Αυξανόμενες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά αντιμετωπίζουν τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται και το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων διογκώνεται. Στην Ουκρανία, οι στρατιωτικές δαπάνες για το 2027 εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 173 δισεκατομμύρια δολάρια, εφόσον οι συγκρούσεις με τη Ρωσία συνεχιστούν.
Το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 473 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως, αποτυπώνοντας τις τεράστιες οικονομικές απαιτήσεις ενός πολέμου που διαρκεί ήδη περισσότερο από τεσσεράμισι χρόνια. Η εκτίμηση προέρχεται από το ρωσικό πρακτορείο TASS, το οποίο βασίστηκε σε στοιχεία και αναφορές του υπουργείου Οικονομικών της Ουκρανίας.
Στο συγκεκριμένο ποσό υπολογίζονται αποκλειστικά οι άμεσες στρατιωτικές δαπάνες, μεταξύ άλλων οι μισθοί και οι αποζημιώσεις των εν ενεργεία στρατιωτικών, καθώς και η προμήθεια οπλικών συστημάτων, πυρομαχικών και λοιπού στρατιωτικού εξοπλισμού.
Αντίθετα, δεν περιλαμβάνονται οι κοινωνικές παροχές προς τους βετεράνους και τις οικογένειες των πεσόντων, ούτε οι δαπάνες για την κατασκευή οχυρωματικών έργων όταν αυτές καλύπτονται εκτός του προϋπολογισμού του υπουργείου Άμυνας. Ως εκ τούτου, το συνολικό δημοσιονομικό βάρος του πολέμου ενδέχεται να είναι ακόμη υψηλότερο.
Για το 2026, οι αντίστοιχες στρατιωτικές δαπάνες υπολογίζονται σε περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα, χωρίς να έχουν συνυπολογιστεί πρόσθετα αιτήματα χρηματοδότησης του υπουργείου Άμυνας στο τέλος του έτους. Η σύγκριση δείχνει σημαντική αύξηση των προβλεπόμενων αναγκών για το 2027, αν και το τελικό ύψος των δαπανών θα εξαρτηθεί από την πορεία των πολεμικών επιχειρήσεων, τις αποφάσεις της ουκρανικής κυβέρνησης και τη διεθνή στρατιωτική βοήθεια.
Την ίδια ώρα, προβληματική εμφανίζεται και η δημοσιονομική εικόνα της Ρωσίας. Το σχέδιο του ρωσικού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για την περίοδο 2027-2029 παρουσιάζει σημαντικές ασυνέπειες, ανεπαρκώς τεκμηριωμένες προβλέψεις εσόδων και μεγάλα κονδύλια χωρίς σαφή κατανομή, σύμφωνα με την Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Ουκρανίας.
Η ουκρανική υπηρεσία, επικαλούμενη ευρήματα του ρωσικού Ελεγκτικού Συνεδρίου, αναφέρει ότι οι δημοσιονομικές αιτιολογήσεις για δαπάνες ύψους 288,24 δισεκατομμυρίων δολαρίων δεν συμφωνούν με τις παραμέτρους του σχεδίου προϋπολογισμού. Το ποσό αντιστοιχεί στο 77% του δημοσιοποιημένου τμήματος των προβλεπόμενων ομοσπονδιακών δαπανών για το 2027.
Παράλληλα, δεν φαίνεται να υπάρχουν αναλυτικοί υπολογισμοί για 13 κατηγορίες εσόδων συνολικής αξίας 9,72 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Με βάση την ίδια ανάλυση, πάνω από το 35% των προβλεπόμενων δράσεων των ρωσικών κρατικών προγραμμάτων αξιολογείται μόνο ως προς την τυπική ολοκλήρωσή του, χωρίς συγκεκριμένους ποσοτικούς δείκτες αποτελεσματικότητας.
Τα προγράμματα που δεν διαθέτουν σαφή κριτήρια αξιολόγησης συνδέονται με προγραμματισμένες δαπάνες 64,71 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2027 και 81,18 δισεκατομμυρίων για το 2029. Επιπλέον, περίπου το 85% των αποθεματικών κονδυλίων δεν έχει κατανεμηθεί σε συγκεκριμένες κατηγορίες δαπανών, γεγονός που, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, περιορίζει τη διαφάνεια στη δημοσιονομική διαχείριση.
Ιδιαίτερα αυξημένο προβλέπεται και το κόστος εξυπηρέτησης του ρωσικού δημόσιου χρέους. Οι σχετικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν κατά 45,7% σε σύγκριση με τα εκτιμώμενα επίπεδα του 2026 και να φτάσουν τα 66,82 δισεκατομμύρια δολάρια το 2029.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, η εξυπηρέτηση του χρέους θα απορροφά το 10,5% των συνολικών ομοσπονδιακών δαπανών, περιορίζοντας τους διαθέσιμους πόρους για άλλες κρατικές ανάγκες. Η επιβάρυνση συνδέεται με το υψηλό κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων, τις πιέσεις στα ενεργειακά έσοδα και τις αυξανόμενες ανάγκες δανεισμού.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε στις αρχές Οκτωβρίου η ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών, το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρωσίας είχε ανέλθει στα 61,08 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, υπερβαίνοντας κατά 37% τον αρχικό ετήσιο στόχο της Μόσχας.
Την ίδια περίοδο, τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου φέρεται να μειώθηκαν κατά 17,2%, εντείνοντας τις πιέσεις σε έναν προϋπολογισμό που εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ενεργειακό τομέα.
Τα στοιχεία καταγράφουν δύο διαφορετικές, αλλά εξίσου σοβαρές δημοσιονομικές προκλήσεις. Η Ουκρανία καλείται να χρηματοδοτήσει μια εξαιρετικά δαπανηρή πολεμική προσπάθεια, έχοντας καθοριστική ανάγκη από τη στήριξη των διεθνών εταίρων της, ενώ η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενες δυσκολίες στη χρηματοδότηση των κρατικών δαπανών και στην εξυπηρέτηση του χρέους της.
