«Το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί για εμάς και δεν θα είναι εκεί για μας στο μέλλον! δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω του Truth Social, επαναλαμβάνοντάς το το βράδυ της Τρίτης. Η δήλωσή του φαίνεται να συνδέεται άμεσα με την άρνηση της Ευρώπης να υποστηρίξει τον αμερικανο-ισραηλινό πόλεμο στο Ιράν, καθώς είχε προηγουμένως χαρακτηρίσει τους Ευρωπαίους «δειλούς» και απείλησε με αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, το οποίο αποκάλεσε «χάρτινη τίγρη».
Όπως αναφέρει η «Wall Street Journal», η ανάγκη για ένα εναλλακτικό σχέδιο στην Ευρώπη είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Το σχέδιο αυτό, το οποίο είναι εν εξελίξει και κερδίζει έδαφος λόγω της στροφής της Γερμανίας, περιλαμβάνει την πιθανότητα δημιουργίας ενός «Ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ» ή ενός «συνασπισμού προθύμων» εντός του ΝΑΤΟ. Αυτό το εναλλακτικό σχέδιο έχει στόχο να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη θα μπορεί να υπερασπίζεται τον εαυτό της, χρησιμοποιώντας τις υπάρχουσες στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ, σε περίπτωση αποχώρησης των ΗΠΑ.
Οι αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις σχετικές συζητήσεις και δείπνα εργασίας αναφέρουν ότι οι σχεδιασμοί δεν σκοπεύουν να ανταγωνιστούν την υπάρχουσα συμμαχία, αλλά να ενισχύσουν την αποτροπή κατά της Ρωσίας και την αξιοπιστία της πυρηνικής αποτροπής, ακόμα και αν η Ουάσιγκτον αποφασίσει να αποσύρει τις δυνάμεις της από την Ευρώπη, όπως έχει απειλήσει ο Τραμπ.
Η προοπτική στο ΝΑΤΟ φαίνεται να περιλαμβάνει περισσότερη ευρωπαϊκή καθοδήγηση, όπως αναφέρει ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Επισημαίνεται ότι είναι καιρός να αναλάβει η Ευρώπη μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της, όπως δήλωσε και ο φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ. Ο γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, τόνισε ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει πιο ευρωπαϊκό προκειμένου να παραμείνει διατλαντικό.
Η μεταστροφή της Γερμανίας ήρθε σε μια κρίσιμη περίοδο, καθώς ο καγκελάριος Μερτς ανέφερε ότι η στάση του Τραμπ δείχνει πως δεν υπάρχουν πια σαφείς αξιακοί κανόνες που να καθοδηγούν την αμερικανική πολιτική στο ΝΑΤΟ. Αυτή η ανησυχία θεωρείται ότι επηρεάζει σημαντικά τα σχέδια για το «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», τα οποία είχαν αρχίσει να συζητούνται από πέρυσι.
Η πρόκληση είναι τεράστια, καθώς η δομή του ΝΑΤΟ εξαρτάται από την αμερικανική ηγεσία σε πολλά επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της εφοδιαστικής αλυσίδας και της ανώτατης στρατιωτικής διοίκησης της Συμμαχίας. Οι αξιωματούχοι εργάζονται ώστε να αυξήσουν τη συμμετοχή των Ευρωπαίων σε θέσεις διοίκησης και να καλύψουν τα κενά που μπορεί να αφήσουν οι Αμερικανοί.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ένα κρίσιμο κομμάτι του σχεδίου είναι η επαναφορά της στρατιωτικής θητείας, η οποία έχει καταργηθεί από πολλές χώρες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Επιπλέον, βοηθά την ταχύτερη παραγωγή κρίσιμου εξοπλισμού σε τομείς όπου η Ευρώπη είναι πίσω σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, όπως οι ανθυποβρυχιακές και διαστημικές δυνατότητες, η αερομεταφορά και ο ανεφοδιασμός.
Ωστόσο, το ευρωπαϊκό μέλος που μπορεί να αναλάβει στρατιωτική ηγεσία εντός του ΝΑΤΟ δεν υπάρχει, καθώς μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν την τεράστια πυρηνική ομπρέλα που διασφαλίζει την αρχή της αμοιβαίας αποτροπής. Κάθε μετατροπή δυνάμεων δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη γρήγορη αμερικανική υποστήριξη, γεγονός που πιέζει χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο να ενισχύσουν τη στρατηγική τους στον πυρηνικό τομέα και στον τομέα των πληροφοριών.
