Ρεκόρ θερμοκρασιών σε παγκόσμια κλίμακα κατέγραψαν οι ωκεανοί τον Ιούνιο, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του παρατηρητηρίου κλιματικής αλλαγής (C3S) και της διεύθυνσης θαλασσών (Copernicus Marine) της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Κοπέρνικος. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το κύμα ζέστης στους ωκεανούς είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης του φυσικού κύκλου Ελ Νίνιο με την ήδη εντεινόμενη ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών έφθασε τον Ιούνιο τους 20,98° Κελσίου, υπερβαίνοντας το προηγούμενο ρεκόρ των 20,89° που είχε καταγραφεί το 2024. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 αναγνωρίζεται ως το δεύτερο θερμότερο στην ιστορία, πίσω μόνο από το αντίστοιχο του 2024, αναφέρει η ανακοίνωση της υπηρεσίας.
Ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής του C3S, προειδοποίησε για την πιθανότητα νέας, επικίνδυνης φάσης: «Οι τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσαν να καταδεικνύουν ότι αρχίζει νέα φάση, που μας οδηγεί, για ακόμη μια φορά, σε αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής του C3S. Όπως πρόσθεσε, «με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σε αυτά τα επίπεδα και το Ελ Νίνιο στον ορίζοντα, πιθανόν θα δούμε κι άλλα ρεκόρ θερμοκρασίας να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες».
Ακραίες θερμοκρασίες στον Ειρηνικό και τη Μεσόγειο
Οι περιοχές του κεντρικού και ανατολικού Ειρηνικού κοντά στον ισημερινό παρουσίασαν ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες τον Ιούνιο —την περιοχή που πλήττεται άμεσα από το Ελ Νίνιο. Ο τροπικός Ειρηνικός κατέγραψε το πιο θερμό πρώτο εξάμηνο στην ιστορία, με μέση θερμοκρασία 26,91° Κελσίου, ξεπερνώντας οριακά το ρεκόρ του 2016.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι το φετινό Ελ Νίνιο, του οποίου η ονομασία παραπέμπει στον μικρό Ιησού καθώς εμφανίζεται γύρω στα Χριστούγεννα, μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, ενισχύοντας διεθνώς τα φαινόμενα ακραίας ξηρασίας, πλημμυρών και κύματα θερμού αέρα.
Το 2024, όταν είχε εκδηλωθεί αντίστοιχο φαινόμενο, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών είχε φτάσει τους 20,9° Κελσίου, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κοπέρνικου.
Θαλάσσιοι καύσωνες και επιπτώσεις στη Μεσόγειο
Το Ελ Νίνιο εκδηλώνεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και προσθέτει στην τάση ανόδου των θερμοκρασιών, ενώ οι θάλασσες απορροφούν περίπου το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα —κυρίως από την καύση πετρελαίου, αερίου και άνθρακα.
Από την αρχή της χρονιάς έχουν καταγραφεί θαλάσσιοι καύσωνες σε μεγάλα τμήματα των ωκεανών: το 82% της επιφάνειάς τους έχει επηρεαστεί, ενώ σχεδόν το μισό αυτής βιώνει ισχυρά ή ακραία φαινόμενα. Ειδική αναφορά γίνεται στον τροπικό Ειρηνικό και στη Μεσόγειο Θάλασσα, που εμφανίζουν σημαντική επιβάρυνση.
Στη Μεσόγειο, η οποία θεωρείται κλειστή και ιδιαίτερα ευάλωτη, κύματα ζέστης κάλυψαν σχεδόν το 98% της επιφάνειάς της το πρώτο εξάμηνο της χρονιάς. Τον Ιούνιο καταγράφηκε ρεκόρ θερμοκρασίας 23,34° Κελσίου. Η βορειοδυτική Μεσόγειος έζησε καύσωνα που έσπασε ρεκόρ, με μέσες τιμές περίπου 5,2° Κελσίου πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, όπως αναφέρει το Ινστιτούτο Επιστημών της Θάλασσας (CSIC) στη Βαρκελόνη.
Κίνδυνος για τα θαλάσσια οικοσυστήματα
Οι θαλάσσιοι καύσωνες ασκούν τεράστια πίεση στην πανίδα και τη χλωρίδα των θαλασσών: έχουν ήδη προκαλέσει μαζική θνησιμότητα σε κοράλλια, αχινούς και μαλάκια. Ο Κοπέρνικος προειδοποιεί ότι περαιτέρω άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών μπορεί να αυξήσει την ενεργειακή φόρτιση της ατμόσφαιρας και, κατά συνέπεια, να εντείνει τον κίνδυνο εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων, ιδίως στη Μεσόγειο.
