Σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας για τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια, αξιωματούχοι του Πενταγώνου των ΗΠΑ έχουν ζητήσει από αρκετές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να χαμηλώσουν τους τόνους στις δημόσιες αναφορές τους για τη ρωσική απειλή.
Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το Reuters, η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι ορισμένες δηλώσεις Ευρωπαίων ηγετών και αξιωματούχων μπορεί να υπονομεύουν την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου. Οι συστάσεις μεταφέρθηκαν σε διμερείς συναντήσεις, χωρίς να έχει διευκρινιστεί αν απευθύνθηκαν και σε άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Μεταξύ των χωρών που φέρονται να δέχθηκαν τα σχετικά μηνύματα είναι η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία. Οι πληροφορίες προέρχονται από τρεις Ευρωπαίους αξιωματούχους και έναν Αμερικανό, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Exclusive: Pentagon officials have in recent weeks asked several NATO countries to tone down their rhetoric regarding the threat posed by Russia, arguing that some statements by European leaders and officials have undermined continental security
— Reuters (@Reuters) October 30, 2026
Οι αμερικανικές παραινέσεις συνδέονται με τη νέα προσπάθεια της κυβέρνησης του Προέδρου των ΗΠΑ να επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος έχει εισέλθει πλέον στο πέμπτο έτος.
Η διπλωματική πρωτοβουλία περιλαμβάνει κίνητρα προς τη Ρωσία, όπως η πιθανή χαλάρωση των κυρώσεων, αλλά και πιέσεις προς το Κίεβο για να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές. Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι εξετάζουν το ενδεχόμενο επιχειρηματικών συμφωνιών με τη Ρωσία, προκαλώντας ανάμεικτες αντιδράσεις στην Ευρώπη, όπου αρκετές κυβερνήσεις επιμένουν στη διατήρηση της οικονομικής πίεσης προς το Κρεμλίνο.
Αξιωματούχος του Πενταγώνου, ερωτηθείς για τις πληροφορίες, απέφυγε να σχολιάσει, δηλώνοντας ότι «οι ιδιωτικές συνομιλίες μεταξύ συμμάχων είναι ακριβώς αυτό, ιδιωτικές συνομιλίες».
Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους που μετέφεραν τις συστάσεις ήταν ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι. Ο ίδιος έχει κομβικό ρόλο στην επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Μία από τις πηγές του Reuters ανέφερε ότι ο Κόλμπι είπε πρόσφατα σε αξιωματούχο χώρας της Βαλτικής πως οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αποφεύγουν τις «προκλήσεις» προς τη Ρωσία. Ως παράδειγμα μη εποικοδομητικής ρητορικής φέρεται να επικαλέστηκε δημόσιες αναφορές Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι η Ρωσία βρίσκεται «στριμωγμένη σαν αρουραίος».
Δεν διευκρινίστηκε σε ποια δήλωση αναφερόταν. Ωστόσο, στα τέλη Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, είχε χαρακτηρίσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν «αρουραίο στη γωνία», υποστηρίζοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος καταφεύγει σε ενέργειες δολιοφθοράς στην Ευρώπη, καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει βαλτώσει.
Άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος περιέγραψε στο Reuters το περιεχόμενο των ιδιωτικών μηνυμάτων του Πενταγώνου ως εξής: «Σας βοηθάμε. Οι Αμερικανοί είναι εκεί. Απλώς μη φωνάζετε. Μην προκαλείτε θόρυβο».
Σε άλλη πρόσφατη συνάντηση, το Πεντάγωνο φέρεται να προέτρεψε αντιπροσωπεία της Εσθονίας να υιοθετήσει «μετριοπαθή» στάση στις δημόσιες τοποθετήσεις της, χωρίς να διατυπωθούν ενστάσεις για κάποια συγκεκριμένη δήλωση. Τα υπουργεία Άμυνας της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό, ενώ το ΝΑΤΟ αρνήθηκε να προβεί σε οποιαδήποτε δήλωση.
Οι συστάσεις της Ουάσιγκτον αναδεικνύουν τη διαφωνία που υπάρχει στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να περιγράφεται δημόσια η απειλή που συνιστά η Ρωσία.
Ορισμένοι Δυτικοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η υπερβολική ανάδειξη της ρωσικής απειλής μπορεί να εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Κρεμλίνου, ενισχύοντας το κλίμα φόβου και αποδυναμώνοντας ενδεχομένως τη στήριξη προς την Ουκρανία. Άλλοι, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οφείλουν να μιλούν με ειλικρίνεια στους πολίτες τους για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η ήπειρος και για τους πόρους που απαιτούνται ώστε να ανασχεθεί η Μόσχα.
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη, καθώς ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν για πιθανή ενίσχυση των ρωσικών επιχειρήσεων δολιοφθοράς. Η Ρωσία έχει αρνηθεί ότι βρίσκεται πίσω από τέτοιου είδους ενέργειες.
Αξιωματούχος χώρας της Βαλτικής ανέφερε ότι η σύσταση του Πενταγώνου προκάλεσε απορία, καθώς οι υπηρεσίες πληροφοριών των χωρών της περιοχής έχουν επανειλημμένα υποβαθμίσει την πιθανότητα η Ρωσία να δοκιμάσει στην πράξη την εφαρμογή της ρήτρας συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
Αντίθετα, υπηρεσίες πληροφοριών άλλων κρατών-μελών έχουν προειδοποιήσει δημόσια ότι η Μόσχα ενδέχεται να εντείνει σημαντικά τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς στο άμεσο μέλλον. Δυτικοί αξιωματούχοι πληροφοριών υποστηρίζουν ότι η Ρωσία έχει ήδη ενισχύσει την εκστρατεία συγκαλυμμένων επιθέσεων εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ.
Την Τετάρτη, Γερμανοί εισαγγελείς ανακοίνωσαν τη σύλληψη δύο Λευκορώσων, οι οποίοι φέρονται να σχεδίαζαν εμπρηστική επίθεση σε κτίριο ή εγκατάσταση κρίσιμων υποδομών στην ευρύτερη περιοχή της Νυρεμβέργης. Τον Σεπτέμβριο, η γερμανική κυβέρνηση είχε κατηγορήσει τη Ρωσία για απόπειρα επίθεσης με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στο αεροδρόμιο της Λειψίας, με τη Μόσχα να απορρίπτει τις κατηγορίες.
Την ίδια ώρα, το Πεντάγωνο επανεξετάζει τη διάταξη και το μέγεθος της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, με τη διαδικασία να ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντική μείωσή της.
Η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για την άμυνά τους, καθώς οι ΗΠΑ στρέφουν την προσοχή τους και σε άλλες περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή, η Λατινική Αμερική και η Ανατολική Ασία.
