρούμπιν υποστήριξε ότι η άρνηση γενοκτονιών και η ρητορική μίσους έχουν επιστρέψει σε επίπεδα που παραπέμπουν σε παλαιότερες σκοτεινές περιόδους, ενώ κάλεσε την κυβέρνηση των ΗΠΑ να μιλήσει ενιαία για την προστασία των αρμενικών και ελληνορθόδοξων περιουσιών, σχολείων και ναών. Επίσης επεσήμανε ότι οι Εβραίοι της Τουρκίας βιώνουν κλίμα φόβου εξαιτίας της δημαγωγίας στα μέσα ενημέρωσης.
Ο Ρούμπιν δεν παρέλειψε να επιρρίψει ευθύνες και στην Ουάσιγκτον: κατηγόρησε τη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και ορισμένους συνεργάτες της ότι με τις κινήσεις τους έδωσαν σήμα στην Άγκυρα πως δεν θα υπάρξουν συνέπειες για τις παραβιάσεις. Η στάση, όπως σημείωσε, ακόμα και του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, συνέτεινε στο αίσθημα ατιμωρησίας.
Στο μέτωπο του κουρδικού ζητήματος, ο Ρούμπιν χαρακτήρισε λανθασμένη την αμερικανική προσέγγιση από το 1997, όταν το PKK εντάχθηκε στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων. Παρουσίασε την άποψη ότι η οργάνωση έχει εξελιχθεί και ότι η διάλυσή της το 2025 μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες ειρήνης, θεωρώντας παράλληλα ότι η απελευθέρωση του Αμπντουλάχ Οτσαλάν και ο επαναπροσδιορισμός της κατάταξής του θα διευκόλυναν έναν συμβιβασμό.
Τέλος, απηύθυνε κατηγορίες για τη στοχευμένη χρηματοδότηση αμερικανικών πανεπιστημίων και think tanks από τουρκικά κεφάλαια, αναφέροντας ως σημείο αναφοράς το σκάνδαλο του Πρίνστον το 1995 με τον καθηγητή Χιθ Λόουρι, και υπογράμμισε ότι τέτοιες πρακτικές αλλοιώνουν την ακαδημαϊκή αξιοπιστία και προωθούν φιλοτουρκικά αφηγήματα.
«Δεν θα υπάρξει ποτέ ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο ή στον Νότιο Καύκασο αν η Τουρκία δεν συμφιλιωθεί με τους πολίτες της», κατέληξε ο Ρούμπιν, καλώντας σε μια πιο αποφασιστική και αρχών-βασιζόμενη πολιτική από την πλευρά της Δύσης.
