Η επανένταξη της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κερδίζει έδαφος στην κοινή γνώμη, ενώ η συζήτηση για τη σχέση της χώρας με τις Βρυξέλλες επιστρέφει δυναμικά και στο πολιτικό προσκήνιο. Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2016, τα στοιχεία δείχνουν ότι η επιλογή του Brexit, την οποία τότε στήριξε το 52% των Βρετανών, αντιμετωπίζεται πλέον από πολλούς ως απόφαση με βαρύ οικονομικό και πολιτικό κόστος.
Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας The Independent, η πλήρης επιστροφή στην ΕΕ αναδεικνύεται ως η δημοφιλέστερη επιλογή σε 628 από τις 632 εκλογικές περιφέρειες της Μεγάλης Βρετανίας. Αυτό προκύπτει από δημοσκόπηση της YouGov για λογαριασμό της οργάνωσης Best for Britain, στην οποία αναλύθηκαν οι απαντήσεις 11.927 ψηφοφόρων.
Συνολικά, το 35% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της επανένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 18% προτιμά στενότερη συνεργασία με τις Βρυξέλλες, χωρίς επιστροφή στην ενιαία αγορά ή την τελωνειακή ένωση, ενώ μόλις το 11% επιθυμεί μεγαλύτερη απομάκρυνση από την ΕΕ.
Η τάση είναι ακόμη πιο έντονη στο Λονδίνο, όπου το 63% των κατοίκων υποστηρίζει την επιστροφή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το 68% την επανένταξη στην ενιαία αγορά ή και στην τελωνειακή ένωση. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται στη Βόρεια Ιρλανδία: δημοσκόπηση της LucidTalk για λογαριασμό του Queen’s University Belfast έδειξε ότι το 52% των ψηφοφόρων στηρίζει την επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ, έναντι 38% που διαφωνεί. Παράλληλα, το 63% εκτιμά πως το Brexit προκάλεσε πολύ μεγαλύτερες αναταράξεις από όσες περίμενε το 2016.
Η μεταστροφή αποτυπώνεται και στην οικονομία. Έρευνα της UK Trade and Business Commission δείχνει ότι περίπου τρεις στις τέσσερις βρετανικές επιχειρήσεις θεωρούν πως η επιστροφή στην ΕΕ θα είχε τη μεγαλύτερη θετική επίδραση στις δραστηριότητές τους. Την ίδια ώρα, στοιχεία του Centre for European Reform καταγράφουν μείωση κατά 21% στις εξαγωγές χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων και κατά 29% στις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων μετά την αποχώρηση από την Ένωση.
Μελέτη του Productivity Institute, που δημοσιεύθηκε στις 20 Νοεμβρίου, εκτιμά ότι η πλήρης επανένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να αυξήσει την πραγματική οικονομική παραγωγή της Βρετανίας κατά περίπου 112 δισ. λίρες ετησίως. Μια συμφωνία τύπου Ελβετίας θα απέφερε, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, εκτιμώμενο όφελος 54 δισ. λιρών. Πρόκειται για οικονομικές προβολές και όχι για εγγυημένα κέρδη, οι οποίες, ωστόσο, αναδεικνύουν τα πιθανά οφέλη μιας στενότερης σχέσης με την Ευρώπη.
Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έχει υπογράψει στις Βρυξέλλες νέα συμφωνία συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συμφωνία προβλέπει την άρση σημαντικών εμπορικών εμποδίων για τα αγροδιατροφικά προϊόντα, τη διασύνδεση των συστημάτων εμπορίας εκπομπών και πρόγραμμα κινητικότητας για νέους ηλικίας 18 έως 31 ετών.
Το πρόγραμμα θα δίνει τη δυνατότητα σε έως 100.000 νέους από κάθε πλευρά να ζουν, να εργάζονται και να σπουδάζουν προσωρινά στην άλλη, για διάστημα έως τριών ετών. Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά ότι η συνολική συμφωνία θα μπορούσε να προσθέσει έως και 17 δισ. λίρες ετησίως στην οικονομία έως το 2040.
Ο Μπέρναμ χαρακτήρισε τη συμφωνία νέα αρχή στις σχέσεις Βρετανίας και Ευρώπης και ανέφερε ότι η επόμενη χρονιά θα αξιοποιηθεί για τη διερεύνηση των μακροπρόθεσμων επιλογών συνεργασίας. Προς το παρόν, πάντως, η κυβέρνηση αποκλείει την επιστροφή στην ενιαία αγορά, την τελωνειακή ένωση και την ελεύθερη κυκλοφορία, ενώ δεν έχει παρουσιάσει επίσημο σχέδιο επανένταξης. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμπεριληφθεί η επιστροφή στην ΕΕ στο επόμενο εκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών.
Η προοπτική αυτή ενδέχεται να έχει και εκλογικό αντίκτυπο. Δημοσκόπηση της GB Omnibus σε 7.291 ψηφοφόρους, για λογαριασμό της Fortius Global, έδειξε ότι η απήχηση των Εργατικών θα μπορούσε να αυξηθεί από 24,3% σε 31,5%, εάν το κόμμα συμπεριλάβει την επανένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο επόμενο εκλογικό του πρόγραμμα.
Την ίδια στιγμή, η πολιτική αντιπαράθεση αναζωπυρώνεται. Ο λόρδος Μάικλ Γκόουβ αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο στην εκστρατεία υπέρ της παραμονής εκτός ΕΕ, ενώ το νέο κίνημα Get In! ετοιμάζεται να πρωταγωνιστήσει στην καμπάνια υπέρ της επιστροφής. Αλλαγή στάσης καταγράφεται ακόμη και μεταξύ όσων ψήφισαν υπέρ του Brexit: σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι του Leave επιθυμούν πλέον στενότερη ευρωπαϊκή συνεργασία στο μεταναστευτικό και περίπου ένας στους τρεις στηρίζει ισχυρότερους εμπορικούς και αμυντικούς δεσμούς.
Το 2016, η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάστηκε ως δρόμος προς την εθνική κυριαρχία. Σήμερα, η επιλογή εκείνη βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, με τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν αυξανόμενη στήριξη για την επιστροφή και το Λονδίνο να εμφανίζεται στην πρώτη γραμμή της μεταστροφής.

