Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν δημιουργήσει ένα συγκεκριμένο πρότυπο στις εξελίξεις της Wall Street. Πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη της πολεμικής κρίσης, οι αμερικανικές χρηματιστηριακές αγορές εμφανίζουν μια σταθερή πορεία: η εβδομάδα ξεκινά με θετικές επιδόσεις κάθε Δευτέρα, προχωρά σε πλάγιες κινήσεις στα μέσα της εβδομάδας και καταγράφει έντονη πτώση κάθε Πέμπτη και Παρασκευή.
Παρόμοιες τάσεις, με διαφοροποιήσεις, παρατηρούνται και στις ευρωπαϊκές και αναδυόμενες αγορές, καθώς και σε ορισμένα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ. Ιδιαίτερα έντονη είναι η εικόνα του dείκτη S&P 500, ο οποίος από την αρχή του πολέμου με το Ιράν έχει σωρευτικά κέρδη κατά τις τρεις πρώτες ημέρες της εβδομάδας, αλλά απώλειες ύψους 9% κατά τις τελευταίες δύο ημέρες.
Σύμφωνα με αναλυτές, η αιτία είναι προφανής. Το διάστημα του Σαββατοκύριακου ή των τριήμερων αργιών συνιστά μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές παραμένουν κλειστές και οι επενδυτές δεν έχουν δυνατότητα αντίδρασης στις εξελίξεις. Πολλά γεγονότα μπορεί να συμβούν μέσα σε δύο ημέρες πολέμου, τα οποία είναι ικανά να πλήξουν περαιτέρω την παγκόσμια οικονομία.
Η ανησυχία είναι αυξημένη, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συνήθως προβαίνει σε σημαντικές ανακοινώσεις όταν οι αγορές βρίσκονται σε αδράνεια. Ως αποτέλεσμα, πολλοί επενδυτές επιλέγουν να μειώνουν τις θέσεις τους προς το τέλος της εβδομάδας.
«Η είσοδος σε περίοδο αδυναμίας συναλλαγών με άγνωστο κίνδυνο» αποτελεί πηγή ανησυχίας, δηλώνει ο Τζο Γκίλμπερτ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Integrity Asset Management. «Είναι πλέον προτιμότερο να ελαχιστοποιείς τον κίνδυνο πριν το Σαββατοκύριακο παρά να διατηρείς τις θέσεις σου».
Η αισιοδοξία που επικρατούσε στην αρχή της εβδομάδας ενισχύθηκε, με τον δείκτη S&P 500 να κερδίζει άνω του 3%, καθώς υπήρχε η εντύπωση ότι ο Τραμπ επιθυμεί να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη σύγκρουση που ο ίδιος εγκαινίασε. Ωστόσο, το κλίμα άλλαξε απότομα το βράδυ της Τετάρτης, όταν ο Πρόεδρος διακήρυξε σε τηλεοπτικό διάγγελμα ότι θα συνεχίσει τους βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν για να τους επιστρέψει στη λίθινη εποχή.
Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση και έντονη: στα προθεσμιακά συμβόλαια (futures) του S&P 500 καταγράφηκαν απώλειες κεφαλαιοποίησης ύψους 550 δισ. δολαρίων σε μόλις 25 λεπτά κατά τη διάρκεια της ομιλίας. Οι δείκτες υποχώρησαν συνολικά 1%, ενώ οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν, προετοιμάζοντας νέα πτώση στις αγορές της Πέμπτης. Ο Στιβ Σόσνικ, επικεφαλής στρατηγικής στην Interactive Brokers, επισημαίνει ότι η αρχική αισιοδοξία αντικαθίσταται από αποστροφή κινδύνου «καθώς προχωρά η εβδομάδα».
Η επίσημη δήλωση του Τραμπ αποτελεί συνέχεια του προτύπου που ακολουθεί από την έναρξη της κοινής εκστρατείας των ΗΠΑ και του Ισραήλ, με εναλλαγές δηλώσεων σχετικά με επικείμενη νίκη και απειλές για κλιμάκωση των επιθέσεων κατά του Ιράν.
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, είχε δηλώσει ότι θα συνεχίσει να «εξαφανίζει το Ιράν» μέχρι να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για τις εξαγωγές πετρελαίου της Μέσης Ανατολής. Οι Ιρανοί αξιωματούχοι απέρριψαν τις απειλές, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις του Τραμπ «παράλογες επιδείξεις».
Με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν υψηλές και χωρίς σημάδια κατάπαυσης του πυρός, ο Σόσνικ εκφράζει σκεπτικισμό για τη δυνατότητα διατήρησης των πρόσφατων κερδών: «Πιστεύω ότι η καθοδική πορεία θα συνεχιστεί, μέχρι να υπάρξει επαληθεύσιμη επιστροφή σε κάτι που να θυμίζει κανονικότητα», προσθέτει.
