Στην έκθεση που καταγράφει την ιστορία του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου, η οποία φιλοξενείται στο Μουσείο του νησιού, παρέστη και απηύθυνε ομιλία ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, δίνοντας έμφαση τόσο στην παλαιά δόξα όσο και στην αμφιλεγόμενη μελλοντική χρήση του κτιρίου.
Την έκθεση διοργάνωσε το Ίδρυμα Νήσων (Adalar Vakfi), με τη συνδρομή ιστορικών, ερευνητών και εκπροσώπων του Πατριαρχείου. Στην ομιλία του ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας αναφέρθηκε στην προσφορά του ιδρύματος και περιέγραψε με λεπτομέρεια τις δυσκολίες που οδήγησαν την Εκκλησία στην απόφαση για εμπορική αξιοποίηση του μνημειακού ξύλινου κτιρίου.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης δεν έκρυψε το βάρος της απόφασης: «Βεβαίως, δεν ήταν μία εύκολη απόφαση, κυρίως από συναισθηματικής απόψεως, όμως ήταν μία επιβεβλημένη απόφαση προτού το κτίριο γίνει ένα με τη γη, προτού ισοπεδωθεί».
Σημείωσε ότι η Εκκλησία προσπάθησε να συγκεντρώσει το ιδιαίτερα υψηλό κεφάλαιο που απαιτείτο για την αναστήλωση και τη μετατροπή του σε δύο διεθνή κέντρα —για τον διαθρησκειακό διάλογο και για οικολογικές μελέτες— αλλά οι προσπάθειες απέτυχαν. Ως συνέπεια, όπως είπε, αποφασίστηκε η μετατροπή του σε ξενοδοχείο, ώστε να διασωθεί με άλλο τρόπο και να μην καταρρεύσει ολοσχερώς.
Αναπολώντας προσωπικές μνήμες, ο Πατριάρχης μοιράστηκε στιγμές από τα μαθητικά του χρόνια στη Χάλκη: «Όταν ήμουν μαθητής στη Χάλκη, πολλές φορές Κυριακή απόγευμα, μετά τη λειτουργία και το φαγητό, ο επιμελητής της Σχολής, ο εκάστοτε, όποιος ήταν, μας έφερνε όλους μαζί τους μαθητάς της Χάλκης, ανεβαίναμε στο Ορφανοτροφείο, κάναμε παρέα με τα ορφανά παιδιά, παίζαμε μαζί τους μπάλα και έχω γλυκιές αναμνήσεις από εκείνα τα όμορφα χρόνια. Πολλές φορές δεν πηγαίναμε την Κυριακή το απόγευμα στο Ορφανοτροφείο, αλλά πηγαίναμε στον Άγιο Σπυρίδωνα στη Χάλκη ή πηγαίναμε στην Αντιγόνη και στην Πρώτη και τέτοια εποχή το φθινόπωρο. Το φθινόπωρο που άνοιγαν τα σχολεία, πηγαίναμε και κάναμε περίπατο και τρώγαμε κούμαρα. Εσείς οι νησιώτες τα γνωρίζετε και τα θυμάστε όλα αυτά».
Στον επίλογο της ομιλίας του ευχαρίστησε θερμά όσους συνέβαλαν στην προσπάθεια ανάδειξης και προστασίας του ιδρύματος: Σε εκείνο το σημείο, ο κ. Βαρθολομαίος ευχαρίστησε «από καρδιάς φυσικά όλους τους Τούρκους φίλους μας, οι οποίοι συνέβαλαν στην προσπάθεια να αναδειχθεί και να μη λησμονηθεί το Ορφανοτροφείο μας, αλλά από την ομογένεια όλως ιδιαιτέρως τον άρχοντα κύριο Βίγκα, ο οποίος τα τελευταία χρόνια προσπάθησε πάρα πολύ να εξασφαλίσει όλες τις απαιτούμενες άδειες, να επικοινωνήσει με την Europa Nostra, με Τούρκους επιστήμονας, καθηγητάς πανεπιστημίου για να προετοιμάσει αυτό το οποίο τελικά καταλήξαμε ως Εκκλησία, ως Αγία και Ιερά Σύνοδος, να κάνουμε. Να μετατρέψουμε δηλαδή το κτίριο του Ορφανοτροφείου σε ένα προσοδοφόρο ξενοδοχείο, το οποίο θα αναβαθμίσει και τα Πριγκηπόνησα».
Ανακοίνωσε επίσης πως το έργο ανέλαβε «μια τουρκική εταιρεία, εν συνεργασία με μία ελληνική εταιρεία», στοιχείο που χαρακτήρισε συμβολικό και ενδεικτικό της δυνατότητας συνεργασίας και φιλίας μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Προσέθεσε πως, μετά την έκδοση των απαραίτητων αδειών και με την επιμονή του κυρίου Βίγκα και των συνεργατών του, οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα.
Στην εκδήλωση ήταν παρόντες ο οικείος Μητροπολίτης Γέρων Πριγκηποννήσων κ. Δημήτριος, επιστήμονες και πολλοί κάτοικοι της Πριγκήπου και της Πόλεως. Χαιρετισμό απηύθυναν ο Δήμαρχος των Νήσων κ. Ali Ercan Akpolat και ο Άρχων Μ. Χαρτοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε. Εντιμολ. κ. Παντελεήμων Βίγκας, ο οποίος εργάζεται πολλά χρόνια πάνω στην υπόθεση του Ορφανοτροφείου.
