Για πρώτη φορά στην ιστορία της, οι παράνομες εξαγωγές κοκαΐνης έγιναν η μεγαλύτερη μεμονωμένη εξαγωγή της Κολομβίας, ξεπερνώντας ακόμη και τις πωλήσεις αργού πετρελαίου, σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου EAFIT στη Μεντεγίν. Η μελέτη αναδεικνύει μια ραγδαία μετατόπιση του εξαγωγικού προφίλ της χώρας προς το παράνομο εμπόριο ναρκωτικών.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι παράνομες εξαγωγές κοκαΐνης ανήλθαν στα 16,5 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2024, έναντι περίπου 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων που απέφερε η πετρελαϊκή βιομηχανία. Η Κολομβία πλέον θεωρείται υπεύθυνη για σχεδόν το 70% της παγκόσμιας προμήθειας κοκαΐνης.
Στην ίδια κατάταξη, το εμπόριο άνθρακα εμφανίζεται ως ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγικός πυλώνας με 7,1 δισεκατομμύρια δολάρια. Ακολουθούν οι νόμιμες εξαγωγές χρυσού με 4,1 δισεκατομμύρια και η παράνομη εξόρυξη χρυσού με 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η έκθεση επισημαίνει ότι το εμπόριο κοκαΐνης αντιπροσωπεύει σχεδόν το 4,4% του ΑΕΠ της Κολομβίας. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι η παράνομη οικονομία της κοκαΐνης αυξήθηκε δραματικά, από μόλις 0,8% του ΑΕΠ το 2013 σε πάνω από 4% το 2024.
Κατά την ίδια περίοδο η ετήσια παραγωγή κοκαΐνης δεκαπλασιάστηκε: από λιγότερους από 300 μετρικούς τόνους το 2013 σε σχεδόν 3.000 μετρικούς τόνους το 2024, στοιχείο που αποτυπώνει την ενίσχυση των δικτύων παραγωγής και διακίνησης.
Η μελέτη αναλύει επίσης τα περιθώρια κέρδους σε όλη την αλυσίδα του λαθρεμπορίου. Στις αγροτικές περιοχές, όπου καλλιεργείται η κόκα, το κόστος ενός κιλού φύλλων εκτιμάται στα 468 δολάρια. Μετά την επεξεργασία σε εγχώρια εργαστήρια, η τιμή ενός κιλού υδροχλωρικής κοκαΐνης φτάνει τα 1.400 δολάρια.
Η μέση τιμή εξαγωγής για τα κολομβιανά καρτέλ ανέρχεται σε 5.929 δολάρια ανά κιλό, ενώ στις αγορές-προορισμούς, όπως η Ευρώπη, η τιμή μπορεί να ξεπεράσει τα 78.000 δολάρια το κιλό, δημιουργώντας τεράστια κέρδη που «γεννιούνται» εκτός συνόρων.
Οι ερευνητές τονίζουν πως η ισχυρή ενσωμάτωση των κολομβιανών συνδικάτων εγκλήματος στις παγκόσμιες αλυσίδες προσφοράς τους επιτρέπει να καρπώνονται αυτά τα μεγάλα περιθώρια. Το αποτέλεσμα είναι η ενίσχυση του ρόλου του λαθρεμπορίου ναρκωτικών στην οικονομία και η πολλαπλή πίεση σε θέματα διακυβέρνησης, ασφάλειας και βιωσιμότητας στις τοπικές κοινωνίες.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η τάση αυτή δημιουργεί δυσκολίες για τις αρχές στην αποκατάσταση της νόμιμης οικονομίας και στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών συνεπειών που συνοδεύουν την επέκταση του παράνομου εμπορίου.
