Η έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δίνει νέα ώθηση στο χρηματιστήριο της Wall Street — και ταυτόχρονα εγείρει σοβαρές ανησυχίες στο βαθύτερο τμήμα της αγοράς χρέους. Ο δείκτης Nasdaq 100 έχει ενισχυθεί κατά 17% από την αρχή του έτους και κατά 29% από τα χαμηλά του Απριλίου, ωθούμενος από επενδύσεις σε data centers και υπολογιστικές υποδομές που μετατρέπουν την τεχνολογία σε βασικό μοχλό της οικονομίας των ΗΠΑ.
Παρά την αισιοδοξία που επικρατεί στις μετοχές, οι επενδυτές στο σταθερό εισόδημα δείχνουν στάση επιφυλακτική. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες —οι hyperscalers— εκδίδουν όγκο εταιρικού χρέους χωρίς προηγούμενο και οι αγορές πιστώσεων απαιτούν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου, με τα πιστωτικά περιθώρια (spreads) τους να διευρύνονται έναντι άλλων εταιρειών υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Ο Lotfi Karoui, επικεφαλής στρατηγικής πιστώσεων της Pimco, περιγράφει καθαρά τη διχοτομία: η αγορά μετοχών τιμολογεί την προοπτική ανόδου (upside), ενώ το σταθερό εισόδημα εστιάζει στην προστασία από την πτώση (downside). «Για τους μετόχους η προοπτική κέρδους δικαιολογεί το ρίσκο, αλλά για τους ομολογιούχους ο κίνδυνος απωλειών είναι πραγματικός», σημειώνει.
Η ρίζα της επιφύλαξης είναι οι τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες: οι προβλέψεις δείχνουν ότι οι πέντε μεγαλύτεροι πάροχοι cloud —Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta και Oracle— θα φτάσουν τα 690 δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις μέχρι το τέλος του 2026. Εξ αυτών έχουν ήδη εκτελεστεί 478 δισεκατομμύρια, σε σύγκριση με 408 δισεκατομμύρια το 2025 και μόλις 152 δισεκατομμύρια το 2023. Η συναίνεση των αναλυτών της S&P προβλέπει εκτόξευση στα 870 δισεκατομμύρια το 2027.
Σε λογιστικό επίπεδο η μεταβολή είναι δραματική: ο δείκτης capex προς λειτουργικές ταμειακές ροές αναμένεται να φτάσει φέτος το 94%, από 40% το 2023. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα είναι η Meta, που παρά την εκπλήρωση των εσόδων κατέγραψε αρνητικές ελεύθερες ταμειακές ροές ύψους περίπου 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μετά το θετικό πλεόνασμα 46,1 δισ. το 2025.
Η Pimco επισημαίνει τρεις δομικούς κινδύνους: πρώτον, η μη γραμμική και απρόβλεπτη υιοθέτηση της τεχνολογίας —που μπορεί είτε να επιβάλει πρόσθετο δανεισμό για αύξηση χωρητικότητας είτε να καταστήσει επενδύσεις παρωχημένες σε περίπτωση υπερβάλλουσας δυνατότητας. Δεύτερον, η αβεβαιότητα στην αλυσίδα αξίας σχετικά με το ποια επίπεδα υποδομής θα απορροφήσουν την πραγματική αξία. Τρίτον, η «οφθαλμαπάτη» της κυκλικής χρηματοδότησης: μεγάλο μέρος της τρέχουσας ζήτησης στηρίζεται σε διασταυρούμενες συμφωνίες μεταξύ των κολοσσών και όχι σε οργανική ζήτηση, με κίνδυνο συμπίεσης των περιθωρίων και επιβάρυνσης της ικανότητας εξυπηρέτησης του χρέους.
Αναλυτές προειδοποιούν επίσης ότι η πραγματική μόχλευση μπορεί να υποτιμά τις μελλοντικές υποχρεώσεις, λόγω όγκου συμβατικών δεσμεύσεων που δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί στους ισολογισμούς. Η συνέπεια δεν είναι μόνο εταιρική —αλλά μακροοικονομική: σύμφωνα με την UBS, οι εκδόσεις ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας (Investment Grade) από τους πέντε hyperscalers προβλέπεται να αυξηθούν από 121 δισ. δολάρια το 2025 σε 360 δισεκατομμύρια το 2026.
Αυτός ο όγκος θα απορροφήσει σημαντικό μέρος της αγοράς υψηλής ποιότητας, δημιουργώντας φαινόμενο εκτοπισμού (crowding out) άλλων εκδοτών. Ο Christian Hantel, Senior Portfolio Manager στη Vontobel, μιλάει για «πραγματική επανάσταση στα ομόλογα», με άμεση στρέβλωση των παγκόσμιων δεικτών χρέους —μια θέση που υποστηρίζεται από το ιστορικό γεγονός ότι μέχρι πρόσφατα ο χρηματοπιστωτικός τομέας με ηγέτες όπως η JPMorgan Chase, η Bank of America, η Citigroup και η Goldman Sachs κυριαρχούσε στους δείκτες εταιρικών ομολόγων.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) έχει ήδη σημάνει συναγερμό. Στην τελευταία της έκθεση προειδοποίησε ότι η μαζική έκδοση χρέους από τους hyperscalers ενδέχεται να εκτοπίσει την προσφορά άλλων εκδοτών επενδυτικής βαθμίδας, συμπεριλαμβανομένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, και να αυξήσει τη μέση διάρκεια της αγοράς ομολόγων —μια εξέλιξη που προσθέτει νέο κίνδυνο διάρκειας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Καθώς η αγορά εταιρικού χρέους αποτελούσε παραδοσιακά τη βάση για τον καθορισμό πολλών επιτοκίων αναφοράς στην πραγματική οικονομία, η έλευση μεγάλου όγκου τεχνολογικών τίτλων μακρού ορίζοντα απειλεί να ανατρέψει ιστορικές σχέσεις τιμολόγησης και περιθωρίων κέρδους. Τα κρατικά ομόλογα (Treasuries) παραμένουν πυξίδα, αλλά η δυναμική των Big Tech αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού.
Η αγορά εισέρχεται έτσι σε μια νέα, άγνωστη φάση, όπου η μεταβλητότητα και η μόχλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα καταγράφονται μόνο στο ταμπλό του χρηματιστηρίου, αλλά θα καθορίζουν άμεσα το κόστος του χρήματος για τα επόμενα χρόνια.
