Σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για την οικονομία της ευρωζώνης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, ενώ στο επίκεντρο βρέθηκε και η αιφνιδιαστική ανακοίνωση της Κριστίν Λαγκάρντ ότι θα αποχωρήσει πρόωρα από την προεδρία.
Η ΕΚΤ κράτησε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%. Η Κριστίν Λαγκάρντ επανέλαβε πως οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα και χωρίς προκαθορισμένη πορεία για τα επιτόκια.
Η επιλογή της νομισματικής σταθερότητας έρχεται ενώ οι ενεργειακές τιμές εντείνουν τις πληθωριστικές πιέσεις και δημιουργούν νέα εμπόδια στην ανάπτυξη της ευρωζώνης. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, ενώ ο πληθωρισμός στην ενέργεια εκτοξεύτηκε στο 18,9%.
Οι τιμές έχουν ήδη ξεπεράσει τις εκτιμήσεις της ΕΚΤ, η οποία προβλέπει ότι ο γενικός πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο της και τα επόμενα τρίμηνα. Παράλληλα, η Κριστίν Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι όσο παρατείνεται το ενεργειακό σοκ, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να μετακυλιστεί σε άλλες τιμές και στους μισθούς.
Παρά τις πιέσεις, ο υποκείμενος πληθωρισμός παραμένει σταθερός, οι μισθολογικές πιέσεις κινούνται σε μετριοπαθή επίπεδα και οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν κοντά στο 2%.
Η οικονομία της ευρωζώνης συνέχισε να αναπτύσσεται το τρίτο τρίμηνο, με τη δραστηριότητα να στηρίζεται στις υπηρεσίες, στις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, στις εξαγωγές, αλλά και στις δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα.
Ωστόσο, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας πλήττουν την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ οι αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες περιορίζουν τη ζήτηση. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι καθοδικοί και για τον πληθωρισμό ανοδικοί, ιδιαίτερα σε περίπτωση νέων διαταραχών στον ενεργειακό εφοδιασμό ή εντονότερων πιέσεων στις αγορές ομολόγων.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου, καθώς οι αναλυτές θεωρούν ότι το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων έχει ενισχυθεί. Μετά την ανακοίνωση της απόφασης, το ευρώ υποχώρησε, ενώ μειώθηκαν και οι αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων ομολόγων.
Η Κριστίν Λαγκάρντ ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει από τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027, εννέα μήνες πριν από την ολοκλήρωση της θητείας της. Η ΕΚΤ γνωστοποίησε πως ο διάδοχός της θα οριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με τη διαδικασία επιλογής να ξεκινά άμεσα.
Κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου, η πρόεδρος της ΕΚΤ εξήγησε ότι επιθυμεί να ανακτήσει τη δυνατότητα να μιλά και να δρα πέρα από τα ζητήματα της νομισματικής πολιτικής.
«Θέλω να έχω την ελευθερία του λόγου, την ελευθερία έκφρασης και την ελευθερία να ασχολούμαι με ζητήματα που δεν αφορούν τη νομισματική πολιτική».
Η πρόωρη αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ ανοίγει τη διαδικασία διαδοχής αρκετούς μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία το 2027. Διεθνείς παρατηρητές εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη συγκυρία εντείνει τον πολιτικό έλεγχο γύρω από την επιλογή του επόμενου προέδρου και επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανεξαρτησία της ΕΚΤ.
Μεταξύ των ονομάτων που συζητούνται για τη διαδοχή είναι ο πρώην επικεφαλής της ολλανδικής Κεντρικής Τράπεζας Κλάας Κνοτ και ο επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος.
Παράλληλα, αναμένονται νέες τοποθετήσεις στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, μετά την αποχώρηση της Ιζαμπέλ Σνάμπελ και τη λήξη της θητείας του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν. Οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν σε ευρύτερες αλλαγές στη διοίκηση της Τράπεζας.
Η ΕΚΤ δηλώνει έτοιμη να προσαρμόσει τα μέσα της, εφόσον χρειαστεί, προκειμένου να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Προς το παρόν, το μήνυμα παραμένει επιφυλακτικό: τα επιτόκια παραμένουν αμετάβλητα, οι κίνδυνοι έχουν μεταβληθεί και η ευρωζώνη εισέρχεται σε μια περίοδο ενεργειακής και χρηματοπιστωτικής αβεβαιότητας, με την ΕΚΤ να προετοιμάζεται ταυτόχρονα για αλλαγή ηγεσίας.
