Μια νέα ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία, με στόχο να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά και οι έφηβοι χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο, ανακοίνωσε από το Στρασβούργο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Ο «EU Kids Act» (Νόμος της ΕΕ για τα Παιδιά) προβλέπει αυστηρούς ηλικιακούς περιορισμούς για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα βιντεοπαιχνίδια και τα AI chatbots.
«Οχι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάτω από την ηλικία των 13 ετών. Κανένας προσωπικός λογαριασμός κάτω από την ηλικία των 15». Με αυτή την κατηγορηματική δήλωση, η πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε το στίγμα της πρότασης, η οποία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό σχέδιο για την προστασία των ανηλίκων από τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Η πρωτοβουλία στηρίζεται σε τρεις βασικές γραμμές άμυνας:
1. Πλήρης απαγόρευση για παιδιά κάτω των 13 ετών, τα οποία δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, βιντεοπαιχνίδια και AI chatbots.
2. Ειδικοί λογαριασμοί για τις ηλικίες 13-14 ετών. Οι έφηβοι αυτής της ηλικιακής ομάδας θα μπορούν να διαθέτουν «μίνι» λογαριασμούς, υπό την αυστηρή εποπτεία των γονέων. Η χρήση τους θα περιορίζεται στη μία ώρα ημερησίως, ενώ θα μπλοκάρεται η επικοινωνία με αγνώστους και η λειτουργία των «εθιστικών αλγόριθμων».
3. Ανεξάρτητοι προσωπικοί λογαριασμοί μόνο από τη συμπλήρωση των 15 ετών. Για τους ανηλίκους ηλικίας 15 έως 18 ετών, οι πλατφόρμες θα πρέπει να σχεδιάζουν τις υπηρεσίες τους με βασικό κριτήριο την ασφάλεια των χρηστών.
Κατά την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έστειλε σαφές μήνυμα προς τους τεχνολογικούς κολοσσούς: «Δεν πρόκειται για την πρόσβαση των ανηλίκων μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόκειται για το πότε και το πώς επιτρέπουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να έχουν πρόσβαση στους ανηλίκους μας».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέβασε σημαντικά τους τόνους, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες κρατούν τα παιδιά διαρκώς συνδεδεμένα. «Τα παιδιά παρασύρονται όλο και πιο βαθιά σε ροές περιεχομένου που έχουν σχεδιαστεί για να τα κρατούν να κάνουν συνεχώς scrolling», είπε, κάνοντας λόγο για «μια μαζική αιχμαλωσία των παιδιών μας».
Η ασφάλεια των παιδιών στο Διαδίκτυο αποτελεί πλέον προτεραιότητα για τη Φον ντερ Λάιεν, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες γονέων, ειδικών ψυχικής υγείας και υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι νέοι στην Ευρωπαϊκή Ενωση περνούν σήμερα τέσσερις έως έξι ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες.
Ο Νόμος της ΕΕ για τα Παιδιά αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες πολιτικές πρωτοβουλίες στο παγκόσμιο κίνημα για τον περιορισμό του χρόνου που περνούν τα παιδιά μπροστά στις οθόνες, αλλά και της πρόσβασής τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση, με πληθυσμό 450 εκατομμυρίων ανθρώπων, έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε μία από τις πιο επιθετικές ρυθμιστικές Αρχές απέναντι στην τεχνολογική βιομηχανία. Αξιοποιώντας τη νομοθετική της ισχύ, έχει ήδη υποχρεώσει μεγάλες εταιρείες να προχωρήσουν σε αλλαγές στα προϊόντα και τις πολιτικές τους. Η Apple τροποποίησε το App Store, η Google τη μηχανή αναζήτησής της και η Meta τις πρακτικές απορρήτου δεδομένων της, προκειμένου να συμμορφωθούν με τους ευρωπαϊκούς νόμους και κανονισμούς.

