Το Υπουργείο Οικονομικών κατέθεσε σήμερα, 23 Ιουνίου 2026, νομοθετική ρύθμιση που αλλάζει ριζικά το τοπίο για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, εισάγοντας σαφή κανόνια υπολογισμού και αναδρομική αναγνώριση υπερπληρωμών. Στόχος της παρέμβασης, όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, είναι η ουσιαστική ελάφρυνση των δανειοληπτών μέσω μικρότερων μηνιαίων δόσεων, χαμηλότερης οικονομικής επιβάρυνσης και ταχύτερης αποπληρωμής των οφειλών.
Η ρύθμιση επιτυγχάνει τέσσερα κρίσιμα σημεία που αλλάζουν την καθημερινότητα χιλιάδων δανειοληπτών:
- Εφαρμόζει καθολικά την απόφαση του Αρείου Πάγου, ώστε κανένας συνεπής δανειολήπτης να μην χρειαστεί να προσφύγει ξανά στα δικαστήρια.
- Μειώνει ουσιαστικά το κόστος αποπληρωμής, καθώς ο τόκος υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί ολόκληρου του κεφαλαίου.
- Αναγνωρίζει αναδρομικά τα ποσά που καταβλήθηκαν επιπλέον και τα συμψηφίζει υπέρ του δανειολήπτη, μειώνοντας το υπόλοιπο του δανείου ή τον αριθμό των δόσεων.
- Επιμερίζει δίκαια το κόστος μεταξύ τραπεζών και ΗΡΑΚΛΗ, ανάλογα με την περίοδο που έχουν εισπραχθεί τα ποσά.
Οι πρακτικές συνέπειες για τον οφειλέτη είναι άμεσες: πρώτον, από εδώ και πέρα θα πληρώνει σημαντικά μικρότερη μηνιαία δόση, αφού ο τόκος θα αντιστοιχεί μόνον σε έναν μήνα. Δεύτερον, τα επιπλέον ποσά που κατέβαλε τα προηγούμενα χρόνια αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο, πράγμα που οδηγεί τόσο σε μείωση της δόσης όσο και σε συντόμευση της περιόδου αποπληρωμής.
Για να γίνει κατανοητός ο νέος τρόπος υπολογισμού, το Υπουργείο παραθέτει παράδειγμα: δανειολήπτης με υπόλοιπο οφειλής τον Ιανουάριο 2024 ύψους 144.500 ευρώ, με την παλαιά μέθοδο θα πλήρωνε 731 ευρώ μηνιαία για 300 μήνες. Με τη νέα μέθοδο η δόση διαμορφώνεται σε 483 ευρώ (482 ευρώ χρεολύσιο και 1 ευρώ τόκος). Εάν ο δανειολήπτης κατέβαλε την τοκοχρεωλυτική δόση των 731 ευρώ από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο 2026, έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με (731-483)*30 = 7.440 ευρώ. Συνεπώς, αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις, αυτό το ποσό αφαιρείται και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ (με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 266 ευρώ). Συνολικά, αντί να καταβάλει 74.852 ευρώ σε τόκους, θα πληρώσει μόλις 411 ευρώ.
Ναι και αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ρύθμισης: για όσους έχουν ενεργή ρύθμιση και είναι συνεπείς στις πληρωμές τους, τα ποσά που κατέβαλαν επιπλέον αναγνωρίζονται αναδρομικά. Η αναδρομικότητα αυτή δεν προέκυπτε απευθείας από την απόφαση του Αρείου Πάγου· τη διασφαλίζει τώρα η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης.
Δεν καλύπτονται, ωστόσο, όλες οι παλιές υποθέσεις. Οι εξαιρέσεις αφορούν κυρίως περιπτώσεις όπου είτε η οφειλή έχει ήδη αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή), είτε έχουν ήδη προκύψει νομικά αποτελέσματα για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών ή ετών. Η αναδρομική επανεξέταση τέτοιων υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική και συστημική αβεβαιότητα, δεδομένου ότι πολλές βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας. Επίσης, όπου ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση δεν υπάρχει θέμα αναδρομικής επιστροφής ποσών που δεν πληρώθηκαν ποτέ.
Ειδική αναφορά γίνεται στα λοιπά εργαλεία ρύθμισης οφειλών: στον ν. 4605/2019 και στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η διάταξη προβλέπει ρητά ότι η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής, και όχι επί της μηνιαίας δόσης όπως συμβαίνει στο νέο καθεστώς για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη.
Η οικονομική επίπτωση για το πρόγραμμα εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ» δεν είναι αμελητέα: η εκτίμηση είναι ότι η συνολική επίδραση θα φτάσει περίπου 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας λόγω των μειωμένων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ, συν επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης. Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών αναμένεται να καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα και όχι αποκλειστικά από το Δημόσιο.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου είχε δώσει τη βασική κατεύθυνση, αλλά στην πράξη προέκυψαν διαφορετικές ερμηνείες ως προς τη διάρκεια για τον υπολογισμό των τόκων επί της μηνιαίας δόσης — δηλαδή αν αυτοί υπολογίζονται για όλη την περίοδο από την αρχή της ρύθμισης μέχρι την καταβολή κάθε δόσης ή μόνο για το πιο ευνοϊκό διάστημα των 30 ημερών μεταξύ δύο δόσεων. Η νομοθετική παρέμβαση κλείνει οριστικά αυτές τις ασάφειες, καθιστώντας τον τρόπο υπολογισμού ενιαίο και άμεσα εφαρμόσιμο.
Το ουσιαστικό κέρδος, όπως επισημαίνει το Υπουργείο, είναι ότι με τη νομοθέτηση γίνεται καθολικό, εφαρμόσιμο και αξιοποιήσιμο δικαίωμα για χιλιάδες δανειολήπτες, που πλέον δεν χρειάζεται να προσφύγουν ξανά στη δικαιοσύνη για να διεκδικήσουν τα νέα οφέλη.
