Σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου, καθώς και των Αγίου Γλύκωνος μάρτυρος, Αγίας Λεπτίνας μάρτυρος και Αγίου Λούππου.
Την ονομαστική τους εορτή έχουν ο Δημήτριος, ο Δημήτρης, ο Δημητρός, ο Δημητράκης, ο Δήμος, ο Μίμης, ο Τζίμης, ο Μήτσος, ο Τζιμάκος, ο Μητσάκος, ο Μήτρος, ο Ντέμης, ο Ντίμης, η Δήμητρα, η Δημητρούλα, η Μιμή, η Μιμίκα, η Δημητρία, η Ντίμι και η Ντέμη.
- Γλύκων, Γλυκός.
- Λέπτινος, Λεπτίνα.
- Λούππος, Λούππης.
- Κυπαρισσία, Παρεσίνα, Παρεσσία, Παρέσια, Παρέσσα.
Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε περίπου το 280-284 μ.Χ. και μαρτύρησε κατά την περίοδο των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, το 303, το 305 ή, πιθανότερα, το 306 μ.Χ.
Καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Θεσσαλονίκης και ακολούθησε τη στρατιωτική σταδιοδρομία. Σε ηλικία μόλις 22 ετών είχε ήδη φτάσει στον βαθμό του χιλιάρχου, υπηρετώντας υπό τη διοίκηση του Τετράρχη και μετέπειτα αυτοκράτορα Γαλερίου Μαξιμιανού, την εποχή που αυτοκράτορας ήταν ο Διοκλητιανός.
Ο Δημήτριος ασπάστηκε τον χριστιανισμό και λίγο αργότερα δημιούργησε κύκλο νέων με αντικείμενο τη μελέτη της Αγίας Γραφής. Όταν έγινε γνωστή η πίστη του, συνελήφθη και φυλακίστηκε στη Θεσσαλονίκη το 303 μ.Χ., επειδή αγνόησε το διάταγμα του αυτοκράτορα Διοκλητιανού «περί αρνήσεως του χριστιανισμού».
Στην ίδια φυλακή βρισκόταν ο νεαρός χριστιανός Νέστορας, ο οποίος επρόκειτο να μονομαχήσει με τον φοβερό μονομάχο της εποχής, τον Λυαίο. Πριν από την αναμέτρηση, ο Νέστορας επισκέφθηκε τον Δημήτριο και ζήτησε τη βοήθειά του.
Ο Άγιος Δημήτριος τού έδωσε την ευχή του και ο Νέστορας κατάφερε να νικήσει τον Λυαίο, προκαλώντας την οργή του αυτοκράτορα. Η διαταγή που ακολούθησε ήταν να θανατωθούν και οι δύο.
Οι συγγραφείς των εγκωμίων του Αγίου Δημητρίου, Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, Γρηγόριος ο Παλαμάς και Δημήτριος Χρυσολωράς, αναφέρουν πως το σώμα του Αγίου τάφηκε στον τόπο του μαρτυρίου. Ο τάφος του, σύμφωνα με την παράδοση, μετατράπηκε σε βαθύ φρέαρ από το οποίο ανέβλυζε μύρο, γεγονός που του χάρισε την προσωνυμία «Μυροβλήτης».
Στις βυζαντινές εικόνες, αλλά και στη σύγχρονη αγιογραφία, ο Άγιος Δημήτριος απεικονίζεται συχνά ως καβαλάρης με κόκκινο άλογο, να πατά τον άπιστο Λυαίο. Σήμερα τιμάται ως πολιούχος Άγιος της Θεσσαλονίκης.
Ένα από τα γνωστά θαύματα που συνδέονται με τον Άγιο Δημήτριο τοποθετείται στο 1823 μ.Χ. Τότε, οι Τούρκοι που ήταν οχυρωμένοι στην Ακρόπολη της Αθήνας ετοίμαζαν τα πυρομαχικά τους, προκειμένου να χτυπήσουν με τα κανόνια τους Έλληνες που βρίσκονταν στον ναό του Αγίου Δημητρίου.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Δημήτριος έκανε το θαύμα του για να σωθούν οι Χριστιανοί και η πυρίτιδα εξερράγη στα χέρια των Τούρκων, καταστρέφοντας παράλληλα και τμήμα του μνημείου του Παρθενώνα.
Σε ανάμνηση του θαύματος, ο ναός ονομάστηκε από τότε Άγιος Δημήτριος Λουμπαρδιάρης, από τη λουμπάρδα, δηλαδή το κανόνι των Τούρκων που καταστράφηκε.
