Χιλιάδες υποθέσεις ηλεκτρονικής απάτης καλούνται να διαχειριστούν κάθε χρόνο οι Αρχές, με τους επιτήδειους να αξιοποιούν κάθε διαθέσιμο μέσο για να παγιδεύσουν τα θύματά τους. Από ένα μήνυμα για επιστροφή φόρου ή ένα δήθεν πακέτο που δεν παραδόθηκε, μέχρι τις επενδυτικές ευκαιρίες με κρυπτονομίσματα και τις πλαστογραφημένες φωνές μέσω τεχνητής νοημοσύνης, η κυβερνοαπάτη αποτελεί πλέον έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για ιδιώτες, οργανισμούς και επιχειρήσεις.
Μόνο μέσα στο 2025, η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος χειρίστηκε 14.849 υποθέσεις. Από αυτές, οι 7.834, δηλαδή περίπου οι μισές, αφορούσαν απάτες μέσω διαδικτύου και ηλεκτρονικού εμπορίου. Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας του Οκτωβρίου 2026, οι απατηλές συναλλαγές με κάρτες πληρωμών στο πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους έφτασαν τις 154.186, με συνολική αξία άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ. Ο αριθμός τους, πάντως, εμφανίζεται μειωμένος κατά 23% σε σύγκριση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2025.
Ο Αστυνόμος Α’ της Διεύθυνσης Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος, Γεώργιος Γέρμανος, εξηγεί στο tanea.gr ότι οι δράστες προσαρμόζουν διαρκώς τα προσχήματά τους, αξιοποιώντας την επικαιρότητα και την τεχνολογία.
«Οι πιο κλασικές περιπτώσεις που συναντάμε είναι οι περιπτώσεις phishing, όπως λέγονται. Πρόκειται για ψηφιακή αλίευση δεδομένων, όπου ο επιτιθέμενος προσπαθεί να μας πείσει -στέλνοντάς μας σε ένα link- να κάνουμε κλικ σε αυτό και να καταχωρήσουμε τα προσωπικά μας δεδομένα» σημειώνει ο κ. Γέρμανος και διευκρινίζει.
«Αυτή η πρόφαση διαφέρει μέρα με την ημέρα ανάλογα με την επικαιρότητα. Δηλαδή τη μία ημέρα λαμβάνουμε ένα μήνυμα για κλήση από την τροχαία. Την επόμενη ημέρα μπορεί να είναι ένα μήνυμα για ένα πακέτο που δεν παραδόθηκε εγκαίρως και πρέπει ο χρήστης να πληρώσει ένα ποσό για να περάσει το τελωνείο, ώστε να το παραλάβει.
Έχουμε όμως και πολλές κλασικές απάτες που συνδυάζουν το τηλέφωνο με το διαδίκτυο, δηλαδή μπορεί κάποιος να μας καλέσει, να προσποιηθεί ότι είναι κάποιος υπάλληλος ή μία έμπιστη οντότητα όπως για παράδειγμα μία τράπεζα ή ένας οργανισμός και πάλι να μας ζητήσει να καταχωρήσουμε κωδικούς ή χρήματα».
Οι πιο συνηθισμένες μορφές απάτης που καταγράφονται περιλαμβάνουν επενδυτικά σχήματα με κρυπτονομίσματα, παραβιάσεις ψηφιακών πορτοφολιών, τηλεφωνικές απάτες, μηνύματα phishing και smishing, αλλά και ρομαντικές απάτες μέσω των social media.
- Επενδυτικές απάτες (investment scams) με χρήση κρυπτονομισμάτων: Οι δράστες προτρέπουν τα θύματα τους να επενδύσουν σε ανύπαρκτες ευκαιρίες, να δημιουργήσουν ψηφιακά πορτοφόλια και μέσω αυτών να πραγματοποιήσουν απατηλές συναλλαγές.
- Παραβιάσεις ήδη υπαρχόντων ψηφιακών πορτοφολιών με σκοπό, επίσης, την κλοπή κρυπτονομισμάτων.
- Ρομαντικές απάτες (romance scams) συνήθως μέσω των social media: Σε αυτές οι «ερωτοχτυπημένοι» δράστες προσπαθούν ν’ αποσπάσουν σημαντικά ποσά που δήθεν έχουν ανάγκη.
- Περιστατικά τηλεφωνικών απατών, με τους δράστες να προσποιούνται τους λογιστές τους γιατρούς τους υπαλλήλους του ΔΕΔΔΗΕ κ.α.
- Phishing ή Smishing (SMS Phishing): Πιο δημοφιλής τρόπος δράσης είναι αυτός, όπου οι δράστες προσποιούνται νόμιμες οντότητες, δηλαδή υπαλλήλους εταιρειών ή υπηρεσιών.
- Deepfake Scams: Κι αυτές είναι από τις πιο επικίνδυνες, γιατί πολλές φορές το θύμα αδυνατεί να πιστέψει ότι αυτό που βλέπει ή ακούει, δεν είναι αληθινό. Στην προκειμένη περίπτωση, οι επιτήδειοι αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη κάνοντας χρήση «deepfake» οπτικοακουστικού υλικού για πλαστογράφηση φωνών και προσώπων, συνήθως αναγνωρίσιμων στο ευρύ κοινό.
Στο στόχαστρο δεν μπαίνουν μόνο ιδιώτες. Οι επιθέσεις μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες απώλειες και σε επιχειρήσεις, καθώς οι δράστες παρεμβαίνουν στις επικοινωνίες τους και αλλάζουν τον προορισμό των πληρωμών.
«έχουμε περιπτώσεις όπου εγκληματίες συχνά παρεμβαίνουν με κάποιες τεχνικές hacking, στην επικοινωνία μεταξύ εταιρειών και ουσιαστικά όταν πάει να γίνει μια πληρωμή ζητούν να κατευθυνθούν αλλού τα χρήματα που θα πληρώσει το θύμα.
Έτσι μια επιχείρηση θεωρεί π.χ. ότι αγοράζει πρώτες ύλες από την Κίνα και πληρώνει την εταιρεία αυτή, ενώ στην πραγματικότητα τα χρήματα κατευθύνονται στους επιτιθέμενους, σε μια άσχετη χώρα και σε δικούς τους λογαριασμούς. Έχουμε πάρα πολλά τέτοια περιστατικά κι εδώ στην Ελλάδα κι έχουν φύγει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ μη σας πω και εκατομμύρια, από εταιρείες».
Ενδεικτική της έκτασης του φαινομένου είναι και η μεγάλη κυβερνοεπίθεση σε πασίγνωστες ιστοσελίδες ανά τον πλανήτη, με τις Zoom, CNN και IKEA να συγκαταλέγονται στα θύματα. Στόχος των δραστών έγιναν κρυπτονομίσματα, στοιχεία πιστωτικών καρτών και cookies.
Σύμφωνα με τον κ. Γέρμανο, δεν υπάρχει πλέον ένα συγκεκριμένο προφίλ θύματος. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει κάνει τις απάτες πιο πειστικές, καθώς επιτρέπει στους εγκληματίες να εμφανίζονται με αλλαγμένα στοιχεία, φωτογραφίες, βίντεο και φωνές.
«Την πατάνε πολύ εύκολα και μικροί και μεγάλοι και σχετικοί με το διαδίκτυο, αλλά και αυτοί που δεν έχουν μεγάλη εξοικείωση. Πλέον βλέπουμε ότι θύματα απάτης μπορεί να πέσουν ακόμα και οι πιο έμπειροι χρήστες. Και αυτό γιατί τα τελευταία χρόνια, λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, είναι πολύ εύκολο να παρουσιαστεί κάποιος εγκληματίας με αλλαγμένα στοιχεία. Ακόμα και με φωτογραφίες, βίντεο, φωνή και να πείσει πολύ πιο εύκολα το υποψήφιο θύμα του. Στις μέρες μας, όλοι είναι πιθανό να εξαπατηθούν».
Η προστασία ξεκινά από την αμφισβήτηση κάθε απρόσμενου μηνύματος ή τηλεφωνήματος και από την αποφυγή καταχώρησης προσωπικών και τραπεζικών στοιχείων σε άγνωστες πλατφόρμες.
«Το βασικό είναι να αντιληφθούμε ότι στο διαδίκτυο κανένας δεν χαρίζει χρήματα. Να μην πείθεται ο κόσμος εύκολα ότι θα βγάλει χρήματα εύκολα μέσω διαδικτύου.
• Ιδιαίτερη προσοχή λοιπόν ως προς την καταχώρηση στοιχείων. Πλέον το phishing είναι μια καθημερινότητα. Κάθε μέρα δεχόμαστε απατηλά μηνύματα. Δεν κάνουμε κλικ σε συνδέσμους.
• Βάζουμε antivirus και στα κινητά μας και στα tablets, όπου ελέγχουμε την αλληλογραφία μας.
• Εννοείται μεγάλη προσοχή στο πού καταχωρούμε τα στοιχεία μας για τις κάρτες μας και την είσοδό μας στα τραπεζικά ιδρύματα. Επισκεπτόμαστε μόνον τους επίσημους ιστοτόπους.
• Από εκεί και πέρα χρειάζεται κοινή λογική. Να μην μας πείθουν εύκολα τα βίντεο που παρακολουθούμε. Ακόμα κι ο…υπουργός Οικονομικών να μας παρουσιαστεί και να διαφημίζει -δήθεν- επενδυτικά προϊόντα, καθοδηγώντας χρήστες να τοποθετήσουν κάπου τα χρήματα, να το διπλοτσεκάρουμε.
Θέλει κριτική σκέψη και να μην θεωρούμε ότι αυτά που βλέπουμε στο διαδίκτυο είναι αληθινά», καταλήγει ο Αστυνόμος Α’ της Διεύθυνσης Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος.
Το Κέντρο Διαχείρισης Διαδικτυακού Κινδύνου “Cyber Alert” λειτουργεί σε 24ωρη βάση, με εξειδικευμένους αστυνομικούς της Διεύθυνσης Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος να διαχειρίζονται τις καταγγελίες των πολιτών.
Πληροφορίες και καταγγελίες καταγράφονται μέσω του πενταψήφιου τηλεφωνικού αριθμού 11188, μέσω μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη θυρίδα [email protected], καθώς και μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποβολής καταγγελιών GOV.GR. Πολίτες, επιχειρήσεις και φορείς μπορούν να υποβάλουν καταγγελίες – αιτήσεις Κυβερνοεγκλήματος (e-crime).

