Ο γενικός εισαγγελέας της Ουκρανίας, Ρουσλάν Κραβτσένκο, προειδοποιεί ότι οι επανειλημμένες πτήσεις ρωσικών drones και εκτοξεύσεις πυραύλων κοντά στον εγκαταλελειμμένο πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ αυξάνουν σοβαρά τον κίνδυνο ενός ατυχήματος, σύμφωνα με γραπτές δηλώσεις που παραχώρησε στο Reuters.
Κατά την περιγραφή της στρατιωτικής δραστηριότητας της Ρωσίας κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ουκρανίας, ο Κραβτσένκο τόνισε ότι τόσο η ζώνη του Τσερνομπίλ όσο και ο σταθμός Χμελνίτσκι στη δυτική Ουκρανία βρίσκονται στη διαδρομή πτήσης των ρωσικών υπερηχητικών πυραύλων Kinzhal από την εισβολή.
Συγκεκριμένα, τριάντα πέντε πύραυλοι Kinzhal έχουν εντοπιστεί σε διάφορες αποστάσεις, σε ακτίνα περίπου 20 χλμ. (12 μιλίων) από τις εγκαταστάσεις του Τσερνομπίλ ή του σταθμού του Χμελνίτσκι, ανέφερε ο Κραβτσένκο. Από αυτούς, 18 πέρασαν σε απόσταση περίπου 20 χλμ. και από τις δύο εγκαταστάσεις κατά την ίδια πτήση.
Σε τρεις ξεχωριστές περιπτώσεις, ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι πύραυλοι «Κινζάλ» έπεσαν στο έδαφος κατά τη διάρκεια της πτήσης τους και προσγειώθηκαν σε απόσταση περίπου 10 χλμ. από τον πυρηνικό σταθμό του Χμελνίτσκι. Δεν ήταν σαφές για ποιο λόγο έπεσαν οι πύραυλοι, αλλά ο Κραβτσένκο δήλωσε ότι τα συντρίμμια δεν έφεραν κανένα σημάδι που να υποδηλώνει ότι είχαν αναχαιτιστεί.
Από τον Ιούλιο του 2024, όταν η Ρωσία ξεκίνησε σφοδρές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Ουκρανία, ο Κραβτσένκο δήλωσε ότι τα ραντάρ έχουν εντοπίσει τουλάχιστον 92 ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που πετούσαν σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων από την ασπίδα ακτινοβολίας του εργοστασίου του Τσερνομπίλ. Ο πραγματικός αριθμός των πτήσεων, όπως ανέφερε ο Κραβτσένκο, ήταν σχεδόν σίγουρα πολύ μεγαλύτερος.
«Τέτοιες απογειώσεις δεν μπορούν να δικαιολογηθούν από καμία στρατιωτική άποψη. Είναι προφανές ότι οι πτήσεις πάνω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις πραγματοποιούνται αποκλειστικά με σκοπό τον εκφοβισμό και τον τρόμο», τόνισε ο Κραβτσένκο, επισημαίνοντας τον κίνδυνο για την ασφάλεια των πολιτών.
Ο οργανισμός εποπτείας της Διεθνούς Οργάνωσης Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) έχει επίσης αναφέρει συχνά στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών και επιθέσεις σε ηλεκτρικούς υποσταθμούς, κρίσιμους για την πυρηνική ασφάλεια. «Ο Γενικός Διευθυντής της ΔΟΑΕ (Ραφαέλ) Γκρόσι έχει εκφράσει επανειλημμένα τη βαθιά ανησυχία του για τους κινδύνους και τις απειλές που ενέχουν αυτές οι στρατιωτικές δραστηριότητες για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία», ανέφερε η ΔΟΑΕ.
«Ο Γενικός Διευθυντής έχει επίσης ζητήσει επανειλημμένα τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος».
Ο Κραβτσένκο χαρακτήρισε ακόμη τις σκόπιμες πτήσεις πάνω από πυρηνικές εγκαταστάσεις ως ενδεικτικές «πλήρους αδιαφορίας» για την ασφάλεια, σημειώνοντας: «Οι σκόπιμες πτήσεις (drone) με ισχυρή κεφαλή πάνω από μια πυρηνική εγκατάσταση είναι τουλάχιστον εξαιρετικά ανεύθυνες και υποδηλώνουν πλήρη αδιαφορία… για την ασφάλεια των αμάχων, όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, ένα αντικείμενο που αναγνωρίστηκε από την Ουκρανία ως ρωσικό drone μεγάλης εμβέλειας χτύπησε την εγκατάσταση του Τσερνομπίλ, διαπερνώντας την ασπίδα συγκράτησης της ακτινοβολίας. Το Κρεμλίνο αρνήθηκε τότε τη ρωσική εμπλοκή, λέγοντας ότι οι δυνάμεις του δεν στοχεύουν πυρηνικές υποδομές και ότι η Ουκρανία πιθανότατα πραγματοποίησε η ίδια την επίθεση ως «πρόκληση».
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με αυτό το άρθρο.
Η Ουκρανία διαθέτει, πέρα από τον παροπλισμένο σταθμό του Τσερνομπίλ, άλλους τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς, μεταξύ των οποίων και ο μεγαλύτερος της Ευρώπης, ο οποίος βρίσκεται στη νότια περιφέρεια Ζαπορίζια και έχει καταληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις μετά την πλήρη εισβολή της Μόσχας το 2022.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης έχει εκτιμήσει ότι θα κοστίσει τουλάχιστον 500 εκατομμύρια ευρώ για την αποκατάσταση των ζημιών και ότι χωρίς τέτοιες εργασίες «μη αναστρέψιμη διάβρωση» της κατασκευής θα ξεκινήσει σε τέσσερα χρόνια.
Μια έρευνα που διεξήχθη από Ουκρανούς εισαγγελείς εκτίμησε ότι η ρωσική επίθεση ήταν πιθανώς σκόπιμη, δήλωσε ο Κραβτσένκο.
Η ανακοίνωση του γενικού εισαγγελέα γίνεται καθώς η Ουκρανία προετοιμάζεται να τιμήσει την 40ή επέτειο της καταστροφής του Τσερνομπίλ, γεγονός που προσδίδει επιπλέον συμβολικό και πρακτικό βάρος στην ανησυχία για την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων.
