Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το μεγαλεπήβολο πρότζεκτ του Κάθετου Διαδρόμου, με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές στην Ελλάδα να ξεκαθαρίζουν ότι η πορεία του δεν επηρεάζεται από την υπόθεση της αποπομπής της πρεσβευτού των ΗΠΑ στην Ελλάδα. Άλλωστε, ο Κάθετος Διάδρομος έχει ξεκινήσει πολύ νωρίτερα χρονικά από τις πρόσφατες εξελίξεις.
Ο σχεδιασμός αφορά την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, προσφέροντας στα συμμετέχοντα κράτη όχι μόνο μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και ένα ισχυρό στρατηγικό πλαίσιο συνεργασίας. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που δημιουργεί ανθεκτικές γέφυρες τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της χώρας.
Σε διεθνές επίπεδο, ο Κάθετος Διάδρομος ενισχύει περαιτέρω τις διατλαντικές σχέσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η σύσφιξη των δεσμών Ευρώπης και ΗΠΑ κρίνεται πιο αναγκαία από ποτέ. Το έργο διαθέτει τη διπλωματική και οικονομική στήριξη των ΗΠΑ και της ΕΕ, ενώ ευθυγραμμίζει τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών κρατών με την ενεργειακή και γεωπολιτική στρατηγική της Ουάσιγκτον, μέσω της προώθησης του αμερικανικού LNG.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός του περιορίζει αποφασιστικά την επιρροή της Μόσχας στη Γηραιά Ήπειρο. Την ίδια ώρα, μεταξύ των χωρών από τις οποίες διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος διαμορφώνεται μια ενεργειακή «αλληλεγγύη», που οδηγεί σε στενότερη πολιτική και ρυθμιστική συνεργασία και συμβάλλει στην εξάλειψη περιφερειακών εντάσεων.
Η αναμόρφωση του ενεργειακού χάρτη στη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη αναβαθμίζει τη γεωγραφική θέση των κρατών-μελών και τους προσδίδει νέο ρόλο στην περιοχή. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ελλάδας, η οποία, μέσω του σταθμού της Ρεβυθούσας και του FSRU της Αλεξανδρούπολης, αποτελεί την απόλυτη πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου για την ευρύτερη περιοχή.
Ο Κάθετος Διάδρομος λειτουργεί «ενωτικά» και στο εσωτερικό μέτωπο, δημιουργώντας πεδία συναίνεσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Οι συγκλίσεις κρίνονται απαραίτητες σε μια περίοδο αλλεπάλληλων ενεργειακών κρίσεων, την ώρα που το πολιτικό κλίμα παραμένει τεταμένο και η χώρα κινείται με φόντο την επόμενη εθνική κάλπη.
Ειδική αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο ως πεδίο συμφωνίας των πολιτικών δυνάμεων έκανε πρόσφατα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. «Τόσο η κυβέρνηση όσο και οι εκπρόσωποι της αξιωματικής αντιπολίτευσης, του ΠΑΣΟΚ, όπως για παράδειγμα ο κ. Μανιάτης, και της ΕΛΑΣ συμφωνούν ότι είναι εθνική η σημασία του Κάθετου Διαδρόμου.
Είναι σημαντικό να συζητάμε και για όσα συμφωνούμε», σημείωσε χαρακτηριστικά ο ίδιος, υπογραμμίζοντας ότι η προώθηση των ενεργειακών υποδομών και διασυνδέσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, την αναβάθμιση του γεωπολιτικού της ρόλου και τη διασφάλιση αξιόπιστων ενεργειακών διαδρομών στην ευρύτερη περιοχή. Σε αντίστοιχη τοποθέτησή του προ ημερών, ο υπουργός είχε επισημάνει και τον περιορισμό του ρόλου της Τουρκίας και της Ρωσίας, που επιτυγχάνεται στην πράξη μέσω του συγκεκριμένου πρότζεκτ.
Η στρατηγική σημασία του έργου βρέθηκε στο επίκεντρο και των ελληνοαμερικανικών διαβουλεύσεων που πραγματοποιήθηκαν εντός του μήνα στην Αθήνα. Ο Κάθετος Διάδρομος προσφέρει στήριξη και ενσωμάτωση στην Ουκρανία και τη Μολδαβία, ενώ ταυτόχρονα αναβαθμίζει την Ελλάδα σε περιφερειακό και ενεργειακό κόμβο, με τη χώρα μας να εδραιώνει τη θέση της ως κεντρικό πυλώνα σταθερότητας της περιοχής.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή από τη Φλόριντα, Ρικ Σκοτ, ο ίδιος και ο Σταύρος Παπασταύρου αντάλλαξαν απόψεις για τον Κάθετο Διάδρομο, στο πλαίσιο της κοινής ατζέντας Αθήνας και Ουάσιγκτον για την ενεργειακή στρατηγική ασφάλειας.
Ιδιαίτερα ηχηρά ήταν και τα μηνύματα που έστειλαν Αθήνα και Ουάσιγκτον κατά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, νωρίτερα τον Οκτώβριο. Στις κοινές δηλώσεις τους, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στον κομβικό ρόλο της χώρας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, τον οποίο χαρακτήρισε ραχοκοκαλιά της μεταφοράς του αμερικανικού LNG στις παγκόσμιες αγορές.
Από την πλευρά του, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στον Κάθετο Διάδρομο τόσο στο ΥΠΕΞ όσο και στο Μέγαρο Μαξίμου, αποδίδοντας στην Ελλάδα τον χαρακτηρισμό του ασφαλούς ενεργειακού κόμβου σε μια περιοχή γενικευμένης αστάθειας.
