Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών βάζει στο τραπέζι πέντε στοχευμένες παρεμβάσεις για τη διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους, τη στιγμή που οι «κόκκινες οφειλές» νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς Εφορία, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers ξεπερνούν τα 235 δισ. ευρώ. Οι νέες ρυθμίσεις θα ενεργοποιηθούν σταδιακά έως το τέλος Ιουνίου και στοχεύουν στο να δώσουν αναπνοή σε ευάλωτα νοικοκυριά, χωρίς να θίγεται η δυνατότητα εισπράξεων των πιστωτών.
Κεντρική αλλαγή είναι η δυνατότητα διαχωρισμού της πρώτης κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Πλέον, οι δανειολήπτες θα μπορούν να ζητούν ρύθμιση αποκλειστικά για την κύρια κατοικία τους, με αξιολόγηση που θα λαμβάνει υπόψη μόνο την αξία του ακινήτου και τα εισοδήματά τους, και όχι το σύνολο των οφειλών και της περιουσίας.
Με αυτόν τον τρόπο ο οφειλέτης μπορεί να διατηρήσει το σπίτι του, να επιτύχει μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις προσαρμοσμένες στην οικονομική του δυνατότητα. Η υπόλοιπη περιουσία —όπου υπάρχει— θα μπορεί να ρευστοποιείται μέσω πλειστηριασμών και τα έσοδα θα κατευθύνονται στην αποπληρωμή των λοιπών χρεών.
Παράλληλα, εντός Ιουνίου θα ξεκινήσει έκτακτη ρύθμιση σε έως 72 δόσεις. Στην ρύθμιση αυτή μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς Εφορία και ΕΦΚΑ που βεβαιώθηκαν έως την 31η Δεκεμβρίου 2023 και παραμένουν αρρύθμιστες έως την 21η Απριλίου 2026. Όροι ένταξης προβλέπουν την τακτοποίηση ή ρύθμιση των χρεών που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Μακροχρόνια λύση προβλέπεται και για μεγαλύτερα χρέη: όσοι έχουν οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς Εφορία και ΕΦΚΑ μπορούν να αιτηθούν υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό, συναινώντας στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου για πλήρη αξιολόγηση της οικονομικής τους κατάστασης. Το επιτόκιο θα ορίζεται στο 3% και οι οφειλές θα μπορούν να ρυθμίζονται έως και σε 240 μηνιαίες δόσεις, με δυνατότητα «κουρέματος» υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σε τελική φάση βρίσκεται και η σύσταση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος θα αγοράζει την πρώτη κατοικία ευάλωτων οφειλετών που κινδυνεύει με πλειστηριασμό και θα την μισθώνει υποχρεωτικά για 12 χρόνια. Με τον τρόπο αυτό ο οφειλέτης δεν χάνει το σπίτι του και διατηρεί δυνατότητα επαναγοράς μετά τη λήξη της μίσθωσης, εφόσον είναι συνεπής στις πληρωμές και η οικονομική του κατάσταση έχει βελτιωθεί.
Για τη διευκόλυνση της συνέπειας στην καταβολή του ενοικίου προβλέπεται στεγαστικό επίδομα από το κράτος, από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, για όσο διάστημα ο οφειλέτης μισθώνει το ακίνητο από τον Φορέα. Η επαναγορά μπορεί να γίνει και πριν από τη συμπλήρωση της 12ετίας, εφόσον πληρούνται οι όροι.
Τέλος, εισάγεται μέτρο για την άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού: αυτή ενεργοποιείται με την άμεση εξόφληση του 25% της συνολικής οφειλής, υπό τον όρο ότι το υπόλοιπο ποσό εντάσσεται σε ρύθμιση. Το μέτρο εφαρμόζεται μόνο μία φορά και, σε περίπτωση δημιουργίας νέου χρέους, η εκ νέου άρση είναι δυνατή μόνο μετά από πλήρη εξόφληση.
Συνολικά, η παλέτα των παρεμβάσεων —από την προστασία της πρώτης κατοικίας μέχρι τις νέες ρυθμίσεις σε 72 και έως 240 δόσεις και τη λειτουργία του Φορέα μίσθωσης— επιχειρεί να δώσει ανάσα σε δανειολήπτες και ταυτόχρονα να διασφαλίσει ρευστότητα και δικαιώματα των πιστωτών στην αγορά.
