Χάος επικράτησε στα αμερικανικά αεροδρόμια το Σάββατο (14/11), καθώς περισσότερες από 10.000 πτήσεις ακυρώθηκαν ή καθυστέρησαν, μετά το μεγαλύτερο «πάγωμα» των αεροπορικών μετακινήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες από την 11η Σεπτεμβρίου 2001.
Οι αεροπορικές εταιρείες έδωσαν μάχη για να επαναφέρουν πληρώματα και αεροσκάφη στις προβλεπόμενες θέσεις τους. Συνολικά, 4.500 πτήσεις ακυρώθηκαν και άλλες 4.400 καθυστέρησαν, ενώ η Delta, η United και η American Airlines ματαίωσαν περίπου το 20% των δρομολογίων τους. Η JetBlue, από την πλευρά της, αναγκάστηκε να ακυρώσει το 40% του προγράμματός της.
Η αναστάτωση ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) επέβαλε γενική απαγόρευση απογειώσεων (ground stop), διάρκειας σχεδόν πέντε ωρών. Η απόφαση ελήφθη προληπτικά, καθώς υπήρχε ο φόβος ότι κάποιο κέντρο ελέγχου θα μπορούσε να χάσει πλήρως την επικοινωνία του.
Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι αποκάλυψε ότι το πρόβλημα προκλήθηκε κατά την εγκατάσταση τουλάχιστον ενός νέου δρομολογητή σε απομακρυσμένη εγκατάσταση από την ανάδοχο εταιρεία L3Harris.
Η αναβάθμιση προκάλεσε σαρωτική υπερφόρτωση δεδομένων, με περισσότερες από 1.000 προσπάθειες σύνδεσης ανά τέσσερα έως πέντε δευτερόλεπτα. Η δυσλειτουργία επηρέασε τις επικοινωνίες σε 17 από τα 22 περιφερειακά κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Η σοβαρότητα της κατάστασης κινητοποίησε άμεσα την αμερικανική κυβέρνηση. Την Παρασκευή πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύσκεψη στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, καθώς οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες εξέταζαν ακόμη και το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης.
Τελικά, ο επικεφαλής της FAA Μπράιαν Μπέντφορντ εξήγησε ότι η γενική καθήλωση των αεροσκαφών αποφασίστηκε για λόγους ασφαλείας. «καμία εγκατάσταση δεν έσβησε εντελώς και τίποτα δεν χάθηκε ολοκληρωτικά», διευκρίνισε.
Ο Μπέντφορντ ζήτησε δημόσια συγγνώμη για την πρωτοφανή ταλαιπωρία και διαβεβαίωσε ότι το σύστημα έχει πλέον σταθεροποιηθεί. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών θα έχει επανέλθει σε μεγάλο βαθμό σε φυσιολογικούς ρυθμούς μέχρι αργά το βράδυ της Κυριακής.
Παρά την αποκατάσταση της λειτουργίας του συστήματος, δεκάδες χιλιάδες επιβάτες παρέμειναν εγκλωβισμένοι στα αεροδρόμια. Οι αεροπορικές εταιρείες δεν υποχρεούνται από τον νόμο να αποζημιώσουν τους ταξιδιώτες, καθώς η ευθύνη ανήκει στην FAA, ωστόσο έχουν ήδη εκδώσει ειδικά κουπόνια για τον επαναπρογραμματισμό των πτήσεων χωρίς επιπλέον χρέωση.
Το περιστατικό ανέδειξε για ακόμη μία φορά τα χρόνια προβλήματα υποδομών και την υποστελέχωση που αντιμετωπίζει το αμερικανικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Ο Σον Ντάφι χαρακτήρισε την κατάσταση «επείγουσα ανάγκη» και ζήτησε από το Κογκρέσο χρηματοδότηση ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων, αυξάνοντας το αρχικό αίτημα των 30 δισεκατομμυρίων.
«Έχουμε ένα απίστευτα γερασμένο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Δώστε μας τα χρήματα για να το φτιάξουμε», τόνισε απευθυνόμενος στους νομοθέτες.
Η FAA ανακοίνωσε παράλληλα ότι πραγματοποιεί πρόσθετες δοκιμές σε συνεργασία με την L3Harris, προκειμένου να διασφαλιστεί πως δεν υπάρχουν νέοι κίνδυνοι για την ασφάλεια των πτήσεων. Η μετοχή της εταιρείας κατέγραψε πτώση περίπου 4% στη Wall Street.
«Λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπ’ όψιν την απαγόρευση απογειώσεων σε εθνικό επίπεδο και τις επιπτώσεις της στους ταξιδιώτες, τις αεροπορικές εταιρείες και τις υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας. Υποστηρίζουμε την FAA στην έρευνά της για τη διακοπή των εναέριων συγκοινωνιών», επεσήμανε εκπρόσωπος της L3Harris.
Παρά τις καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις, το περιστατικό της Παρασκευής αποτελεί ηχηρή προειδοποίηση για την ευαλωτότητα των αεροπορικών υποδομών των ΗΠΑ, λίγες μόλις ημέρες πριν από την παραδοσιακή μαζική έξοδο για την Ημέρα των Ευχαριστιών.
