Η διπλωματική απομόνωση που ακολούθησε την εισβολή στην Ουκρανία φαίνεται να υποχωρεί σταδιακά για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σχεδόν πέντε χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου. Η αλλαγή αυτή δεν οφείλεται σε κάποια μεταστροφή της Μόσχας, αλλά στις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ και στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με το Κίεβο.
Ο Ρώσος πρόεδρος δεν έχει εγκαταλείψει τον πόλεμο ούτε έχει δείξει διάθεση συμβιβασμού. Ωστόσο, χάρη στις πρωτοβουλίες της αμερικανικής κυβέρνησης, επιστρέφει σταδιακά στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας, ανακτώντας έναν ρόλο που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε να έχει χάσει οριστικά.
Καθοριστική για αυτή την εξέλιξη είναι η στάση του προέδρου των ΗΠΑ. Η συμφωνία για εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου ντίζελ, οι πληροφορίες ότι η κυβέρνησή του εξετάζει την άρση κυρώσεων σε βάρος του κορυφαίου κρατικού επενδυτικού ταμείου της Ρωσίας, αλλά και οι θετικές αναφορές του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ για τον Πούτιν δείχνουν σημαντική μετατόπιση της αμερικανικής πολιτικής.
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ έχει επιτεθεί δημόσια στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καλώντας ουσιαστικά τους Ουκρανούς να τον αντικαταστήσουν και χαρακτηρίζοντάς τον εμπόδιο στην ειρήνη. Το Κίεβο βρίσκεται έτσι αντιμέτωπο με αυξανόμενες δυσκολίες, έχοντας χάσει μέρος της κρίσιμης πρόσβασης στη στρατιωτική εκδοχή του Starlink και αντιμετωπίζοντας ελλείψεις σε αμερικανικά συστήματα αεράμυνας.
Τα σημάδια της διπλωματικής επανεμφάνισης του Πούτιν έγιναν ιδιαίτερα εμφανή την περασμένη εβδομάδα. Ο Ρώσος πρόεδρος είχε σειρά συναντήσεων στη Μόσχα με τον εμίρη του Κατάρ και τον πρόεδρο του Ιράν, στο περιθώριο συνόδου των χωρών εξαγωγής φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα φιλοξένησε Αφρικανούς ηγέτες, επιδιώκοντας να ενισχύσει τις σχέσεις της Ρωσίας με κράτη εκτός του δυτικού στρατοπέδου.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι τηλεφωνικές επικοινωνίες του με τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στόρε. Οι επαφές αυτές είχαν ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς έβαλαν τέλος στην ευρωπαϊκή πρακτική αποφυγής απευθείας διαλόγου με το Κρεμλίνο. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν επέκρινε μάλιστα τους δύο ηγέτες ότι ενήργησαν μονομερώς.
«Φοβούνται πραγματικά ότι πλησιάζουμε σε ένα σημείο καμπής και ότι χάνουμε τις ΗΠΑ», εκτίμησε στους «New York Times» ο αναλυτής Στέφαν Μάιστερ, αποδίδοντας την πρωτοβουλία των δύο ηγετών στην αυξανόμενη ανησυχία της Ευρώπης για τη στάση της Ουάσιγκτον. «Εξασφαλίζουν πράγματα που ούτε καν περίμεναν», τόνισε, επισημαίνοντας πως «στο Κρεμλίνο πανηγυρίζουν πραγματικά».
Ο Πούτιν επιχειρεί, παράλληλα, να αξιοποιήσει τις εσωτερικές αντιθέσεις στην Ευρώπη. Υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις και η διακοπή των ενεργειακών σχέσεων με τη Ρωσία πλήττουν κυρίως τις ευρωπαϊκές οικονομίες και κοινωνίες, με τη Γαλλία και τη Γερμανία να βρίσκονται στο επίκεντρο της ρωσικής επιχειρηματολογίας. Η άνοδος της Ακροδεξιάς και η ενίσχυση των φωνών που ζητούν να σταματήσει η βοήθεια προς την Ουκρανία δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για τη Μόσχα.
Το επόμενο διάστημα μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο κρίσιμο για την επιστροφή του Ρώσου προέδρου στη διεθνή σκηνή. Τον Νοέμβριο αναμένεται να ταξιδέψει στη Σεντζέν της Κίνας για τη σύνοδο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC), όπου εξετάζεται το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Τραμπ.
Μια τέτοια συνάντηση θα έδινε στη Ρωσία την εικόνα ισότιμου συνομιλητή των δύο ισχυρότερων παγκόσμιων δυνάμεων, σύμφωνα με αναλυτές. Ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό θα είχε η πιθανή παρουσία του Πούτιν στη σύνοδο της G20 στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο, έπειτα από πρόσκληση του προέδρου των ΗΠΑ, η οποία έχει ήδη προκαλέσει δυσαρέσκεια σε ορισμένους Αμερικανούς συμμάχους.
