Οι διερευνητικές επαφές ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν κινούνται σε εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία, με τη διπλωματία να σημειώνει μικρά βήματα προόδου αλλά και να συγκρούεται με βαθιές διαφωνίες που μπορούν να τινάξουν τη διαδικασία στον αέρα.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, που επικαλείται πηγή κοντά στην ομάδα διαπραγματεύσεων, έχει καταγραφεί πρόοδος σε ορισμένους τομείς των συνομιλιών. Η ίδια πηγή, ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι «δεν μπορεί να υπάρξει συνολική συμφωνία εάν δεν επιλυθούν όλα τα ανοιχτά ζητήματα», αφήνοντας να φανεί πόσο εύθραυστη παραμένει η διαδικασία.
Στο επίκεντρο των κομβικών διαφορών παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι δεν δεχθούν συμφωνία αν οι συνομιλίες επιβάλουν αυστηρούς περιορισμούς στον εμπλουτισμό ουρανίου — ζήτημα που το ιρανικό καθεστώς θεωρεί «κόκκινη γραμμή».
Παράλληλα, η ναυσιπλοΐα και η ασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ έχουν αναδειχθεί σε δεύτερο μεγάλο πεδίο τριβής. Η Ουάσινγκτον και οι δυτικοί σύμμαχοι θεωρούν κρίσιμη τη διατήρηση ανοιχτών θαλάσσιων διαδρόμων στην περιοχή, ενώ δεν κρύβουν την ανησυχία τους για πιθανές προσπάθειες περιορισμών στην διέλευση πλοίων.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ανώνυμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Al Jazeera ότι προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική συμφωνία είναι η παύση των πολεμικών συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα της περιοχής. Όπως πρόσθεσε, η διπλωματική ατμόσφαιρα αξιολογείται ως θετική, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη οριστική σύγκλιση.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, αλλά τόνισε πως απαιτείται ακόμη «σημαντική δουλειά» για την επίτευξη συμφωνίας. Παράλληλα, προανήγγειλε ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν και εναλλακτικά σχέδια σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, ιδίως αναφορικά με την πιθανότητα το Ιράν να επιχειρήσει περιορισμούς στη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
«Πρέπει να υπάρχει plan b», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργότερης εμπλοκής δυτικών στρατιωτικών δυνάμεων εάν οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αδιέξοδο.
Η διαπραγματευτική διαδικασία συνοδεύεται από έντονη κινητικότητα περιφερειακών παραγόντων: στην Τεχεράνη βρίσκεται αντιπροσωπεία του Κατάρ που, σύμφωνα με πληροφορίες, μεταφέρει μηνύματα και εκ μέρους της αμερικανικής πλευράς, ενώ στην ιρανική πρωτεύουσα ταξίδεψε και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ. Η παρουσία Κατάρ και Πακιστάν θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική καθώς διατηρούν ανοικτούς διαύλους τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσιγκτον.
Στο μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στο προσκήνιο με δηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι «το Ιράν θέλει απεγνωσμένα συμφωνία» και επαναλαμβάνοντας ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η διαδικασία παραμένει ανοιχτή αλλά εξαιρετικά ασταθής. Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες τόσο για το μέλλον των συνομιλιών όσο και για τη συνολική ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, ενώ η όποια συμφωνία εξαρτάται από την ικανότητα των δύο πλευρών να γεφυρώσουν τα βασικά τους χάσματα.
