Τα Χριστούγεννα φαίνεται πως φέτος αργούν λίγο περισσότερο να κάνουν την εμφάνισή τους στους δρόμους, στις βιτρίνες και στα σπίτια. Καθώς ο Οκτώβριος πλησιάζει στο τέλος του, τα πρώτα σημάδια της εορταστικής περιόδου παραμένουν περιορισμένα, δημιουργώντας την αίσθηση μιας διαφορετικής προετοιμασίας.
Τα λαμπάκια δεν έχουν ακόμη φωτίσει μαζικά τα μπαλκόνια, οι εμπορικές βιτρίνες δεν έχουν αποκτήσει την καθιερωμένη χριστουγεννιάτικη εικόνα και στους φούρνους και τα ζαχαροπλαστεία δεν κυριαρχούν ακόμη τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες.
Το ερώτημα είναι αν πρόκειται απλώς για μια φυσιολογική καθυστέρηση ή αν η οικονομική και διεθνής αβεβαιότητα επηρεάζει πλέον ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο υποδεχόμαστε τις γιορτές.
Άλλες χρονιές, τέτοια εποχή, είχαν ήδη κάνει την εμφάνισή τους οι πρώτες διακοσμητικές συνθέσεις στις βιτρίνες, τα φωτεινά στολίδια στα σπίτια και τα παραδοσιακά γλυκά στα καταστήματα. Φέτος, αντίθετα, η εικόνα μοιάζει πιο συγκρατημένη.
Δεν αφορά μόνο την ημερομηνία κατά την οποία θα ανάψουν τα φώτα σε μια κεντρική πλατεία. Η συζήτηση έχει να κάνει με την απουσία της εορταστικής προετοιμασίας από την καθημερινότητα, από τους εμπορικούς δρόμους και τις γειτονιές μέχρι τα σπίτια και τους φούρνους.
Η ακρίβεια είναι ένας από τους παράγοντες που εξετάζονται. Το κόστος της ενέργειας, τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων και οι αυξημένες υποχρεώσεις των νοικοκυριών μπορούν να επηρεάσουν τον χρόνο του στολισμού, τις αγορές και την έναρξη της εορταστικής κατανάλωσης.
Για ένα κατάστημα, η χριστουγεννιάτικη βιτρίνα απαιτεί χρόνο, εργασία και χρήματα. Για ένα νοικοκυριό, ο στολισμός μπορεί να μετατεθεί για αργότερα, όταν οι γιορτές θα βρίσκονται πιο κοντά. Αντίστοιχα, οι επαγγελματίες της αρτοποιίας και της ζαχαροπλαστικής προσαρμόζουν την παραγωγή τους στη ζήτηση, στο κόστος των πρώτων υλών και στις εκτιμήσεις τους για την αγορά.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η ακρίβεια ευθύνεται για τη φετινή εικόνα. Χωρίς δεδομένα από εμπορικούς συλλόγους, επιχειρήσεις και καταναλωτές, η σύνδεση παραμένει μια υπόθεση που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Ούτε η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη οδηγεί απαραίτητα σε ασφαλή συμπεράσματα. Στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, οι χριστουγεννιάτικες αγορές και οι οργανωμένες εκδηλώσεις ξεκινούν συνήθως από τα μέσα έως τα τέλη Νοεμβρίου. Επομένως, η περιορισμένη εικόνα στο τέλος Οκτωβρίου δεν σημαίνει από μόνη της ότι η Ελλάδα βρίσκεται πίσω.
Το πιο ουσιαστικό ερώτημα είναι αν ο ιδιωτικός και ο εμπορικός στολισμός ξεκινούν φέτος αργότερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Για να δοθεί απάντηση, χρειάζονται συγκρίσιμα στοιχεία και όχι μόνο η γενική εικόνα που καταγράφεται στους δρόμους.
Οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να επηρεάζουν το οικονομικό κλίμα, όμως δεν υπάρχουν επαρκή τεκμήρια ώστε να αποδοθεί σε αυτές η απουσία χριστουγεννιάτικου στολισμού από την ελληνική αγορά.
Ίσως, λοιπόν, τα Χριστούγεννα να μετακινούνται σταδιακά πιο κοντά στον Δεκέμβριο. Επιχειρήσεις και νοικοκυριά μπορεί να επιλέγουν να περιμένουν μέχρι τον Νοέμβριο, ενώ η διαφορετική χρονική στιγμή του στολισμού από περιοχή σε περιοχή ενισχύει την αίσθηση της καθυστέρησης.
Γιατί τα Χριστούγεννα δεν αρχίζουν μόνο με την επίσημη φωταγώγηση ενός δέντρου. Ξεκινούν όταν τα πρώτα λαμπάκια εμφανίζονται στα μπαλκόνια, οι βιτρίνες αλλάζουν πρόσωπο και η μυρωδιά από τα μελομακάρονα επιστρέφει στους δρόμους.
