Ο λογαριασμός του ρεύματος δεν επιβαρύνεται μόνο από τις συσκευές που λειτουργούν για πολλές ώρες. Σημαντικό μέρος της κατανάλωσης προέρχεται και από ηλεκτρικές συσκευές που παραμένουν στην πρίζα, ακόμη κι όταν βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής.
Το κλιματιστικό, ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας, οι θερμάστρες, το ψυγείο και το στεγνωτήριο είναι μεταξύ των συσκευών με τη μεγαλύτερη κατανάλωση σε ένα σπίτι. Παράλληλα, τηλεοράσεις, υπολογιστές, αποκωδικοποιητές και άλλες ηλεκτρικές συσκευές συνεχίζουν να τραβούν ρεύμα όταν δεν έχουν απενεργοποιηθεί πλήρως.
Τα στοιχεία διεθνών μελετών δείχνουν ποιες κατηγορίες συσκευών απαιτούν την περισσότερη ενέργεια. Στις ΗΠΑ, το κλιματιστικό αντιστοιχεί περίπου στο 19% της οικιακής χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η θέρμανση των χώρων και το ζεστό νερό καταλαμβάνουν από 12%. Τα ποσοστά αφορούν αμερικανικά νοικοκυριά και δεν αποτυπώνουν απαραίτητα την ελληνική πραγματικότητα.
Η λειτουργία του κλιματιστικού για πολλές ώρες, ειδικά σε περιόδους έντονης ζέστης ή κρύου, αυξάνει αισθητά την κατανάλωση. Στην ίδια κατηγορία υψηλών καταναλώσεων βρίσκονται οι ηλεκτρικές συσκευές θέρμανσης και ο θερμοσίφωνας, με ποσοστό περίπου 12% η καθεμία. Οι πρώτες χρειάζονται μεγάλη ισχύ για να θερμάνουν έναν χώρο, ενώ ο δεύτερος καταναλώνει ενέργεια τόσο για τη θέρμανση όσο και για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του νερού.
Το ψυγείο και ο καταψύκτης επιβαρύνουν διαφορετικά την κατανάλωση. Μπορεί να μην απαιτούν μεγάλη ισχύ κάθε στιγμή, όμως λειτουργούν όλο το εικοσιτετράωρο, με αποτέλεσμα η συνολική κατανάλωσή τους να είναι σημαντική. Στις ΗΠΑ το αντίστοιχο ποσοστό υπολογίζεται περίπου στο 7%.
Αρκετή ενέργεια χρειάζεται και το στεγνωτήριο ρούχων, καθώς χρησιμοποιεί ηλεκτρισμό για την παραγωγή θερμότητας. Η κατανάλωσή του υπολογίζεται περίπου στο 6%. Ο φωτισμός αντιστοιχεί περίπου στο 9%, με τους παλιούς λαμπτήρες πυρακτώσεως και αλογόνου να καταναλώνουν περισσότερο σε σχέση με τους LED.
Στις ηλεκτρικές εστίες και στον φούρνο αποδίδονται ποσοστά περίπου 5% και 2% αντίστοιχα, σύμφωνα με παλαιότερη ευρωπαϊκή καταγραφή.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις συσκευές που παραμένουν σε αναμονή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι το standby συνεπάγεται σπατάλη ενέργειας και χρημάτων, γι’ αυτό και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει όρια κατανάλωσης στις λειτουργίες off και standby. Παλαιότερη εκτίμηση της Επιτροπής ανέβαζε τα ηλεκτρονικά και τις υπόλοιπες συσκευές σε αναμονή στο 6% της οικιακής κατανάλωσης.
Στα «βαμπίρ» του standby περιλαμβάνονται:
- η τηλεόραση, ο decoder και το δορυφορικό κουτί
- η κονσόλα παιχνιδιών
- ο υπολογιστής, η οθόνη και ο εκτυπωτής
- το router Wi-Fi, τα ηχεία και η smart TV
- οι φορτιστές κινητών και tablet
- ο φούρνος μικροκυμάτων με ρολόι
Μία μόνο συσκευή μπορεί να μην προκαλεί μεγάλη επιβάρυνση. Όταν, όμως, πολλές παραμένουν καθημερινά συνδεδεμένες στην πρίζα, η συνολική κατανάλωση γίνεται υπολογίσιμη και συχνά περνά απαρατήρητη.
Ο περιορισμός της χρήσης του στεγνωτηρίου είναι ένα από τα πρώτα μέτρα που μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση, ιδιαίτερα όταν τα ρούχα είναι δυνατό να στεγνώσουν φυσικά. Στον θερμοσίφωνα, η αποφυγή της άσκοπης πολύωρης λειτουργίας βοηθά επίσης, πάντα με τήρηση των κατάλληλων οδηγιών για τη θερμοκρασία και την ασφαλή χρήση.
Στο ψυγείο χρειάζεται να ελέγχονται τα λάστιχα της πόρτας και να αποφεύγεται το συχνό ή παρατεταμένο άνοιγμά της. Παράλληλα, τηλεοράσεις, κονσόλες και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές που δεν είναι απαραίτητο να μένουν σε αναμονή μπορούν να απενεργοποιούνται πλήρως, ακόμη και μέσω πολύπριζου με διακόπτη, όταν αυτό είναι ασφαλές και πρακτικό.
Χρήσιμη είναι και η ενεργειακή ετικέτα κατά την αγορά μιας νέας ηλεκτρικής συσκευής. Εκτός από την ενεργειακή κλάση, ιδιαίτερη σημασία έχει η ετήσια κατανάλωση σε κιλοβατώρες (kWh), καθώς επιτρέπει τη σύγκριση διαφορετικών μοντέλων με πιο ουσιαστικό τρόπο.
Στην πράξη, το ύψος του λογαριασμού επηρεάζεται τόσο από τις μεγάλες συσκευές που λειτουργούν καθημερινά όσο και από τις μικρότερες καταναλώσεις που συσσωρεύονται μέσα στην ημέρα. Οι τελευταίες είναι συχνά εκείνες που περνούν απαρατήρητες.
Πηγές: FranklinWH, «What Uses the Most Electricity in a Home» και Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Standby, networked standby and Off mode» (standby).
