Οι διεθνείς πιέσεις για το Telegram και τον ιδρυτή του, τον 41χρονο ρωσικής καταγωγής Πάβελ Ντούροφ, εντείνονται, με κέντρα εξουσίας από την Ευρώπη έως την Ινδία και από τη Ρωσία έως τη Βραζιλία να αναζητούν τρόπους ελέγχου ή περιορισμού της πλατφόρμας.
Το πιο πρόσφατο επεισόδιο ήρθε από την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες αγορές του Telegram με πάνω από 150 εκατομμύρια χρήστες. Η κυβέρνηση επέβαλε προσωρινή απαγόρευση της εφαρμογής στο πλαίσιο έρευνας για απάτες που σχετίζονταν με τις εισαγωγικές εξετάσεις ιατρικών σχολών. Αρχές της χώρας ανέφεραν ότι κανάλια (channels) του Telegram διαφημίζονταν ως πηγές «διαρροών» ερωτήσεων —υλικό που τελικά αποδείχθηκε ψευδές— και ότι υπήρξε προσπάθεια πώλησης τέτοιων «απαντήσεων» σε υποψηφίους και τις οικογένειές τους. Η κίνηση προκάλεσε κύμα διαμαρτυριών από νέους που κατηγόρησαν το Νέο Δελχί για κακή διαχείριση του συστήματος εξετάσεων. Η κυβέρνηση ακύρωσε τη βαθμολόγηση και διέταξε την επανάληψη τμημάτων των εξετάσεων, ενώ το Telegram επιμένει ότι έχει ήδη αφαιρέσει εκατοντάδες κανάλια που σχετίζονται με το υλικό των εξετάσεων και τις απάτες στην Ινδία.
Ο ίδιος ο Ντούροφ, που διατηρεί τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, επέκρινε την απαγόρευση, υποστηρίζοντας ότι τιμωρεί τους κανονικούς χρήστες και όχι όσους εξαπατούν τους εξεταζόμενους.
Στην Ευρώπη, το Telegram έχει μπει στο μικροσκόπιο πολλών κυβερνήσεων. Το 2024 οι γαλλικές αρχές προχώρησαν στη σύλληψη του Ντούροφ κατά την άφιξή του στη χώρα και του απήγγειλαν κατηγορίες επειδή, όπως ανακοινώθηκε, δεν απέτρεψε παράνομες δραστηριότητες μέσω της εφαρμογής —συνοδεύοντας την ενέργεια με απαγόρευση εξόδου. Μέσα στα αδικήματα που έχουν συνδεθεί με χρήση της πλατφόρμας στη Γαλλία περιλαμβάνονται υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, εμπορίας ναρκωτικών και διαδικτυακών εγκλημάτων μίσους, σύμφωνα με ρεπορτάζ των Τάιμς της Νέας Υόρκης.
Παράλληλα, το 2023 ο υπουργός Δικαιοσύνης της Νορβηγίας είχε συστήσει οι κρατικοί αξιωματούχοι να μην έχουν το Telegram ή το TikTok στις υπηρεσιακές συσκευές, επικαλούμενος κινδύνους για την εθνική ασφάλεια. Το Telegram, από την πλευρά του, διατυπώνει ότι τηρεί τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χαρακτηρίζει αβάσιμες τις γενικεύσεις που θέτουν την πλατφόρμα ή τον κάτοχό της ως αποκλειστικά υπεύθυνους για την κατάχρηση της υπηρεσίας. Στις αρχές του έτους στον Ντούροφ επετράπη να εγκαταλείψει προσωρινά τη Γαλλία και, όπως δήλωσε, επέστρεψε στο Ντουμπάι.
Η εμπλοκή του Telegram στις συγκρούσεις της Ανατολικής Ευρώπης αποκάλυψε άλλη μια πλευρά του προβλήματος. Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, εκατομμύρια Ουκρανοί χρησιμοποιούσαν την εφαρμογή για ενημέρωση σχετικά με επικείμενες ρωσικές επιθέσεις και για την αναζήτηση τροφίμων και ιατρικής βοήθειας. Την ίδια στιγμή, ουκρανικοί αξιωματούχοι εξέφρασαν ανησυχίες για ρωσική παραπληροφόρηση και κατασκοπεία μέσω της πλατφόρμας. Το 2024 οι ουκρανικές αρχές απαγόρευσαν τη χρήση του Telegram σε εργασιακά κινητά τηλέφωνα στρατιωτικών, κυβερνητικών αξιωματούχων και εργαζομένων σε κρίσιμες υποδομές, με το επιχείρημα της ασφάλειας.
Η πατρίδα του Ντούροφ, η Ρωσία, έχει δώσει επίσης μάχες κατά του Telegram. Το 2018 ρωσικό δικαστήριο επέτρεψε την κυβέρνηση να μπλοκάρει την εφαρμογή όταν αυτή αρνήθηκε να δώσει στις ρωσικές υπηρεσίες πρόσβαση στα κρυπτογραφημένα μηνύματα χρηστών. Ο Ντούροφ είχε τότε εξηγήσει ότι τα συστήματα κρυπτογράφησης καθιστούσαν ανέφικτη τη συμμόρφωση με τέτοιες απαιτήσεις. Το 2020 η απαγόρευση άρθηκε μετά από συμφωνία για αυστηρότερες προσπάθειες στον αποκλεισμό εξτρεμιστικού περιεχομένου, αλλά νωρίτερα φέτος η ρωσική κυβέρνηση επανέλαβε προσπάθειες μπλοκαρίσματος, κατηγορώντας τον Ντούροφ ότι περιορίζει την πρόσβαση για να στρέψει τους χρήστες προς κρατικά ελεγχόμενες εφαρμογές.
Στη Λατινική Αμερική, το Ανώτατο Δικαστήριο της Βραζιλίας είχε απαγορεύσει το Telegram σε εθνικό επίπεδο το 2022, ενόψει των προεδρικών εκλογών, επειδή θεωρήθηκε ότι δεν είχε συμμορφωθεί με εντολές για την κατάργηση λογαριασμών σχετιζόμενων με υποστηρικτές του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρο. Η απαγόρευση άρθηκε όταν το Telegram ακολούθησε τις δικαστικές εντολές.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας πλατφόρμας ιδιαίτερα δημοφιλούς σε παγκόσμια κλίμακα αλλά και υπό αυξανόμενο έλεγχο από κράτη που ανησυχούν για την ασφάλεια, την παραπληροφόρηση και την παράνομη χρήση της. Ο Πάβελ Ντούροφ και η ομάδα του καλούνται πλέον να ισορροπήσουν ανάμεσα σε τεχνολογικές αρχές –όπως η κρυπτογράφηση και η ελευθερία συνομιλίας– και στις νομικές και πολιτικές πιέσεις που επιβάλλουν οι διάφορες κυβερνήσεις.
