Σημαντικό περιθώριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά στις στέγες των 27 πρωτευουσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφει νέα επιστημονική μελέτη, στην οποία συμμετέχουν ερευνητές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Για την Αθήνα, η κατάλληλη επιφάνεια στεγών για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών υπολογίζεται σε περίπου 24,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η δυνητική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε περίπου 1,8 τεραβατώρες (TWh), ενώ οι εκπομπές που θα μπορούσαν να αποφευχθούν ανέρχονται σε περίπου 512.000 τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Τα δυνητικά ετήσια οικονομικά έσοδα υπολογίζονται σε 117,39 εκατ. ευρώ.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Energy του εκδοτικού οίκου Elsevier και προτείνει ένα ενιαίο πλαίσιο αξιολόγησης του δυναμικού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα στις στέγες των πρωτευουσών της ΕΕ, σύμφωνα με ενημέρωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η ανάλυση βασίζεται σε 16 χρόνια ατμοσφαιρικών δεδομένων, από το 2008 έως το 2023, σε δορυφορικές πληροφορίες των υπηρεσιών Copernicus, δεδομένα για τον αστικό ιστό, καθώς και σε προσομοιώσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων μέσω του μοντέλου PVGIS.
Στη μεθοδολογία συνυπολογίζονται τρεις παράγοντες που επηρεάζουν την ηλιακή ακτινοβολία και, κατ’ επέκταση, την ενεργειακή απόδοση: η νέφωση, η παρουσία αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα και η σκίαση από γειτονικά κτίρια και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αστικού περιβάλλοντος.
Σε επίπεδο ευρωπαϊκών πρωτευουσών, το Παρίσι εμφανίζει τη μεγαλύτερη δυνητική ετήσια παραγωγή, με περίπου 3,81 TWh. Ακολουθούν το Βερολίνο και η Βουδαπέστη, με περίπου 2,55 TWh η καθεμία. Συνολικά, η εκτιμώμενη ετήσια παραγωγική δυνατότητα των πόλεων που εξετάστηκαν κυμαίνεται από 0,2 έως 3,8 TWh.
Με βάση τα ευρήματα που παρουσιάζονται στο γράφημα της επιστημονικής δημοσίευσης, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν φτάνουν έως περίπου 1 εκατομμύριο τόνους ισοδύναμου CO₂ ετησίως. Την ίδια στιγμή, τα καθαρά οικονομικά έσοδα ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 330 εκατ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες τιμές αγοράς.
Η επιστημονική ομάδα υπολογίζει επίσης τον δείκτη ενεργειακής αυτονομίας, ο οποίος συγκρίνει τη δυνητική παραγωγή φωτοβολταϊκής ενέργειας με την ηλεκτρική κατανάλωση. Ενδεικτικά, στο Λουξεμβούργο ο δείκτης φτάνει το 180%, γεγονός που σημαίνει ότι η δυνητική παραγωγή από τα φωτοβολταϊκά στις στέγες υπερβαίνει την ηλεκτρική ζήτηση που λαμβάνεται υπόψη στον σχετικό υπολογισμό.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην ενημέρωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ακόμη και η εκτεταμένη αξιοποίηση των διαθέσιμων στεγών δεν αρκεί για να καλύψει από μόνη της το σύνολο των ενεργειακών αναγκών μιας πόλης. Για τον λόγο αυτό αναδεικνύεται η ανάγκη για αποθήκευση ενέργειας, μεγαλύτερη ευελιξία των ηλεκτρικών δικτύων και συνδυασμό διαφορετικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η εργασία έχει τίτλο «Unified framework for the assessment of rooftop solar PV electricity generation potential in EU-27» και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Energy, τόμος 367 (2026), με αριθμό άρθρου 143010.
