Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε εξέλιξη, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στον έλεγχο του Κογκρέσου. Οι ψηφοφόροι καλούνται να αποφασίσουν για το σύνολο των 435 εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων, 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας, αλλά και 36 θέσεις κυβερνητών.
Το πότε, ωστόσο, θα γίνει γνωστή η τελική εικόνα δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί. Η εκλογική διαδικασία στις ΗΠΑ οργανώνεται σε τοπικό επίπεδο και κάθε πολιτεία εφαρμόζει διαφορετικούς κανόνες τόσο για την ψηφοφορία όσο και για την καταμέτρηση των ψήφων.
Εκατομμύρια πολίτες ψηφίζουν αυτοπροσώπως ή μέσω επιστολικής ψήφου. Σε ορισμένες πολιτείες, μάλιστα, οι επιστολικές ψήφοι γίνονται δεκτές και καταμετρώνται για αρκετές ημέρες μετά την εκλογική αναμέτρηση, υπό την προϋπόθεση ότι φέρουν ταχυδρομική σήμανση της ημέρας των εκλογών. Η συγκεκριμένη πρακτική επικυρώθηκε πρόσφατα από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Η διαδικασία περιλαμβάνει τη διαλογή και την καταμέτρηση των χάρτινων ψηφοδελτίων μέσω ειδικών μηχανημάτων, αλλά και δειγματοληπτικούς χειροκίνητους ελέγχους για την επιβεβαίωση της ακρίβειας. Επιπλέον, σε αρκετές περιοχές προβλέπονται περίοδοι «διόρθωσης» (curing), κατά τις οποίες οι ψηφοφόροι μπορούν να επιβεβαιώσουν την υπογραφή τους ή να διορθώσουν λάθη στην επιστολική ψήφο τους.
Το Εργαστήριο Εκλογικών Δεδομένων και Επιστήμης του MIT σημειώνει ότι ακόμη και οι πολιτείες όπου η καταμέτρηση προχωρά με πιο αργούς ρυθμούς καταφέρνουν να επεξεργαστούν τη συντριπτική πλειονότητα των ψήφων μέσα σε οκτώ ώρες. Οι εξαιρετικά οριακές αναμετρήσεις, όμως, μπορούν να οδηγήσουν σε αυτόματη επανακαταμέτρηση και να παρατείνουν την αγωνία ακόμη και για εβδομάδες.
Τα μεγάλα ειδησεογραφικά δίκτυα επιχειρούν να δώσουν νωρίτερα απαντήσεις, προχωρώντας σε προβλέψεις πριν από την επίσημη επικύρωση των αποτελεσμάτων, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί αρκετές εβδομάδες αργότερα. Πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει το Associated Press.
Το AP ξεκαθαρίζει ότι δεν ανακοινώνει νικητή αν δεν είναι «απόλυτα βέβαιο για το τελικό αποτέλεσμα». Για τις εκτιμήσεις του αξιοποιεί τις τοπικές εκλογικές διαδικασίες, τα ιστορικά δεδομένα και τον ρυθμό με τον οποίο επιστρέφονται και καταμετρώνται τα ψηφοδέλτια.
Σε περιοχές όπου ένα κόμμα έχει σαφές προβάδισμα, το αποτέλεσμα μπορεί να ανακοινωθεί σχεδόν αμέσως μετά το κλείσιμο της κάλπης. Στις αμφίρροπες μάχες, όμως, η αναμονή μπορεί να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερη. Το 2024, για παράδειγμα, το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών έγινε γνωστό το επόμενο πρωί, όμως η τελευταία έδρα στη Βουλή των Αντιπροσώπων κρίθηκε μόλις στις 3 Δεκεμβρίου.
Κατά τη διάρκεια της εκλογικής νύχτας, τα ποσοστά των υποψηφίων συχνά μεταβάλλονται καθώς ενσωματώνονται σταδιακά διαφορετικές κατηγορίες ψήφων. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «κόκκινη αντανάκλαση» (red mirage) ή «μπλε μετατόπιση» (blue shift).
Σε μια τέτοια περίπτωση, ένας υποψήφιος μπορεί να προηγείται αρχικά χάρη στις ψήφους που καταγράφονται στα εκλογικά τμήματα, για να δει στη συνέχεια το προβάδισμά του να μειώνεται ή να ανατρέπεται όταν ενσωματωθούν οι επιστολικές ψήφοι.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και οι σύμμαχοί του έχουν επανειλημμένα ισχυριστεί, χωρίς να έχουν παρουσιάσει καμία απόδειξη, ότι οι εκλογικοί υπάλληλοι «ανακαλύπτουν» ή εισάγουν πλαστά ψηφοδέλτια κατά τη διάρκεια της νύχτας, με στόχο την ανατροπή των αποτελεσμάτων.
Οι ειδικοί, από την πλευρά τους, υπογραμμίζουν ότι οι μεταβολές αυτές είναι απολύτως νόμιμες και εξηγούνται από τον διαφορετικό ρυθμό επεξεργασίας των ψηφοδελτίων, ο οποίος ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή.
Η αμφισβήτηση της εκλογικής διαδικασίας από τον Ντόναλντ Τραμπ έχει προκαλέσει ανησυχία στους Δημοκρατικούς και στους ανεξάρτητους ψηφοφόρους, οι οποίοι φοβούνται πιθανές απόπειρες παρέμβασης ή άρνησης επικύρωσης των αποτελεσμάτων.
Παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ διαθέτει πλέον περισσότερους πιστούς υποστηρικτές σε καίριες θέσεις εξουσίας σε σχέση με το 2020, οι εκλογικοί λειτουργοί σε ολόκληρη τη χώρα διαβεβαιώνουν ότι το σύστημα διαθέτει ισχυρές δικλίδες ασφαλείας.
«Υπάρχουν επαρκείς έλεγχοι και ισορροπίες για να αποτραπεί οποιαδήποτε προσπάθεια ανατροπής των αποτελεσμάτων», επισημαίνουν οι αρμόδιοι φορείς. Παράλληλα, υπενθυμίζουν ότι τα αμερικανικά δικαστήρια έχουν επανειλημμένα απορρίψει στο παρελθόν κάθε απόπειρα παράνομης παρέμβασης ή κατάσχεσης ψηφοδελτίων, προστατεύοντας την εγκυρότητα της λαϊκής ετυμηγορίας.
