Η στεγαστική κρίση φέρνει στο προσκήνιο μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία για τους δήμους της χώρας. Την ώρα που χιλιάδες πολίτες αναζητούν προσιτή κατοικία, σημαντικό μέρος της δημοτικής ακίνητης περιουσίας παραμένει αναξιοποίητο, εγκλωβισμένο σε γραφειοκρατικές και νομικές εκκρεμότητες.
Σύμφωνα με την έρευνα της BluPeak Estate Analytics, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά και η απουσία σαφούς εικόνας για τα ακίνητα που ανήκουν πραγματικά στους δήμους. Χωρίς πλήρη και αξιόπιστα στοιχεία, η αξιοποίησή τους καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη, την ώρα που η εύρεση στέγης έχει μετατραπεί σε καθημερινό «κυνήγι» για χιλιάδες οικογένειες.
Τα δεδομένα της μελέτης «Στεγαστική κρίση και δήμοι» αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος για τους 332 δήμους της χώρας. Με βάση το μοντέλο ψηφιακής χαρτογράφησης που χρησιμοποιεί η εταιρεία, μόλις το 25% των δημοτικών ακινήτων μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα.
Το υπόλοιπο 75% παραμένει ουσιαστικά εκτός σχεδιασμού, καθώς δεν συνοδεύεται από τα απαραίτητα νομικά ή τεχνικά στοιχεία. Ειδικότερα, το 40% των ακινήτων χρειάζεται περαιτέρω τεχνική, διοικητική ή νομική ωρίμανση, ενώ το 35% παρουσιάζει σοβαρές εκκρεμότητες και ελλιπή δεδομένα.
Έτσι, ακόμη και ένα ακίνητο που εμφανίζεται καταχωρισμένο στα αρχεία ενός δήμου μπορεί στην πράξη να μην είναι αξιοποιήσιμο. Ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς, εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο, πολεοδομικά ζητήματα και ανεπαρκή τεχνικά στοιχεία το μετατρέπουν σε «αόρατο» περιουσιακό στοιχείο, το οποίο απαιτεί μακρόχρονες και ιδιαίτερα απαιτητικές διαδικασίες για να ενεργοποιηθεί.
Η ορθή καταγραφή και διαχείριση της δημοτικής ακίνητης περιουσίας θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο απέναντι στη στεγαστική κρίση. Τα διαθέσιμα ακίνητα μπορούν να συνδεθούν με προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, την επαναχρησιμοποίηση κενών κτιρίων, τη στέγαση εργαζομένων σε κρίσιμες υπηρεσίες, αλλά και την προσέλκυση νέων τοπικών επενδύσεων.
Μάλιστα, αν οι δήμοι κατάφερναν να ενεργοποιήσουν έστω το 30% των σήμερα κλειστών χώρων, η προσφορά κατοικιών θα αυξανόταν άμεσα, δημιουργώντας πιέσεις για αποκλιμάκωση των ενοικίων και προσφέροντας μια ουσιαστική ανάσα σε όσους αναζητούν οικονομικά προσιτή στέγη.
