Νέους κανόνες για τη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών, όπως οι e-food, box και Wolt, φέρνει το νομοσχέδιο που παρουσίασε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως. Στο επίκεντρο βρίσκονται η χρήση των αλγορίθμων, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ενίσχυση της διαφάνειας στις εργασιακές σχέσεις.
Το νέο πλαίσιο διατηρεί τη δυνατότητα απασχόλησης μέσω ψηφιακών πλατφορμών τόσο με σχέση εξαρτημένης εργασίας όσο και με συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών. Παράλληλα, εισάγει μαχητό τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας, το οποίο θα ενεργοποιείται όταν πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, ενισχύοντας τη δυνατότητα των εργαζομένων να διεκδικούν την αναγνώριση της πραγματικής φύσης της εργασιακής τους σχέσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι πάροχοι υπηρεσιών θα μπορούν να προσφεύγουν στην Επιθεώρηση Εργασίας, ενώ προβλέπονται δικαίωμα αποζημίωσης και προστασία από απόλυση.
Κομβικό σημείο των ρυθμίσεων αποτελεί η θέσπιση κανόνων για τα αυτοματοποιημένα συστήματα που χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες για την ανάθεση παραγγελιών και καθηκόντων, την παρακολούθηση της απόδοσης των διανομέων και την αξιολόγηση της δραστηριότητάς τους. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται μέσω αλγορίθμων είναι δυνατόν να επηρεάζουν τις αποδοχές των εργαζομένων, αλλά και τη συνέχιση της συνεργασίας τους με μια πλατφόρμα.
Για τον λόγο αυτό, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων, τα δεδομένα που χρησιμοποιούν και τα κριτήρια με τα οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις που τους αφορούν. Επιπλέον, θα μπορούν να ζητούν διευκρινίσεις και επανεξέταση αποφάσεων που έχουν ληφθεί αποκλειστικά με αυτοματοποιημένο τρόπο.
Δεν θα επιτρέπεται, πάντως, η επεξεργασία συγκεκριμένων κατηγοριών προσωπικών δεδομένων για σκοπούς αλγοριθμικής διαχείρισης. Στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται πληροφορίες για την ψυχολογική κατάσταση και το ιατρικό ιστορικό των εργαζομένων, τη φυλετική καταγωγή, τα βιομετρικά χαρακτηριστικά, καθώς και οι ιδιωτικές συνομιλίες τους.
Στόχος είναι να περιοριστεί η συλλογή και χρήση ευαίσθητων πληροφοριών που δεν είναι απαραίτητες για την εκτέλεση της εργασίας.
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για τις αποφάσεις που επηρεάζουν τη διατήρηση της εργασιακής σχέσης. Ο περιορισμός, η αναστολή ή η οριστική απενεργοποίηση ενός λογαριασμού, όπως και η διακοπή της συνεργασίας με την πλατφόρμα, δεν θα μπορούν να αποφασίζονται αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα. Θα απαιτείται ανθρώπινη εποπτεία, ώστε κάθε υπόθεση να αξιολογείται ουσιαστικά και να περιορίζονται οι άδικες ή λανθασμένες αποφάσεις.
Οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται, επίσης, να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων από κινδύνους που συνδέονται με την αλγοριθμική διαχείριση. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η εντατικοποίηση της εργασίας και η πίεση για ταχύτερη παράδοση των παραγγελιών.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη τη δημιουργία ειδικού Μητρώου Ψηφιακών Πλατφορμών στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Οι εταιρείες θα πρέπει να δηλώνουν τα πρόσωπα που απασχολούν μέσω των υπηρεσιών τους, καθώς και συγκεκριμένα στοιχεία για την εργασία τους.
Στο Μητρώο θα καταγράφονται, μεταξύ άλλων, ο αριθμός των απασχολουμένων, οι γενικοί όροι των συμβάσεών τους, ο μέσος χρόνος εργασίας, το μέσο εισόδημα ανά εργαζόμενο, αλλά και οι διαμεσολαβητές που χρησιμοποιούνται για την παροχή των υπηρεσιών.
Με τις παρεμβάσεις αυτές επιχειρείται να διαμορφωθεί ένα σαφέστερο πλαίσιο εργασιακής προστασίας για τους διανομείς και τους υπόλοιπους εργαζόμενους στην οικονομία των ψηφιακών πλατφορμών, με κανόνες στη χρήση των αλγορίθμων και μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαχείριση της εργασίας τους.
