Το Ιράν προχώρησε την Τετάρτη στην κατάσχεση δύο πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, κλιμακώνοντας την ένταση σε μία θαλάσσια οδό ζωτικής σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε υδρογονάνθρακες. Οι ΗΠΑ υποβάθμισαν το περιστατικό, επισημαίνοντας ότι δεν συνιστά παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός, ωστόσο η κατάσταση διατηρεί υψηλό επίπεδο επικινδυνότητας για τη ναυσιπλοΐα και τις διεθνείς αγορές.
Το πέρασμα έχει μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης στον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου, με συνέπεια οι κινήσεις στη θαλάσσια περιοχή να αποκτούν ευρύτερο γεωπολιτικό χαρακτήρα και να επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια των διεθνών μεταφορών.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι προχώρησαν στην «κατάσχεση» δύο πλοίων που επιχειρούσαν να διασχίσουν το στενό, οδηγώντας τα «προς τις ιρανικές ακτές». Το Τεχεράνη υποστήριξε ότι τα πλοία όφειλαν να διαθέτουν άδειες για τη διέλευση μέσω των Στενών, επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ εμποδίζουν την πρόσβαση στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου.
Οι αρχές του Παναμά επιβεβαίωσαν την κατάσχεση του πλοίου MSC Francesca, το οποίο έφερε παναμαϊκή σημαία, και το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι προκάλεσε «σοβαρό πλήγμα» στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, σύμφωνα με την υπηρεσία ασφάλειας ναυσιπλοΐας UKMTO, τρίτο σκάφος δέχθηκε πυρά ενώ έπλεε οκτώ ναυτικά μίλια από τις δυτικές ακτές του Ιράν· το πλοίο κατάφερε να εξέλθει από το στενό και να κατευθυνθεί προς την Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, όπως ανέφερε ο ιστότοπος MarineTraffic.
Από την πλευρά του ο Λευκός Οίκος τόνισε ότι «δεν πρόκειται ούτε για αμερικανικά, ούτε για ισραηλινά πλοία», σημειώνοντας έτσι ότι το επεισόδιο δεν παραβιάζει την κατάπαυση του πυρός που ισχύει από τις 8 Απριλίου, όπως δήλωσε η εκπρόσωπος της προεδρίας Κάρολαϊν Λέβιτ στο Fox News.
Η πολιτική ρητορική παραμένει έντονη. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ έγραψε μέσω X: «Η πλήρης κατάπαυση του πυρός δεν έχει νόημα, παρά μόνο αν δεν παραβιάζεται από τον (αμερικανικό) ναυτικό αποκλεισμό (…). Το να ανοίξουμε ξανά το στενό του Ορμούζ είναι αδύνατο όσο συνεχίζεται αυτή η κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός». Την ίδια ώρα ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πιθανότητα επανέναρξης των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, απαντώντας «Είναι πιθανό!» σε ερώτηση της New York Post για ενδεχόμενες συνομιλίες εντός των επόμενων 72 ωρών.
Οι συνομιλίες ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, που αναμενόταν να επαναληφθούν μετά την πρώτη συνάντηση της 11ης Απριλίου, στοχεύουν στον τερματισμό του «πολέμου που έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους», κυρίως σε Ιράν και Λίβανο. Ο Ντόναλντ Τραμπ παρέτεινε την κατάπαυση του πυρός, δίνοντας –όπως είπε– περισσότερο χρόνο στους Ιρανούς να προετοιμάσουν «πρόταση» για διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ υπό την αιγίδα του Πακιστάν. Ωστόσο, όπως ανέφερε η Κάρολαϊν Λέβιτ, «ο πρόεδρος δεν έχει ορίσει συγκεκριμένη προθεσμία για την υποβολή πρότασης από πλευράς του Ιράν», προσθέτοντας ότι «σε τελευταία ανάλυση αυτός θα υπαγορεύσει το χρονοδιάγραμμα». Μέχρι στιγμής καμία αντιπροσωπεία δεν έχει αναχωρήσει για το Ισλαμαμπάντ.
Η αβεβαιότητα στην περιοχή αντήχησε στις αγορές: οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν άνω του 4%, με το WTI να φθάνει τα 96,73 δολάρια και το Brent τα 105,63 δολάρια το βαρέλι.
Ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ, που είχε ζητήσει την παράταση της ανακωχής, εξέφρασε την ελπίδα ότι οι δύο πλευρές θα καταλήξουν σε «Συμφωνία Ειρήνης». Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τεχεράνη «εκτιμά» τις πακιστανικές προσπάθειες, χωρίς ωστόσο να τοποθετηθεί δημόσια για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός.
Στο μεταξύ, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε την αιφνίδια αποχώρηση του κορυφαίου πολιτικού αξιωματούχου του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού Τζον Φίλαν, χωρίς να παράσχει περαιτέρω εξηγήσεις.
Στο μέτωπο του Λιβάνου, τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς παρά την ισχύουσα ανακωχή, που εκπνέει την Κυριακή. Η Βηρυτός προετοιμάζεται να ζητήσει παράταση της εκεχειρίας στις συνομιλίες που θα διεξαχθούν στην Ουάσιγκτον σε επίπεδο πρεσβευτών. Σύμφωνα με κυβερνητική πηγή στο Γαλλικό Πρακτορείο, «Ο Λίβανος θα ζητήσει παράταση της εκεχειρίας για έναν μήνα, την αυστηρή τήρηση της κατάπαυσης του πυρός και την αναστολή από το Ισραήλ των επιχειρήσεων (…) καταστροφής στις περιοχές όπου έχει παρουσία».
Η ισραηλινή διπλωματία δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν «σοβαρές διαφωνίες» με τη λιβανική κυβέρνηση», καλώντας την να επιλέξει τη συνεργασία έναντι της Χεζμπολά. Σύμφωνα με τον τελευταίο επίσημο απολογισμό, «τουλάχιστον 2.454 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο» μέσα σε έξι εβδομάδες πολέμου. Μεταξύ των θυμάτων βρίσκεται και η δημοσιογράφος Άμαλ Χαλίλ, η οποία σκοτώθηκε από αεροπορικό πλήγμα του ισραηλινού στρατού κοντά στα σύνορα Λιβάνου–Ισραήλ, όπως ανακοίνωσαν η εφημερίδα Αλ Άχμπαρ και η οργάνωση Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ).
Η κατάσταση στη Μ. Ανατολή παραμένει ρευστή: ενώ πολιτικές κινήσεις και διπλωματικές πρωτοβουλίες προσπαθούν να κρατήσουν ανοιχτό το παράθυρο διαπραγμάτευσης, οι ναυτικές κατασχέσεις, οι βομβαρδισμοί και η αμφισβήτηση της ελεύθερης διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ διατηρούν τον κίνδυνο μιας ευρύτερης κλιμάκωσης.
