Με μια εντυπωσιακή, θερμή τελετή υποδοχής στο Πεκίνο ο Σι Τζινπίνγκ καλωσόρισε χθες τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ —μια συνάντηση που πολλοί αναλυτές εκλαμβάνουν ως προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των σχέσεων ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις.
Μπροστά από τη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, τιμητικό άγημα, κανονιοβολισμοί και ο αμερικανικός εθνικός ύμνος σφράγισαν την επίσημη άφιξη. Ο Τραμπ σταμάτησε δύο φορές για να χαιρετήσει παιδιά που κρατούσαν σημαίες της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ κατά τη χειραψία του με τον Σι έσκυψε ελαφρά και τον χτύπησε φιλικά στον βραχίονα — μία χειρονομία θερμότητας που συνοδεύτηκε από τον δημόσιο θαυμασμό του προς τον οικοδεσπότη.
«Είσαι ένας σπουδαίος ηγέτης. Το λέω σε όλους», ήταν τα λόγια που αποτυπώθηκαν στη σκηνή, ενώ ο Τραμπ χαρακτήρισε την επίσκεψη «πολύτιμη» και δήλωσε ενθουσιασμένος από την «εξαιρετική υποδοχή, μοναδική όπως καμία άλλη». Στον Ναό του Ουρανού, μνημείο του 15ου αιώνα, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε επίσης να μιλήσει για την ομορφιά της Κίνας.
Η ευγένεια της στιγμής αποκτά βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Τραμπ έχει χτίσει μεγάλο μέρος της πολιτικής του ταυτότητας σε σκληρή ρητορική εναντίον του Πεκίνου. Στην προεκλογική του εκστρατεία το 2016 είχε δηλώσει: «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να επιτρέπουμε στην Κίνα να λεηλατεί τη χώρα μας, και αυτό που κάνει», ενώ το 2020 κατηγόρησε το Πεκίνο ότι «έχει κατακλέψει τις Ηνωμένες Πολιτείες όπως κανείς άλλος στο παρελθόν» και είχε αναφερθεί στην πανδημία του Covid-19 ως “Chinese virus”.
Τα πρόσφατα χρόνια σημαδεύτηκαν από έναν εμπορικό πόλεμο, με αμοιβαίους δασμούς που είχαν ξεπεράσει το 100%. Αν και στη συνέχεια ακολούθησε μια εύθραυστη αποκλιμάκωση, παραμένει ανοιχτό αν αυτή η εκεχειρία θα μετατραπεί σε πιο σταθερή συμφωνία και υπό ποιους όρους.
Το Πεκίνο δεν έκρυψε ότι η όλη σκηνοθεσία είχε διπλό στόχο: να τιμήσει τον φιλοξενούμενο και παράλληλα να επιδείξει ισχύ προς τον διεθνή χώρο. Τα κρατικά μέσα αναφέρουν δηλώσεις του Σι που προειδοποιούν ότι οι εντάσεις γύρω από την Ταϊβάν μπορεί να αποδειχθούν κρίσιμες, και αναλυτές όπως ο Τζον Ντελούρι από το Κέντρο Σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας της Asia Society σημειώνουν ότι το Πεκίνο εμφανίζεται πλέον ως «η δεύτερη παγκόσμια πρωτεύουσα».
Στο οικονομικό πεδίο ο Σι επιδιώκει να προβάλλει την Κίνα ως σταθερό παγκόσμιο ηγέτη, σε αντίστιξη με τον, κατά την περιγραφή του, απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο. Η Κίνα σήμερα παράγει περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων αγαθών, επεξεργάζεται πάνω από το 90% των σπάνιων γαιών και κυριαρχεί στην παραγωγή ηλιακών πάνελ, ανεμογεννητριών και ηλεκτρικών οχημάτων — γεγονότα που την καθιστούν ελκυστικό κόμβο για εμπορικές επαφές, παρά τις ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις σχέσεις της με τη Μόσχα και την Πιονγιάνγκ.
Η επίσκεψη μάλιστα συνοδεύεται αυτή τη φορά από επιχειρηματική αποστολή υψηλού προφίλ: Έλον Μασκ, Τιμ Κουκ και ο επικεφαλής της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ ήταν παρόντες στο επίσημο δείπνο, όπου κυριάρχησε το μήνυμα για περαιτέρω άνοιγμα της κινεζικής αγοράς σε αμερικανικές επιχειρήσεις. Ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι οι δύο πλευρές «συζήτησαν τρόπους για την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας», περιλαμβανομένης της διεύρυνσης της πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών στην Κίνα και των κινεζικών επενδύσεων στις ΗΠΑ.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, στο τραπέζι βρίσκεται και το Ιράν: το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αναστατώσει τις παγκόσμιες ροές ενέργειας και η Ουάσιγκτον αναζητεί τη βοήθεια του Πεκίνου για την επαναλειτουργία του διαδρόμου ναυσιπλοΐας. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει πριν από την επίσκεψη: «Είναι προς το συμφέρον τους να το επιλύσουν αυτό… Και ελπίζουμε να τους πείσουμε να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο».
Παράλληλα, σύμφωνα με κινεζικά μέσα, ο Σι προειδοποίησε τον Τραμπ ότι το ζήτημα της Ταϊβάν «θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση». Αν και νομικά η Ουάσιγκτον δεσμεύεται να στηρίζει την άμυνα της Ταϊβάν, το Πεκίνο επιδιώκει να καθυστερήσει τις πωλήσεις όπλων και να περιορίσει εντάσεις με διπλωματικά μέσα.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης να περιγράψουν τη σχέση τους ως «εποικοδομητική, στρατηγική και σταθερή», ένα πλαίσιο που, όπως αναφέρθηκε, μπορεί να καθορίσει τις διμερείς σχέσεις για την επόμενη τριετία. Παρά τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κίνα —ανεργία, κρίση στην αγορά ακινήτων— Τραμπ και Σι έστειλαν μήνυμα συνέχισης του διαλόγου.
Στο τέλος της πρώτης ημέρας, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την πρόσκλησή του προς τον Σι να επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο, ενώ ο Κινέζος πρόεδρος απάντησε ότι η «μεγάλη αναζωογόνηση του κινεζικού έθνους» και το σύνθημα «Make America Great Again» μπορούν να πορευθούν παράλληλα. Ο Σι ολοκλήρωσε την ομιλία του με πρόποση για το μέλλον των δύο χωρών, λέγοντας: «Στην υγειά μας».
Σε κοινή δήλωση για το Ιράν, οι δύο πλευρές τόνισαν ότι «Και οι δύο χώρες συμφώνησαν ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα» και ότι «τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά για να διασφαλιστεί η ελεύθερη ροή ενέργειας».
Πηγή: BBC
