Η Μουριά ετοιμάζεται να γράψει την τελευταία σελίδα της ιστορίας της, καθώς το ιστορικό καφενείο των Εξαρχείων κλείνει οριστικά το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, ύστερα από 111 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας.
Στα τελευταία τραπεζάκια του παραδοσιακού μαγαζιού δεν πέφτει καρφίτσα. Θαμώνες και φίλοι της Μουριάς περνούν από τη διασταύρωση της Χαριλάου Τρικούπη με την Καλλιδρομίου για έναν τελευταίο καφέ και έναν αποχαιρετισμό σε ένα από τα αυθεντικότερα σημεία της Αθήνας.
Η είδηση για το επικείμενο λουκέτο είχε γίνει γνωστή από τον περασμένο Μάιο και προκάλεσε έντονη αναστάτωση στη γειτονιά. Τα Εξάρχεια έχουν αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με την εξάπλωση των Airbnb και την εμφάνιση νέων καταστημάτων, όμως η Μουριά παρέμενε μέχρι σήμερα μια σταθερά που αντιστεκόταν στον χρόνο.
Η κινητοποίηση των κατοίκων και των ανθρώπων που συνδέθηκαν με το καφενείο ήταν άμεση. Μέσα σε λίγες ημέρες συγκεντρώθηκαν περισσότερες από 6.000 υπογραφές, με στόχο να αναγνωριστεί η Μουριά ως νεώτερο μνημείο σύγχρονης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το αίτημα υποστηρίχθηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας τον Ιούνιο του 2026, ενώ στο πλευρό του καφενείου τάχθηκαν και άλλοι φορείς. Οι διαδικασίες, ωστόσο, αποδείχθηκαν χρονοβόρες και δεν πρόλαβαν να αποτρέψουν το κλείσιμο. Ο Χρήστος Βάνα παραδίδει τα κλειδιά, έπειτα από 44 χρόνια εργασίας στη Μουριά.
Για τους θαμώνες, η απώλεια δεν αφορά μόνο ένα μέρος όπου έπιναν τον καφέ τους. Η Μουριά λειτουργούσε ως σημείο συνάντησης και κοινοτικής ζωής, ένας κοινωνικός πυρήνας που έφερνε κοντά ανθρώπους διαφορετικών καταβολών και επαγγελμάτων.
Ο Στέλιος Γούτης, γνωστός στο ευρύ κοινό από το «Καφέ της Χαράς», μιλά για τη μοναδική οικειότητα του χώρου, όπου οποιαδήποτε στιγμή μπορούσες να συναντήσεις γνωστούς και φίλους. Θυμάται τις φορές που το καφενείο γινόταν μια μεγάλη αγκαλιά για όλους, ακόμη και στις δύσκολες στιγμές, και σημειώνει πως “έτσι χάνουμε τώρα τη Μουριά, αλλά τον Βάνα δεν θα τον χάσουμε”.
Ο Θανάσης ανατρέχει στις δεκαετίες που πέρασε στη Μουριά και στην αγάπη για το καφενείο που μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά. “Παππού τώρα πού θα πίνεις εσύ τον καφέ σου και εγώ την πορτοκαλάδα μου πια;” τον ρωτά ο εγγονός του, σε μια φράση που συμπυκνώνει το βάρος του αποχαιρετισμού.
“Τους ανθρώπους που έκανα παρέα δεν μπορώ να βρω και δεν θα τους βρίσκω. Αυτό είναι το πιο άσχημο πράγμα”, λέει ο Θανάσης, περιγράφοντας το κενό που αφήνει πίσω της η Μουριά.
Η Ζωή στέκεται στον ρόλο του καφενείου ως χώρου φιλίας και αποδοχής, ακόμη και για τις γυναίκες, σε ένα κατά κανόνα ανδροκρατούμενο περιβάλλον. Στη Μουριά πραγματοποιούνταν πολιτικές συγκεντρώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων και καλλιτεχνικές εκθέσεις, γεγονός που ενίσχυε τον πολυσύνθετο χαρακτήρα της.
Ο Κώστας και ο Αργύρης μιλούν για τη μοναδική ψυχή και τον κοινοτικό χαρακτήρα του ιστορικού καφενείου. Όπως λένε, το κλείσιμό του σηματοδοτεί το τέλος μιας κουλτούρας που βασιζόταν στη ζύμωση ιδεών και στη δημιουργία κοινοτήτων, κάτι που δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα νέα, περισσότερο εμπορικά στέκια της περιοχής.
Για τον Επαμεινώνδα, η Μουριά υπήρξε ένα άτυπο πολιτικό βαρόμετρο. “Εδώ μάθαινες δέκα μέρες πριν από τις εκλογές ποιο κόμμα θα βγει πρώτο”, λέει, αποδίδοντας τη δύναμη του καφενείου στη συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικές καταβολές και απόψεις.
Ο Στρατής θυμάται τις “ομηρικές μάχες” για τη λογοτεχνία και την πολιτική και υπογραμμίζει πως με το κλείσιμο της Μουριάς “ενταφιάζεται η πολιτική μας νιότη”. Για περισσότερο από έναν αιώνα, το καφενείο αποτέλεσε σημείο αναφοράς για δημοσιογράφους, πολιτικούς και καλλιτέχνες, αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Αθήνας.
