Η κατάσταση στον τομέα των ναρκωτικών στην Αθήνα υπήρξε σοβαρή και αρκετά ανησυχητική. Ωστόσο, πριν από τέσσερα χρόνια, σημειώθηκε μια σημαντική ανάπτυξη στον αριθμό 46 της οδού Καποδιστρίου. Τον Απρίλιο του 2022, εγκαινιάστηκε το «STEKI 46», ο πρώτος Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) στην Ελλάδα και όλη την Ανατολική Ευρώπη εκείνη την εποχή. Στον παραπάνω χώρο, οι χρήστες είχαν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν ενέσιμη ή εισπνεόμενη χρήση ουσιών με επιτήρηση και καθαρά υλικά.
Η ίδρυση αυτού του ΧΕΧ αντιπροσωπεύει μια καινοτομία για τη χώρα, ενώ σήμερα, τέσσερα χρόνια αργότερα, η λειτουργία του αναγνωρίζεται ως βέλτιστη πρακτική από τη διεθνή κοινότητα. Παρά τις ανησυχίες που εκφράστηκαν αρχικά, οι υπεύθυνοι του χώρου υποστηρίζουν ότι συμβάλλει στη μείωση των κινδύνων και στην προστασία ζωών. Τα δεδομένα ενισχύουν αυτή την άποψη, καθώς σχεδόν 3.000 άτομα χρησιμοποιούν καθημερινά τον χώρο για ασφαλή χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, ενώ έχουν καταγραφεί περισσότερες από 130.000 ασφαλείς χρήσεις. Παράλληλα, συνολικά 767 περιπτώσεις υπερδοσολογίας έχουν σημειωθεί τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
«Ο πρώτος Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) στην Ελλάδα κλείνει τέσσερα χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας και παροχής υπηρεσιών σε ωφελούμενους ενεργούς χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών, από όταν άνοιξε τις πόρτες του για να καλύψει πραγματικές ανάγκες ευάλωτων εξαρτημένων ατόμων στην Αθήνα. Οι ΧΕΧ διεθνώς αποτελούν μία βέλτιστη πρακτική για την ασφαλή εποπτευόμενη χρήση και την αντιμετώπιση περιστατικών υπερδοσολογίας με ή χωρίς τη χορήγηση ναλοξόνης, παρέχοντας παράλληλα πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και ψυχοκοινωνική υποστήριξη, περιορίζοντας τη μετάδοση του HIV/HCV και άλλων μεταδιδόμενων νόσων, και καλύπτοντας βασικές βιοτικές ανάγκες», επισημαίνει ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων της Ελλάδας, Αθανάσιος Θεοχάρης.
Σημαντική είναι και η πρόσφατη επίσκεψη της νέας γενικής διευθύντριας του Οργανισμού της ΕΕ για τα Ναρκωτικά (EUDA), Lorraine Nolan, στον ΧΕΧ της Αθήνας, όπου εξέφρασε τα συγχαρητήριά της για τη λειτουργία του. Η περίπτωση του ΧΕΧ στην Ελλάδα έχει αναφερθεί και στο Βρετανικό Κοινοβούλιο ως θετική πρακτική μείωσης βλάβης, ενώ η ιταλική εφημερίδα «Corriere della Serra» παρουσίασε τον ΧΕΧ και τις ελληνικές πρακτικές, προκειμένου να ενισχυθούν οι πολιτικές μείωσης βλάβης στην Ιταλία.
Κινητοί ΧΕΧ
Στη Θεσσαλονίκη λειτουργεί εδώ και ενάμιση χρόνο ένας Κινητός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ), στον οποίο έχουν καταγραφεί πάνω από 15.000 επισκέψεις για ασφαλή χρήση.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι πρώτοι κινητοί ΧΕΧ αναμένονταν να κυκλοφορήσουν στους δρόμους της Αθήνας εδώ και χρόνια, προκειμένου να συμπληρώσουν τη σταθερή μονάδα στην Καποδιστρίου, έπειτα από κοινή απόφαση του Δήμου Αθηναίων και του ΟΚΑΝΑ. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε την παρουσία τους στους δρόμους της πρωτεύουσας στο τέλος του 2020, αλλά το σχέδιο δεν προχώρησε.
Ωστόσο, ο Α. Θεοχάρης ανακοίνωσε ότι μέσα στο 2026 ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) προγραμματίζει τη λειτουργία τριών ακόμη Κινητών ΧΕΧ στην Αττική, με στόχο την καλύτερη κάλυψη των αναγκών στην περιφέρεια.
«Απώτερος στόχος με τους ΧΕΧ είναι να εξασφαλίζουμε την πρόσβαση σε ευάλωτες ομάδες, χωρίς εξαιρέσεις και αποκλεισμούς, σώζοντας καθημερινά ανθρώπινες ζωές από τη χρήση ουσιών και βοηθώντας τους να αντιμετωπίσουν την εξάρτηση, ενώ παράλληλα περιορίζονται τα σημεία συνάθροισης σε εξωτερικούς χώρους με όλα τα επακόλουθα οφέλη για τη δημόσια υγεία», προσθέτει ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων της Ελλάδας.
