Οι πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, όπως η Booking.com και το Airbnb, βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα αυξανόμενο κύμα απάτης: αγγελίες που δεν ανταποκρίνονται στις φωτογραφίες, καταλύματα που διαφέρουν ριζικά από την πραγματικότητα ή, ακόμα χειρότερα, κατοικίες που απλώς… δεν υπάρχουν. Το φαινόμενο δεν είναι θεωρητικό — έχει πλήξει και την Ελλάδα, με ταξιδιώτες να φτάνουν στον προορισμό και να συναντούν κλειδωμένες πόρτες ή ανύπαρκτα δωμάτια, ζητώντας πλέον πιο αυστηρούς ελέγχους από τις πλατφόρμες.
Για να δοκιμάσει τα φίλτρα επαλήθευσης, η βρετανική πλατφόρμα καταναλωτών Which? έκανε ένα προκλητικό πείραμα: ανέβασε προς ενοικίαση την πρωθυπουργική κατοικία στον αριθμό 10 της Ντάουνινγκ Στριτ μαζί με φωτογραφίες της διάσημης εξώπορτας.
Η καταχώρηση εμφανιζόταν υπό τον τίτλο «Διαμέρισμα 1 υπνοδωματίου στην καρδιά του Λονδίνου», με διεύθυνση Ντάουνινγκ Στριτ 10. Μέσα σε μόλις είκοσι λεπτά από την ανάρτηση, οι δημοσιογράφοι του Which? έκαναν ερωτήσεις για το «κατάλυμα», δημοσίευσαν ψεύτικες κριτικές και ολοκλήρωσαν κράτηση με πραγματικά χρήματα, αποδεικνύοντας τα κενά στους ελέγχους.
Μία από τις ψεύτικες κριτικές ανέφερε: «10/10 – Ήταν απίστευτο που το Booking.com μας επέτρεψε να μείνουμε στη Ντάουνινγκ Στριτ, την οικία του Βρετανού πρωθυπουργού», προσθέτοντας πως «το αγαπημένο μας σημείο από τη διαμονή ήταν που κάναμε παρέα με τον γάτο Λάρι», το επίσημο κατοικίδιο της πρωθυπουργικής κατοικίας.
Σύμφωνα με το Which?, η καταχώρηση αναρτήθηκε τον Οκτώβριο του 2024 και παρέμεινε ενεργή για 20 μήνες. Μόνο το καλοκαίρι του επόμενου έτους η Booking.com ζήτησε επιπλέον στοιχεία —αριθμό ταυτότητας και αποδεικτικά— για την επαλήθευση της εγκυρότητας του καταλύματος και του ιδιοκτήτη. Δύο μήνες αφότου οι συντάκτες του Which? δεν προσκόμισαν τα ζητούμενα έγγραφα, η πλατφόρμα αφαίρεσε την καταχώρηση.
Αντιδρώντας στη δημοσιότητα, η Booking.com υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη καταχώρηση «δεν ήταν ποτέ πραγματικά διαθέσιμη σε απλούς χρήστες». Εξηγεί ότι οι χρήστες μπορούσαν να δουν την καταχώρηση και να ζητήσουν κράτηση μόνο για ένα διάστημα 20 λεπτών, το οποίο άνοιγε το Which? για τις ανάγκες του πειράματος. «Αυτό το περιορισμένο τεστ δεν αντικατοπτρίζει πραγματικά την εμπειρία εκατομμυρίων καταχωρήσεων ή κριτικών που δημοσιεύονται στην πλατφόρμα μας», δήλωσε εκπρόσωπος της Booking.com στο BBC.
Η εταιρεία τονίζει επίσης ότι εφαρμόζει «μια σειρά από ελέγχους και μέτρα επαλήθευσης» και ότι η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά στον εντοπισμό και την αφαίρεση της πλειονότητας των δόλιων καταχωρίσεων εντός 24 ωρών.
Από την άλλη πλευρά, ο Ρόρι Μπόλαντ, ταξιδιωτικός συντάκτης του Which?, κατηγόρησε ευθέως την πλατφόρμα για ελλιπή συστήματα ελέγχου: «Εάν τα λεγόμενα εξελιγμένα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης της Booking.com δεν μπορούν να εντοπίσουν ότι η διεύθυνση 10 Downing Street δεν είναι ενοικιαζόμενο κατάλυμα, τότε δεν είναι περίεργο που οι απατεώνες μπορούν να εκμεταλλευτούν την πλατφόρμα τόσο εύκολα».
Ο ιστότοπος Which? έχει δημοσιεύσει πολλά περιστατικά απάτης σε πλατφόρμες όπως η Booking.com, επισημαίνοντας τον κίνδυνο για καταναλωτές που ενδέχεται να χάσουν σημαντικά ποσά ή να πέσουν θύματα phishing. Όπως κατέληξε ο Μπόλαντ, «Θα ήταν γελοίο που μπορούσαμε να καταχωρίσουμε την πιο διάσημη διεύθυνση του Ηνωμένου Βασιλείου προς ενοικίαση, αν οι συνέπειες δεν ήταν τόσο καταστροφικές για τους παραθεριστές, οι οποίοι κινδυνεύουν να χάσουν χιλιάδες λίρες από ψεύτικες καταχωρίσεις και συνδέσμους ηλεκτρονικού “ψαρέματος” (phishing)».
Η υπόθεση φέρνει ξανά στην επιφάνεια το αίτημα για αυστηρότερους μηχανισμούς επαλήθευσης των οικοδεσποτών και μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες των πλατφορμών, ώστε οι ταξιδιώτες —και ιδιαίτερα όσοι επισκέπτονται ευάλωτες αγορές— να μην μένουν στον δρόμο με μια επιβεβαίωση κράτησης που αποδεικνύεται ψεύτικη.
