Σημαντικές αδυναμίες στη διαχείριση και τον έλεγχο των αποθεμάτων των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ καταγράφει νέα έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την ώρα που ο Οργανισμός διακινεί φάρμακα αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ για περίπου 120.000 ασθενείς.
Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε σε 14 φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, για την περίοδο από το 2024 έως τις 30 Απριλίου 2025, και ανέδειξε ανεπαρκείς μηχανισμούς παρακολούθησης των αποθεμάτων, συστηματικών ελέγχων και εσωτερικής εποπτείας.
Τα φαρμακεία του Οργανισμού εξυπηρετούν ασθενείς με σοβαρές και απειλητικές για την υγεία τους παθήσεις, όπως ο καρκίνος, τα αυτοάνοσα και τα νευρολογικά νοσήματα, μεταξύ των οποίων η νόσος Πάρκινσον, η σκλήρυνση κατά πλάκας και οι σπάνιες γενετικές παθήσεις.
Παράλληλα, το κόστος των φαρμάκων που διαχειρίστηκαν ανήλθε περίπου στα 2,3 δισ. ευρώ το 2024 και στα 2,6 δισ. ευρώ το 2025, βάσει των τιμών προμήθειας χωρίς ΦΠΑ και με τις οικειοθελείς εκπτώσεις. Στα ποσά αυτά δεν συνυπολογίζονται οι εκπτώσεις της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, το rebate και το clawback.
Ένα από τα βασικά προβλήματα εντοπίζεται στο πληροφοριακό σύστημα, το οποίο δεν υποστηρίζει την αυτοματοποιημένη παρακολούθηση των ημερομηνιών λήξης των φαρμάκων. Παράλληλα, δεν υπάρχει δυνατότητα καθορισμού κατώτατου αποθέματος ασφαλείας ανά κωδικό, ούτε αυτόματη ειδοποίηση όταν οι διαθέσιμες ποσότητες υποχωρούν κάτω από το προβλεπόμενο όριο.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της έκθεσης, η συγκεκριμένη λειτουργική αδυναμία «εγκυμονεί κίνδυνο για την επάρκεια και τη συνεχή διαθεσιμότητα των φαρμάκων στους ασθενείς, ιδίως σε περιόδους αιχμής, έκτακτων αναγκών ή καθυστερήσεων κατά την παραγγελία. Ειδικότερα, το πληροφοριακό σύστημα δεν διαθέτει δικλίδα ασφαλείας, προκειμένου να υπάρχει αυτόματη ειδοποίηση (alert) σε περίπτωση επικείμενης εξάντλησης των αποθεμάτων και μείωσής τους πέραν του ορίου ασφαλείας».
Κατά τον έλεγχο εντοπίστηκαν, επίσης, αποκλίσεις ανάμεσα στα πραγματικά αποθέματα και στα στοιχεία που εμφανίζονται στο πληροφοριακό σύστημα. Το ζήτημα αφορά, μεταξύ άλλων, φάρμακα από το εξωτερικό, των οποίων ο κωδικός QR δεν αναγνωρίζεται από το σύστημα του ΕΟΠΥΥ, νέα σκευάσματα που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, αλλά και φάρμακα για τα οποία απαιτείται εξατομικευμένη έγκριση για τον ασθενή.
Στις περιπτώσεις αυτές, οι συνταγές εκτελούνται χειρόγραφα από τον φαρμακοποιό και καταχωρίζονται ηλεκτρονικά σε μεταγενέστερο χρόνο, γεγονός που δυσχεραίνει την ακριβή και实时 παρακολούθηση των αποθεμάτων.
Η έκθεση επισημαίνει περιπτώσεις παραγγελιών φαρμάκων ενώ υπήρχαν ήδη διαθέσιμες ποσότητες, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες δεν είχε καταγραφεί κατανάλωση κατά τους προηγούμενους μήνες. Τα ευρήματα καταδεικνύουν προβλήματα στον προγραμματισμό των παραγγελιών και στη συνολική εικόνα που υπάρχει για τα αποθέματα.
Στο οργανωτικό σκέλος, δεν είχε ολοκληρωθεί η έκδοση εσωτερικού κανονισμού οργάνωσης και λειτουργίας των υπηρεσιών, παρότι η σχετική διαδικασία είχε ξεκινήσει από το 2022. Παράλληλα, καταγράφονται δυσκολίες στη στελέχωση, καθώς μεγάλο μέρος των αναγκών καλύπτεται από προσωπικό ορισμένου χρόνου.
Ελλείψεις διαπιστώθηκαν ακόμη στις προδιαγραφές των χώρων, στον εξοπλισμό συντήρησης και στα μέτρα προστασίας των φαρμακείων.
Μεταξύ των βασικών συστάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου περιλαμβάνονται η αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος, η συστηματική διενέργεια απογραφών, η διευθέτηση των παλαιών αποκλίσεων, η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και η τακτική επιθεώρηση των φαρμακείων.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο διευκρινίζει, πάντως, ότι από τον έλεγχο δεν προέκυψαν στοιχεία σκόπιμης αφαίρεσης ή από αμέλεια φθοράς φαρμακευτικού υλικού. Τα ευρήματα αφορούν οργανωτικές και λειτουργικές αδυναμίες στη διαχείριση και στον έλεγχο των αποθεμάτων.
