Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο επιχειρούν να διαβάσουν τα μηνύματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την εσωτερική πολιτική σκηνή, αλλά και τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στις μεγάλες διεθνείς κρίσεις. Το βασικό ερώτημα είναι αν ένας πολιτικά λαβωμένος Ντόναλντ Τραμπ θα γίνει πιο επιθετικός, πιο αποδυναμωμένος ή τελικά και τα δύο.
Οι ξένες πρωτεύουσες κάνουν ήδη τους δικούς τους υπολογισμούς για τις διμερείς σχέσεις, τις διεθνείς συμμαχίες και τις ισορροπίες που μπορεί να διαμορφωθούν το επόμενο διάστημα.
ΠΕΚΙΝΟ
Η εύθραυστη «στρατηγική σταθερότητα» που προσπαθεί να οικοδομήσει ο Ντόναλντ Τραμπ με την κινεζική ηγεσία είναι πιθανό να κλονιστεί σε περίπτωση ήττας των Ρεπουμπλικανών. Η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου θα ανέτρεπε τους σχεδιασμούς του Αμερικανού προέδρου και θα τον εμφάνιζε αποδυναμωμένο στην κρίσιμη συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC), στις 18 και 19 Νοεμβρίου στο Σενζέν της Κίνας. Στη συνάντηση αναμένεται να παραστεί και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.
Εάν οι Δημοκρατικοί εξασφαλίσουν την πλειοψηφία, εκτιμάται ότι θα ασκήσουν έντονη νομοθετική πίεση για σκληρότερη γραμμή απέναντι στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι αυστηρότερες τεχνολογικές κυρώσεις σε κινεζικούς κολοσσούς και η ενίσχυση των αμερικανικών πωλήσεων όπλων προς την Ταϊβάν.
Παράλληλα, η εσωτερική πολιτική αποδυνάμωση του Τραμπ μπορεί να περιορίσει τους ελιγμούς του στο διεθνές εμπόριο και να δυσκολέψει την επίτευξη μεγάλων διμερών συμφωνιών. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην επιθυμία του για «μεγάλες συμφωνίες» και σε ένα εχθρικό νομοθετικό σώμα, το οποίο θα απαιτεί άκαμπτη στάση έναντι της Κίνας.
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Στην Ευρώπη, οι ειδικοί δεν περιμένουν θεαματικές αλλαγές στη διατλαντική πολιτική των ΗΠΑ μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Ο Ντόναλντ Τραμπ, μάλιστα, μπορεί να απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο από την Ευρώπη εάν οι Ρεπουμπλικανοί δεν τα πάνε καλά, σύμφωνα με τον Φιλ Γκόρντον, πρώην βοηθό υπουργό Εξωτερικών για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις επί προεδρίας Ομπάμα.
«Ακόμα και εάν οι Δημοκρατικοί καταλάβουν και τα δύο Σώματα μπορεί να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδια», προσθέτει.
Από το οικογενειακό εστιατόριο στη Γερουσία των ΗΠΑ: Ο ελληνικής καταγωγής Κρις Πάπας, ο πρώτος ανοιχτά gay γερουσιαστής
Αναλυτές που μιλούν στο «Politico» εκφράζουν φόβους ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να «ξεσπάσει» στην Ευρώπη και να στοχοποιήσει άμεσα το ΝΑΤΟ σε περίπτωση εκλογικής αποτυχίας. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι ένας πολιτικά «πιεσμένος» Τραμπ θα μπορούσε να επισπεύσει τη μείωση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη ή να χρησιμοποιήσει την ευρωπαϊκή στρατιωτική ασφάλεια ως διαπραγματευτικό χαρτί σε μια ευρύτερη συμφωνία με τη Ρωσία.
Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε άμεσο κίνδυνο για τη σταθερότητα της περιοχής και θα ανάγκαζε τα κράτη – μέλη του ΝΑΤΟ να επωμιστούν δυσβάσταχτο αμυντικό βάρος. Την ίδια ώρα, χωρίς τον πλήρη έλεγχο του Κογκρέσου, η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να επιλέξει μια πιο επιθετική στάση στον τομέα του εμπορίου και των δασμών, αντιμετωπίζοντας την Ευρωπαϊκή Ενωση περισσότερο ως οικονομικό ανταγωνιστή παρά ως σύμμαχο και ενισχύοντας την απομονωτική πολιτική του «Πρώτα η Αμερική».
ΚΙΕΒΟ
Διαφορετικό Ντόναλντ Τραμπ θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Βλαντίμιρ Πούτιν, εάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ βγει αποδυναμωμένος από την εκλογική αναμέτρηση. Μετά τη συμφωνία Τραμπ και Πούτιν για τις προμήθειες ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ, το Κρεμλίνο είναι πιθανό να αναζητήσει τρόπους για περαιτέρω χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Στόχος της Μόσχας θα είναι να πείσει τον Τραμπ πως ΗΠΑ και Ρωσία μπορούν να συνεργαστούν ακόμη και χωρίς να έχει προηγηθεί ο τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία. Η «Wall Street Journal» αναφέρει, παράλληλα, ότι οι ειδικοί απεσταλμένοι Κούσνερ και Γουίτκοφ προωθούν σχέδιο για την επανάληψη των ρωσικών πωλήσεων φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Αμερικανού μεσολαβητή.
Ο Ζελένσκι, ο οποίος ελπίζει ότι το νέο Κογκρέσο θα είναι πιο φιλικό προς το Κίεβο, δήλωσε πως η Μόσχα «καθυστέρησε τις διαπραγματεύσεις ώστε να περάσουν οι εκλογές και να δουν τι θα συμβεί στη συνέχεια και με ποιον θα διαπραγματευτούν».
Λίγοι θεωρούν πιθανό ένας αποδυναμωμένος Τραμπ να εμφανιστεί πιο υποστηρικτικός προς την Ουκρανία. Η εκλογική του ήττα, ωστόσο, μπορεί να περιορίσει την επιρροή του και τη δυνατότητά του να πιέσει τον Ζελένσκι να αποδεχθεί μια συμφωνία. Αυτό, από την άλλη, ενδέχεται να ενθαρρύνει τον Πούτιν να εντείνει τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, επιδιώκοντας να αναγκάσει το Κίεβο να συνθηκολογήσει.
ΤΕΧΕΡΑΝΗ
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξίσου ρευστή. Οι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν το βράδυ της Δευτέρας στο νησί Κεσμ του Ιράν, σε μία ακόμη από τις περιορισμένες επιχειρήσεις που πραγματοποιεί αθόρυβα η Ουάσιγκτον τις τελευταίες εβδομάδες, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ διατυμπάνιζε την πιθανότητα μιας διπλωματικής συμφωνίας.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας, αλλά και του κόστους στις ΗΠΑ, εξέλιξη που φαίνεται να πληρώνει πλέον ο Αμερικανός πρόεδρος. Η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να κινείται ανάμεσα στον κίνδυνο ενός γενικευμένου πολέμου και στο ενδεχόμενο μιας απρόσμενης διπλωματικής συμφωνίας.
Ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ: Οι έξι πρωτιές που αλλάζουν τα δεδομένα στην πολιτική εκπροσώπηση της χώρας
Παρά τις πρόσφατες απειλές του για ένα «συντριπτικό πλήγμα» κατά του Ιράν, μια εκλογική ήττα μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς. Εάν οι Δημοκρατικοί επικρατήσουν, ο Τραμπ θα βρεθεί υπό έντονη εσωτερική πολιτική πίεση, γεγονός που ίσως τον ωθήσει να αποφύγει μια νέα, δαπανηρή στρατιωτική σύρραξη στη Μέση Ανατολή.
Σε αυτό το σενάριο, ο Λευκός Οίκος μπορεί να στραφεί σε έναν συμβιβασμό και να εξετάσει μια ενδιάμεση διπλωματική συμφωνία μέσω διαμεσολαβητών. Η συμφωνία θα μπορούσε να προβλέπει την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών με αντάλλαγμα το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Δεν αποκλείεται, όμως, ένας πολιτικά λαβωμένος πρόεδρος να επιλέξει την αντίθετη κατεύθυνση και να χρησιμοποιήσει μια επιθετική εξωτερική πολιτική για να αποσπάσει την προσοχή από την εσωτερική ήττα, πυροδοτώντας νέο κύκλο εχθροπραξιών με το Ιράν.
ΑΒΑΝΑ
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολουθεί τις εξελίξεις και η κυβέρνηση της Κούβας, η οποία ελπίζει ότι μια ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να ανατρέψει τη στρατηγική «μέγιστης πίεσης» του προέδρου Τραμπ έναντι της Αβάνας και να προσφέρει στο νησί πολιτική ανάσα.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει υιοθετήσει εξαιρετικά επιθετική στάση, επιβάλλοντας σκληρό ενεργειακό αποκλεισμό στην Κούβα και απειλώντας ανοιχτά με στρατιωτική δράση για την ανατροπή του προέδρου Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ. Η Αβάνα απαντά με «σκόπιμη κωλυσιεργία», ποντάροντας στο ενδεχόμενο η επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο να «δέσει τα χέρια» του Τραμπ.
Σε περίπτωση ήττας των Ρεπουμπλικανών, το νέο Κογκρέσο αναμένεται να ασκήσει έντονο κοινοβουλευτικό έλεγχο και να μπλοκάρει τη χρηματοδότηση για περαιτέρω κλιμάκωση ή μονομερείς στρατιωτικές πρωτοβουλίες στην Καραϊβική. Έτσι, ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να υποχρεωθεί να εγκαταλείψει το τελεσίγραφο για άμεση αλλαγή καθεστώτος και να στραφεί, έστω και απρόθυμα, στη διπλωματική οδό και στη διαπραγμάτευση περιορισμένων εμπορικών ή ανθρωπιστικών συμφωνιών.
