Οι ΗΠΑ διατηρούν δύο αεροπλανοφόρα, δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες και ισχυρές αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή, ενώ το Ισραήλ βρίσκεται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Σε αυτό το περιβάλλον, Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ εξετάζουν το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν το προσεχές διάστημα, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CBS News.
Οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν, με βάση την υφιστάμενη διάταξή τους, να ξεκινήσουν νέα επιθετική επιχείρηση μέσα σε δύο έως τέσσερις ημέρες από τη λήψη σχετικής απόφασης, αναφέρουν οι πηγές του δικτύου. Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές διαμηνύουν πως οι ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να εκτελέσουν οποιαδήποτε εντολή του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Η ισραηλινή κυβέρνηση θα προτιμούσε μια κοινή επιχείρηση με τις ΗΠΑ, ωστόσο παραμένει αβέβαιο αν ο Τραμπ θα δώσει το πράσινο φως και ποια μορφή θα μπορούσε να έχει ενδεχόμενη νέα στρατιωτική δράση. Για τον ίδιο και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, που ξεκίνησαν από κοινού τον πόλεμο κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας πριν από περίπου εννέα μήνες, τα περιθώρια για νέα επιχείρηση ενδέχεται να στενεύουν.
Κεντρική πηγή ανησυχίας για την κυβέρνηση Νετανιάχου είναι η ταχύτητα με την οποία η Τεχεράνη ανασυγκροτεί την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων και ενισχύει τη στρατιωτική και πυρηνική της υποδομή, μεταφέροντας κρίσιμες εγκαταστάσεις σε υπόγειους χώρους. Την ίδια ώρα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ισχυριστεί ότι το Ιράν ενδέχεται να επιδιώκει την ανάπτυξη χημικών και βιολογικών όπλων, χωρίς να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία για τις κατηγορίες.
Οι συζητήσεις για ενδεχόμενη νέα επίθεση διεξάγονται ενώ οι έμμεσες διαπραγματεύσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, που συνεχίζονται εδώ και μήνες, δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράν αρνείται να συμμετάσχει σε συνομιλίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα, αν οι ΗΠΑ δεν άρουν πρώτα τον ναυτικό αποκλεισμό και δεν αποδεχθούν τις βασικές προϋποθέσεις του.
Η ιρανική πλευρά επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, καθώς και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και πλοία, μεταξύ άλλων όρων. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, υποστηρίζει επανειλημμένα ότι η Τεχεράνη επιθυμεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Η ένταση έχει αναζωπυρωθεί και στον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με το CBS News, οι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν την Τρίτη στο στρατηγικής σημασίας νησί Κεσμ, στα Στενά του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια αυτοάμυνα, έπειτα από ιρανικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων στο Μπαχρέιν. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε τις επιθέσεις.
Το Ιράν φέρεται να επιτέθηκε και στο Κουβέιτ μέσα στην ίδια εβδομάδα, χωρίς να προκαλέσει ζημιές, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Παράλληλα, η ιρανική ηγεσία προειδοποιεί δημόσια ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης, η απάντησή της θα είναι πολύ ευρύτερη από εκείνες των προηγούμενων συγκρούσεων.
Αξιωματούχοι της ιρανικής κυβέρνησης και των Φρουρών της Επανάστασης έχουν δηλώσει ότι τα αντίποινα δεν θα περιοριστούν στο Ισραήλ και στις αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στις χώρες του Περσικού Κόλπου. Στις απειλές περιλαμβάνονται αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη, ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή του Κόλπου, αλλά και υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε δήλωση που αποδίδεται στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, σύμφωνα με την οποία, αν ξαναρχίσουν οι εχθροπραξίες, «δεν θα υπάρχουν γεωγραφικά όρια για τους ιρανικούς πυραύλους».
Οι στρατιωτικές επαφές Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ εντείνονται. Την Τετάρτη, ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, συναντήθηκε με ανώτατους Ισραηλινούς αξιωματούχους ασφαλείας στο υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού, οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν «κοινή, ολοκληρωμένη αποτίμηση της κατάστασης».
Στη συνάντηση έλαβαν μέρος, μεταξύ άλλων, ο αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Εγιάλ Ζαμίρ και ο επικεφαλής της Μοσάντ, Ρόμαν Γκόφμαν. Η δημόσια επιβεβαίωση της συμμετοχής του Γκόφμαν θεωρείται ασυνήθιστη και αναδεικνύει τη βαρύτητα που αποδίδεται στο ζήτημα του Ιράν. Ο επικεφαλής της Μοσάντ είχε πραγματοποιήσει επαφές και στην Ουάσιγκτον την προηγούμενη εβδομάδα, μεταξύ άλλων με τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ.
Ο Έρεζ Γουίνερ, πρόεδρος του Israel Defense and Security Forum, δήλωσε: «Ο επικεφαλής της Μοσάντ, ο οποίος σπάνια φεύγει από τη χώρα, δεν ταξίδεψε για μια σύντομη επίσκεψη λίγων ωρών, αλλά παρέμεινε για μερικές ημέρες. Πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό ζήτημα που βρίσκεται στο τραπέζι».
Παρά τις αναφορές για ενδεχόμενες νέες επιθέσεις, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις δεν σχολίασαν τις πληροφορίες του CBS News. Επίσημη τοποθέτηση δεν υπήρξε ούτε από τον Λευκό Οίκο ούτε από το αμερικανικό Πεντάγωνο.
Στο Ισραήλ, η πολιτική θέση του Νετανιάχου είναι επισφαλής. Μετά τις εθνικές εκλογές του προηγούμενου μήνα, οι πολιτικοί του αντίπαλοι έλαβαν την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, εξέλιξη που ενδέχεται να οδηγήσει στην αποχώρησή του από την πρωθυπουργία μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Από τότε που έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία στην Κνεσέτ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η χώρα χρειάζεται κυβέρνηση εθνικής ενότητας για να αντιμετωπίσει τις κρίσιμες προκλήσεις ασφαλείας, με το Ιράν και το πυρηνικό του πρόγραμμα στην κορυφή της ατζέντας.
Ο Νετανιάχου ενημέρωσε τις τελευταίες ημέρες πολιτικούς αντιπάλους του για ζητήματα ασφαλείας, κίνηση που ορισμένοι αναλυτές συνδέουν με το ενδεχόμενο επικείμενης στρατιωτικής δράσης. Οι αντίπαλοί του, ωστόσο, τον κατηγορούν ότι ενδέχεται να επιδιώκει τη συνέχιση της σύγκρουσης για να διατηρήσει την πολιτική του θέση. Ο Ρεπουμπλικάνος Πρόεδρος των ΗΠΑ έχει εκφράσει δημόσια τη στήριξή του στον Νετανιάχου και έχει δηλώσει ότι θα προτιμούσε να συνεργαστεί μαζί του σε περίπτωση νέας επιχείρησης κατά του Ιράν.
Πολιτική πίεση δέχεται και ο Τραμπ, καθώς ο πόλεμος παραμένει ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στην αμερικανική κοινή γνώμη και έχει πλήξει την πολιτική θέση των Ρεπουμπλικανών. Επιπλέον, οι Ρεπουμπλικανοί προβλέπεται να χάσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου τον Ιανουάριο, εξέλιξη που θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο των πολιτικών αντιπάλων του Προέδρου των ΗΠΑ στις αποφάσεις για τη χρηματοδότηση του πολέμου.
Ο Τραμπ έθεσε δημόσια και το ενδεχόμενο η Ισλαμική Δημοκρατία να επιδιώκει την απόκτηση χημικών ή βιολογικών όπλων. «Εξετάζουν τα αέρια, εξετάζουν τα βιολογικά όπλα, επειδή τους έχουμε αποκλείσει από την πυρηνική οδό», δήλωσε σε δημοσιογράφο του Fox News, κατά την επίσκεψή του στην Κίνα και πριν από τη συνάντησή του με τους Ρώσους και Κινέζους ομολόγους του.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες την Πέμπτη, παραλληλίζοντάς τες με τους αμερικανικούς ισχυρισμούς περί όπλων μαζικής καταστροφής στο Ιράκ, οι οποίοι είχαν χρησιμοποιηθεί ως βασικό επιχείρημα πριν από την εισβολή του 2003. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπακαΐ, έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ: «Βρισκόμαστε και πάλι αντιμέτωποι με δυσοίωνες νέες κατηγορίες και ένα αφήγημα που φαίνεται να ακολουθεί το ίδιο παραπλανητικό σενάριο».
Η Τεχεράνη αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη διεθνή πυρηνική συμφωνία, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, αύξησε σημαντικά τον εμπλουτισμό ουρανίου, ξεπερνώντας κατά πολύ τα επίπεδα που απαιτούνται για ένα αμιγώς ειρηνικό πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών επιθεωρητών που επικαλείται το δημοσίευμα, το Ιράν διαθέτει περίπου 900 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, επίπεδο κοντά στην απαιτούμενη καθαρότητα για την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Με πληροφορίες από CBS News

