Επιτακτική είναι η ανάγκη για την υλοποίηση του καθαρισμού των οικοπέδων, όπως τονίζεται στην πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση ΥΠ1157/24.4.2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄2323. Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Ευάγγελος Τουρνάς, υπέγραψε αυτή την απόφαση, η οποία εισάγει ένα νέο και θεσμικό πλαίσιο για τον ετήσιο καθαρισμό οικοπέδων και την ενίσχυση της αντιπυρικής προστασίας.
Η φιλοσοφία της απόφασης εστιάζει στην πρόληψη και στη συστηματική ενημέρωση των πολιτών, με στόχο την αποτελεσματική προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Αυτή η προσέγγιση ενθαρρύνει την οικειοθελή συμμόρφωση και αποφεύγει την επιβολή αυστηρών κυρώσεων.
Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά συγκεκριμένα οικόπεδα εντός σχεδίου, σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όριά τους, καθώς και εκτός σχεδίου γήπεδα που διαθέτουν κτίσμα και δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Εξαιρέσεις ισχύουν για τους συντηρούμενους κήπους κατοικιών και πολυκατοικιών.
Υποχρεωτικός καθαρισμός και προθεσμίες
Η διαδικασία καθαρισμού περιλαμβάνει την κοπή και απομάκρυνση ξερών χόρτων, θάμνων, εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων, καθώς και την αραίωση πυκνής βλάστησης. Ο καθαρισμός πρέπει να ολοκληρώνεται κάθε χρόνο από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου, με τον υπόχρεο να υποβάλλει δήλωση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας akatharista.gov.gr.
Αν παρέλθει η προθεσμία χωρίς την υποβολή δήλωσης, θεωρείται ότι ο υπόχρεος συναινεί στον καθαρισμό από τον δήμο. Υπόχρεοι καθαρισμού καθορίζονται οι ιδιοκτήτες, οι επικαρπωτές, οι μισθωτές ή οι χρήστες, περιλαμβάνοντας και τους φορείς του Δημοσίου.
Πρόστιμα και δικλείδες προστασίας
Η νέα ΚΥΑ θεσμοθετεί ότι το διοικητικό πρόστιμο ανέρχεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ, επιβαρύνοντας τον υπόχρεο και με το κόστος του αυτεπάγγελτου καθαρισμού. Η διαδικασία προβλέπει επίσης προηγούμενη ενημέρωση πριν την επιβολή προστίμου, παρέχοντας ένα εύλογο περιθώριο συμμόρφωσης.
Τα πρόστιμα για τη μη υποβολή δήλωσης έχουν περιοριστεί στα 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός και στα 100 ευρώ όταν έχει γίνει αλλά δεν δηλώθηκε, σε αντίθεση με το ενιαίο πρόστιμο των 1.000 ευρώ που ίσχυε προηγουμένως.
Σημαντική είναι η συμβολή της ΠΟΜΙΔΑ στην εκπόνηση αυτού του πλαισίου, καθώς συμμετείχε ενεργά και κατέθεσε προτάσεις που υιοθετήθηκαν. Οι διατάξεις του νόμου 5281/2026, με τίτλο «Ενεργή Μάχη», έχουν λάβει υπόψη τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης, γεγονός που επιβεβαιώνει τη συναινετική προσέγγιση της διαδικασίας.
