ΕΕΔΑ για τη Ρουάντα: Ζητά διαφάνεια και νομική εξέταση πριν από κάθε συμφωνία

Share

Τη δημοσιοποίηση του περιεχομένου και της νομικής μορφής του σχεδιαζόμενου πλαισίου πριν από την υπογραφή οποιασδήποτε συμφωνίας με τη Ρουάντα ζητά από την ελληνική κυβέρνηση η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ). Η Επιτροπή εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη νομιμότητα, την αναλογικότητα και την αποτελεσματικότητα της δημιουργίας «κόμβου επιστροφών» (return hub).

Η πρωτοβουλία Ελλάδας, Αυστρίας, Γερμανίας, Δανίας και Ολλανδίας ανακοινώθηκε στις 16 Νοεμβρίου στη Βιέννη και προβλέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων με τη Ρουάντα. Στόχος είναι να μεταφέρονται εκεί πολίτες τρίτων χωρών οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν μπορούν να επιστραφούν στις χώρες καταγωγής τους.

Σου αρέσει να διαβάζεις τον ΑΘΛΟ;Βλέπε συχνότερα τις ειδήσεις μας στις Κορυφαίες Ειδήσεις της Google.

Η ΕΕΔΑ αναγνωρίζει ότι η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών επιστροφής αποτελεί θεμιτό στόχο της μεταναστευτικής πολιτικής. Τονίζει, ωστόσο, ότι η μεταφορά μιας τέτοιας διαδικασίας σε τρίτες χώρες, με τις οποίες οι ενδιαφερόμενοι μπορεί να μην έχουν καμία προηγούμενη σύνδεση, συνιστά σημαντική αλλαγή στην ευρωπαϊκή πολιτική και δημιουργεί σοβαρά ζητήματα προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων και λογοδοσίας.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιλογή της Ρουάντα. Η προηγούμενη προσπάθεια του Ηνωμένου Βασιλείου να εφαρμόσει διαφορετικό, αλλά συναφή μηχανισμό για τη μεταφορά αιτούντων άσυλο στη χώρα ανέδειξε, σύμφωνα με την Επιτροπή, τους σοβαρούς κινδύνους που μπορεί να συνοδεύουν ανάλογες πολιτικές.

Στο ίδιο πλαίσιο, εισηγητές της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE) έχουν καλέσει τα εμπλεκόμενα κράτη να μην προχωρήσουν στον σχεδιασμό, επικαλούμενοι νομικές και ανθρωπιστικές ανησυχίες. Τους κινδύνους της πρωτοβουλίας έχει επισημάνει και ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Η ΕΕΔΑ υπογραμμίζει ότι ο νέος Κανονισμός Επιστροφών (ΕΕ) 2026/2280 επιτρέπει επιστροφές σε τρίτες χώρες μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με τις προβλεπόμενες εγγυήσεις. Η ρύθμιση αυτή, όμως, δεν απαλλάσσει τα εμπλεκόμενα κράτη από την υποχρέωση να διασφαλίζουν την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.

Απαραίτητη θεωρείται η εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών και των περιστάσεων κάθε προσώπου. Παράλληλα, τόσο οι επιμέρους συμφωνίες όσο και οι αποφάσεις μεταφοράς πρέπει να συμμορφώνονται πλήρως με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Πέρα από το νομικό σκέλος, η Επιτροπή αμφισβητεί την αναλογικότητα και την ανθρωπιστική διάσταση ενός μηχανισμού που προβλέπει τη μεταφορά ανθρώπων σε μια χώρα με την οποία δεν έχουν προηγούμενο δεσμό. Όπως επισημαίνει, η μεταναστευτική διαχείριση δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως αντικείμενα μετακίνησης από τη μία χώρα στην άλλη.

Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, σύμφωνα με την ΕΕΔΑ, απαιτεί κάθε απόφαση επιστροφής να λαμβάνει υπόψη τις ατομικές περιστάσεις του ενδιαφερόμενου, αλλά και τις συνέπειες που θα έχει για τον ίδιο η μεταφορά.

Ζήτημα τίθεται και για το οικονομικό κόστος του εγχειρήματος. Η ΕΕΔΑ ζητά να δημοσιοποιηθεί και να αξιολογηθεί το πραγματικό κόστος ανά μεταφερόμενο πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για τη μεταφορά, τη διαμονή, τη λειτουργία και την εποπτεία του μηχανισμού, καθώς και για ενδεχόμενη περαιτέρω επιστροφή.

Το ποσό αυτό θα πρέπει να συγκριθεί με το κόστος εναλλακτικών πολιτικών επιστροφής και επανένταξης στις χώρες καταγωγής. Η ορθολογική αξιοποίηση των δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων αποτελεί, όπως σημειώνει η Επιτροπή, βασική παράμετρο για να κριθεί αν ένας τόσο σύνθετος και ενδεχομένως δαπανηρός μηχανισμός είναι αναγκαίος και αναλογικός.

Παράλληλα, η ΕΕΔΑ ζητά σαφείς απαντήσεις για τη νομική φύση και το περιεχόμενο της συμφωνίας με τη Ρουάντα, την κατανομή των ευθυνών μεταξύ των εμπλεκόμενων κρατών, τις διαδικασίες ατομικής αξιολόγησης και δικαστικής προστασίας, αλλά και τους μηχανισμούς ανεξάρτητης παρακολούθησης και λογοδοσίας.

Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι η σύναψη συμφωνίας από επιμέρους κράτη μέλη, αντί από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν πρέπει να οδηγήσει σε κενά στον ενωσιακό και δικαστικό έλεγχο ούτε να περιορίσει την προστασία που παρέχει ο ευρωπαϊκός Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Για τον λόγο αυτό, καλεί την ελληνική κυβέρνηση να διασφαλίσει, πριν από την οριστικοποίηση οποιασδήποτε συμφωνίας με τη Ρουάντα, προηγούμενο και ουσιαστικό έλεγχο της συμβατότητάς της με τις διεθνείς και ενωσιακές υποχρεώσεις της χώρας.

ΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ
ΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ