Σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες δηλώνει ότι δεν έχει τη δυνατότητα να καλύψει το κόστος μιας εβδομάδας διακοπών, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, μια εικόνα που κατατάσσει τη χώρα στις χειρότερες θέσεις της Ε.Ε. και μετατρέπει τις καλοκαιρινές αποδράσεις σε «όνειρο θερινής νυκτός» για εκατομμύρια νοικοκυριά.
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το 2025 το 27,5% των πολιτών ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι «δεν είχε τη δυνατότητα να καλύψει το κόστος διακοπών διάρκειας μιας εβδομάδας μακριά από το σπίτι», ποσοστό αυξημένο κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024, αλλά κατά 7,7 μονάδες χαμηλότερο από το 2015.
Η χειρότερη εικόνα καταγράφεται στη Ρουμανία, όπου το 61,4% των πολιτών δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά μία εβδομάδα διακοπών. Ακολουθεί η Ελλάδα με 46,6%, ενώ στη συνέχεια βρίσκονται η Βουλγαρία και η Ουγγαρία με 39,1%.
Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά παρουσιάζονται στο Λουξεμβούργο (10,6%), στη Σουηδία (12,4%) και στην Ολλανδία (12,8%), χώρες όπου μικρότερο τμήμα του πληθυσμού δηλώνει αδυναμία να χρηματοδοτήσει μια εβδομάδα διακοπών.
Στην Ελλάδα, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι, παρά την αύξηση των ταξιδιών και της συνολικής ταξιδιωτικής δαπάνης, οι διακοπές παραμένουν πολυτέλεια για μεγάλο μέρος των νοικοκυριών. Μεταξύ όσων δεν πραγματοποίησαν προσωπικό ταξίδι το 2025, το 56,4% ανέφερε την οικονομική αδυναμία ως τον λόγο που δεν μπόρεσε να κάνει διακοπές.
Για να περιορίσουν το κόστος, όλο και περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά επιλέγουν μικρότερες, οικονομικότερες αποδράσεις, φιλοξενία από συγγενείς και φίλους ή τη χρήση ιδιόκτητων εξοχικών κατοικιών. Τα ταξίδια διάρκειας μιας έως τριών διανυκτερεύσεων αυξήθηκαν κατά 26,7%, ενώ εκείνα των 15 ή περισσότερων διανυκτερεύσεων παρέμειναν σχεδόν σταθερά, με οριακή αύξηση 1,6%.
Αλλάζει ο χάρτης
Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή αναδιαμορφώνει τον ευρωπαϊκό τουριστικό χάρτη: τα κύματα καύσωνα και οι πυρκαγιές ωθούν τους ταξιδιώτες προς βορειότερους και πιο δροσερούς προορισμούς, αποφεύγοντας περιοχές του ευρωπαϊκού Νότου που δοκιμάζονται το καλοκαίρι.
Όπως τόνισε ο CEO της Air France – KLM, Μπεν Σμιθ, η μετατόπιση των πελατών από περιοχές που έχουν πληγεί από παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες ήταν η «μεγαλύτερη αλλαγή» που έχει δει ο όμιλος τις τελευταίες εβδομάδες. «Αυτό που βλέπουμε είναι ότι περισσότεροι Ευρωπαίοι αποφεύγουν… ορισμένα μέρη της Γαλλίας, της Ισπανίας, όλα αυτά τα μέρη που είναι καυτά ή έχουν πυρκαγιές», δήλωσε στους «FT», προσθέτοντας ότι η μεγαλύτερη αλλαγή στα πρότυπα είναι οι Ευρωπαίοι που κατευθύνονται στη Βόρεια Ευρώπη. Αντίθετα, πολλοί αμερικανοί επισκέπτες εμμένουν στα υπάρχοντα σχέδιά τους.
Η συνδυαστική πίεση του κόστους ζωής και των μεταβαλλόμενων κλιματικών συνθηκών διαμορφώνει φέτος μια νέα πραγματικότητα για τον ευρωπαϊκό και τον ελληνικό τουρισμό, με σημαντικές επιπτώσεις για προορισμούς, επιχειρήσεις και καταναλωτικές συνήθειες.
