Μαρτυρίες Ουκρανών αιχμαλώτων για τις ρωσικές φυλακές – Καταγγελίες για βασανιστήρια με ηλεκτροσόκ και σεξουαλική κακοποίηση

Share

Μαρτυρίες πρώην Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου για ξυλοδαρμούς, ηλεκτροσόκ, εξευτελισμούς και σεξουαλική κακοποίηση στις ρωσικές φυλακές δημοσιεύει η Wall Street Journal. Οι καταγγελίες, που περιγράφουν τη σεξουαλική βία ως μέσο εκφοβισμού και ψυχολογικής εξόντωσης, αφορούν μεταξύ άλλων τη σωφρονιστική αποικία Νο 7 στο Πακίνο, περίπου 240 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας.

Σύμφωνα με πρώην κρατουμένους και στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει Ουκρανοί εισαγγελείς, αιχμάλωτοι υποχρεώνονταν να προσποιούνται ότι είχαν σεξουαλικές επαφές μεταξύ τους, να αυνανίζονται και να χορεύουν γυμνοί μπροστά στους φύλακες. Παράλληλα, καταγγέλλονται βιασμοί με αντικείμενα και πιέσεις προς τους κρατουμένους να συνάψουν σεξουαλικές σχέσεις με μέλη του προσωπικού της φυλακής.

Σου αρέσει να διαβάζεις τον ΑΘΛΟ;Βλέπε συχνότερα τις ειδήσεις μας στις Κορυφαίες Ειδήσεις της Google.

Ο Ολέξι Ζαρκένοφ, ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας, αιχμαλωτίστηκε τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής το 2022 και κρατήθηκε σε επτά διαφορετικές φυλακές για περίπου 30 μήνες. Όπως ανέφερε, με την άφιξή του στο Πακίνο οι φύλακες ανάγκασαν εκείνον και άλλους αιχμαλώτους να γδυθούν και τους υπέβαλαν σε εξευτελιστικές πράξεις. «Οι Ρώσοι ήθελαν να μας τσακίσουν», είπε.

Ο ίδιος περιέγραψε ότι η κακοποίηση άρχιζε αμέσως μετά την άφιξη των αιχμαλώτων. Εκείνος και άλλοι κρατούμενοι ξυλοκοπήθηκαν με γκλομπ πριν καταγραφούν τα στοιχεία τους και στη συνέχεια οδηγήθηκαν σε κελί, όπου υποχρεώθηκαν να αγγίξουν ο ένας τον άλλον. Τη διαδικασία εισαγωγής, σύμφωνα με την κατάθεσή του, επέβλεπε ο τότε επικεφαλής της φυλακής, Μπαχτιάρ Ζαϊντούλιν.

Ο Ζαρκένοφ υποστήριξε ότι αναγνώρισε τον Ζαϊντούλιν σε αρκετές περιστάσεις, παρότι οι φύλακες συνήθως κάλυπταν τα πρόσωπά τους με κουκούλες. Άλλοι πρώην αιχμάλωτοι ανέφεραν ότι τον αναγνώρισαν από τα χαρακτηριστικά του ή από τον τρόπο με τον οποίο του φερόταν το υπόλοιπο προσωπικό.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Ζαϊντούλιν έχει έκτοτε προαχθεί και εκτελεί χρέη επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Σωφρονιστικής Υπηρεσίας στην περιφέρεια Μπριάνσκ, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία. Ο ίδιος αρνήθηκε ότι είχε εργαστεί στο Πακίνο και χαρακτήρισε ψευδείς τις σχετικές καταγγελίες.

Στις μαρτυρίες πρώην αιχμαλώτων αναφέρονται και άλλα ανώτερα στελέχη της φυλακής, μεταξύ των οποίων ο αντισυνταγματάρχης Αλεξέι Χαβέτσκι, ο οποίος, σύμφωνα με εισαγγελείς και κρατουμένους, υπαγόταν απευθείας στον Ζαϊντούλιν.

Ο Νταβίντ Πραντσένκο, μέλος του ουκρανικού Πολεμικού Ναυτικού που αιχμαλωτίστηκε στις αρχές του 2022, κατήγγειλε ότι ο Χαβέτσκι συμμετείχε στις πιο σκληρές τιμωρίες. Όπως υποστήριξε, του προκάλεσε ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα με φορητή συσκευή.

Σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, ο Χαβέτσκι ανάγκαζε συχνά κρατουμένους να προσποιούνται ότι είχαν σεξουαλικές επαφές, ενώ ο ίδιος και άλλοι φύλακες παρακολουθούσαν. Σε τουλάχιστον δέκα περιστατικά, φέρεται να τους υποχρέωσε να ανέβουν στα κρεβάτια, να χορέψουν γυμνοί και να αγγίξουν ο ένας τον άλλον. Οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι ο Χαβέτσκι αποκαλούσε αυτές τις πράξεις «όργια».

Σοβαρές είναι και οι καταγγελίες σε βάρος του Βιατσεσλάβ Τσερντάντσεφ, επικεφαλής της ιατρικής υπηρεσίας του κέντρου κράτησης. Πρώην κρατούμενοι υποστηρίζουν ότι τους ζητούσε να γδυθούν εντελώς, επικαλούμενος την ανάγκη ιατρικών εξετάσεων, και ότι στη διάρκεια αυτών των διαδικασιών ή όταν έβγαιναν από τα ντους έκανε σεξουαλικά σχόλια και τους άγγιζε ανάρμοστα.

Ορισμένοι πρώην αιχμάλωτοι ανέφεραν ότι η πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα εξαρτιόταν από το αν θα αποδέχονταν τις σεξουαλικές απαιτήσεις του. Ο δικηγόρος Ρομάν Μαλάχοφ, ο οποίος κρατήθηκε στο Πακίνο για περίπου δύο χρόνια, περιέγραψε περιστατικά στα οποία ο γιατρός αρνούνταν να χορηγήσει φάρμακα σε όσους δεν συμμορφώνονταν στις απαιτήσεις του.

Πρώην κρατούμενοι κατήγγειλαν επίσης ότι, όταν εμφανίστηκαν κρούσματα ψώρας, ο γιατρός διέταξε να παραμείνουν αιχμάλωτοι γυμνοί στο ίδιο δωμάτιο επί εβδομάδες. Ανάμεσά τους φέρεται να ήταν και ο Αμερικανός πολίτης Στίβεν Χάμπαρντ, ο οποίος απελευθερώθηκε τον Οκτώβριο. Ο γιος του δήλωσε ότι ο πατέρας του δεν επιθυμεί να μιλήσει δημόσια για όσα έζησε και επισήμανε ότι ορισμένα δημοσιεύματα για τη μεταχείρισή του στις ρωσικές φυλακές περιείχαν ανακρίβειες.

Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) αναφέρει ότι ο Τσερντάντσεφ φέρεται να βίασε τον Ιούνιο του 2023 έναν αιχμάλωτο με πόδι καρέκλας και με τα δάχτυλά του, επειδή εκείνος αρνήθηκε να συνάψει σεξουαλική σχέση μαζί του. Τον Ιούλιο του 2026, η ουκρανική υπηρεσία τού απέστειλε επίσημη γνωστοποίηση ότι θεωρείται ύποπτος, παραθέτοντας τις καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου.

Οι καταγγελίες αφορούν, σύμφωνα με πρώην αιχμαλώτους, και χαμηλόβαθμους φύλακες, οι οποίοι εναλλάσσονταν κάθε μήνα στα κέντρα κράτησης, καθώς και Ρώσους κρατουμένους που εκτελούσαν εργασίες στις εγκαταστάσεις.

Ο Ολεξάντρ Νικολαϊτσούκ, που υπηρετούσε στο ουκρανικό Πολεμικό Ναυτικό, περιέγραψε περιστατικό του Αυγούστου 2023. Όπως κατήγγειλε, έξι φύλακες μπήκαν στο κελί του και διέταξαν έναν κρατούμενο να κάνει 100 κάμψεις. Όταν εκείνος δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την άσκηση, τον βίασαν με λαστιχένιο γκλομπ.

Κάμερες ασφαλείας υπήρχαν στα κελιά, στους διαδρόμους και σε άλλους χώρους της φυλακής. Οι πρώην κρατούμενοι εκτιμούν ότι η παρουσία τους καθιστούσε δύσκολο να μην είχε γνώση η διοίκηση για όσα συνέβαιναν.

Έκθεση του ΟΗΕ, βασισμένη σε καταθέσεις πρώην αιχμαλώτων, καταγράφει επανειλημμένους ξυλοδαρμούς και περιστατικά εικονικού πνιγμού. Εκπρόσωπος του Οργανισμού ανέφερε ότι οι κρατούμενοι στοιβάζονταν σε υπερπλήρη κελιά, με τα φώτα αναμμένα όλο το εικοσιτετράωρο, και λάμβαναν ελάχιστη και κακής ποιότητας τροφή. Παρά την πείνα και την εξάντλησή τους, υποχρεώνονταν να κάνουν σωματικές ασκήσεις.

Για πολλούς πρώην αιχμαλώτους, τα ψυχολογικά τραύματα της σεξουαλικής κακοποίησης συνεχίστηκαν και μετά την επιστροφή τους στην Ουκρανία. Ο Ολεξάντρ Κιριτσένκο, πρώην επαγγελματίας στρατιωτικός, χαρακτήρισε τη σεξουαλική βία την πιο τραυματική και ταπεινωτική εμπειρία της κράτησής του.

Τον Δεκέμβριο του 2025 άκουσε έναν συγκρατούμενό του να βιάζεται με γκλομπ σε διπλανό δωμάτιο. Έχοντας εκπαιδευτεί στην ψυχολογία, προσπάθησε να αποσπάσει την προσοχή των υπόλοιπων κρατουμένων από τις κραυγές και τις απειλές.

Ο Κιριτσένκο απελευθερώθηκε στο πλαίσιο ανταλλαγής αιχμαλώτων, ωστόσο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες όσων έζησε. Όπως είπε, πριν από μερικές εβδομάδες ζήτησε από υπαλλήλους καταστήματος να απενεργοποιήσουν μια ηλεκτρική εντομοπαγίδα, επειδή ο ήχος της τού θύμισε τα ηλεκτροσόκ που είχε υποστεί στα γεννητικά όργανα. «Άκουγες τους συντρόφους σου να βιάζονται κι εγώ δεν μπορούσα να κάνω τίποτα, τίποτα για να τους βοηθήσω», ανέφερε.

Οι μαρτυρίες των πρώην κρατουμένων, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, συνάδουν με ευρήματα ερευνητών του ΟΗΕ, οι οποίοι έχουν καταγράψει περιστατικά σεξουαλικής βίας και άλλων βασανιστηρίων σε βάρος Ουκρανών αιχμαλώτων.

Η Ομοσπονδιακή Σωφρονιστική Υπηρεσία της Ρωσίας και η διοίκηση της σωφρονιστικής αποικίας Νο 7 δεν είχαν τοποθετηθεί για τις συγκεκριμένες αναφορές κατά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ. Η Μόσχα έχει απορρίψει και στο παρελθόν καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση κρατουμένων, χαρακτηρίζοντάς τες ατεκμηρίωτες και πολιτικά υποκινούμενες.

ΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ
ΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ