Σεισμική δόνηση μεγέθους 4,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που σημειώθηκε στην περιοχή του Μπέζνταν, στη βορειοδυτική Βάτσκα, δεν δείχνει να ανησυχεί τη σεισμική επιστήμη, σύμφωνα με τη Σχολή Μεταλλειολογίας και Γεωλογίας του Βελιγραδίου. Η ειδικός Μλαντένοβιτς τόνισε ότι η περιοχή ανήκει στη λεκάνη της Παννονίας και είναι από τις λιγότερο σεισμογενείς της χώρας.
«Τα ρήγματα που προκαλούν σεισμούς εκεί βρίσκονται βαθιά κάτω από τα ιζήματα της Παννονικής λεκάνης. Τέτοια φαινόμενα είναι σπάνια, αλλά όχι απρόσμενα», εξήγησε η επιστήμονας, επισημαίνοντας ότι η παρουσία ενός τέτοιου γεγονότος δεν συνεπάγεται εκ των προτέρων μεγαλύτερη επικινδυνότητα για την περιοχή.
Οι μικρότερες δονήσεις που ακολούθησαν τον κύριο σεισμό ερμηνεύονται ως τυπικοί μετασεισμοί: η ενέργεια που απελευθερώνεται από το βασικό γεγονός κατανέμεται στα γειτονικά ρήγματα και παράγει ασθενέστερες δονήσεις. Όπως εξήγησε η Μλαντένοβιτς, όταν μετά από έναν σεισμό μεγέθους 4 ή 5 Ρίχτερ ακολουθεί σειρά ασθενέστερων μετασεισμών, αυτό συνήθως αποτελεί ένδειξη εκτόνωσης και σταδιακής ηρεμίας του εδάφους και όχι προειδοποίηση για κάτι μεγαλύτερο.
Η ειδικός υπενθύμισε επίσης ότι η περιοχή του Μπέζνταν βρίσκεται μακριά από τις κύριες ζώνες παραγωγής σεισμικής ενέργειας που επηρεάζουν τα Βαλκάνια — όπως η Ελλάδα, η Τουρκία, τα Καρπάθια και η Αδριατική — και γι’ αυτό το λόγο η σεισμική δραστηριότητα εκεί παραμένει συγκριτικά περιορισμένη.
«Παρακολουθούμε τις κινήσεις των τεκτονικών πλακών, τη δραστηριότητα των ρηγμάτων και τις γεωλογικές διεργασίες. Μπορούμε να υπολογίσουμε πόσο ισχυρό σεισμό μπορεί να δώσει ένα ρήγμα, όχι όμως και πότε ακριβώς θα συμβεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η ακριβής πρόβλεψη του χρόνου εκδήλωσης σεισμών παραμένει ανέφικτη.
Η Μλαντένοβιτς επεσήμανε ότι όλοι οι σεισμοί προκαλούνται από την απελευθέρωση τεκτονικής ενέργειας που συσσωρεύεται στον φλοιό της Γης. Ο φλοιός μπορεί να αποθηκεύσει συγκεκριμένη ποσότητα ενέργειας και, όταν αυτή ξεπεραστεί, απελευθερώνεται υπό μορφή σεισμικής δόνησης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ποιότητα των κατασκευών: οι σοβαρές ζημιές από σεισμούς σχετίζονται κυρίως με την παλαιότητα των κτιρίων και τη μη τήρηση των αντισεισμικών κανονισμών. Τα σύγχρονα κτίρια στη Σερβία σχεδιάζονται με βάση τη σεισμικότητα κάθε περιοχής και τις πιθανές επιταχύνσεις του εδάφους, ενώ το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε παλαιότερες κατασκευές ή σε περιπτώσεις όπου δεν τηρούνται τα απαραίτητα πρότυπα ασφαλείας.
Σημείωσε επίσης ότι στη Σερβία δεν έχει ποτέ καταγραφεί με σύγχρονα όργανα σεισμός μεγαλύτερος των 6 Ρίχτερ. Ο ισχυρότερος σεισμός που έχει καταγραφεί οργανικά στη χώρα ήταν εκείνος του Κοπαόνικ το 1980, με μέγεθος 5,9 Ρίχτερ.
Η σεισμολόγος τόνισε την ανάγκη σωστής ενημέρωσης των πολιτών για τη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια σεισμών και προειδοποίησε πως ο πανικός είναι συχνά πιο επικίνδυνος από την ίδια τη δόνηση. Συγκεκριμένα επισήμανε ότι οι πολίτες δεν πρέπει να τρέχουν προς σκάλες, να χρησιμοποιούν ασανσέρ ή να επιχειρούν να πηδήξουν από παράθυρα.
Απορρίπτοντας σενάρια περί τεχνητής πρόκλησης μεγάλων σεισμών, η Μλαντένοβιτς χαρακτήρισε τέτοιους ισχυρισμούς «επιστημονική φαντασία». Όπως εξήγησε, ο άνθρωπος μπορεί να προκαλέσει μόνο πολύ μικρές σεισμικές δονήσεις, όπως αυτές που συνδέονται με εξορύξεις ή εκρήξεις σε ορυχεία, αλλά όχι καταστροφικούς σεισμούς μεγάλης κλίμακας.
«Η Ελλάδα, η Τουρκία, η Ιταλία και η περιοχή της Αδριατικής είναι πολύ πιο ενεργές σεισμικά από τη Σερβία, εξαιτίας της σύγκρουσης της αφρικανικής με την ευρασιατική πλάκα», κατέληξε η Μλαντένοβιτς, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν αύξηση των μεγάλων σεισμών παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια.
