Για δεκαετίες, η Δέσποινα Κάρσον πίστευε πως η οικογένειά της περιοριζόταν σε εκείνη και τον αδελφό της, που είχαν υιοθετηθεί από την Ελλάδα και μεγάλωσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέχρι τη στιγμή που, σε μια βιντεοκλήση, άκουσε τη γυναίκα στην άλλη άκρη της γραμμής να της λέει: «Ξέρω ότι είσαι αδελφή μου. Δεν χρειάζομαι καν τεστ DNA για να το ξέρω».
Η Δέσποινα είχε πληροφορηθεί μόλις δύο ώρες νωρίτερα την ύπαρξη της βιολογικής αδελφής της. Στην Ελλάδα, την ίδια στιγμή, συγγενείς της δεν γνώριζαν καν ότι υπήρχε. Έτσι, μεγαλωμένη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, βρέθηκε ξαφνικά αντιμέτωπη με ένα άγνωστο κομμάτι της προσωπικής της ιστορίας: τη βιολογική οικογένεια και τις ρίζες της.
Η ιστορία της είναι μία από τις περίπου 4.000 περιπτώσεις Ελληνόπουλων που υιοθετήθηκαν στο εξωτερικό, κυρίως στις ΗΠΑ, κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Πολλές από αυτές τις υιοθεσίες έγιναν μέσα από διαδικασίες που παραμένουν αδιαφανείς, αφήνοντας πίσω τους ανθρώπους χωρίς πρόσβαση σε βασικά στοιχεία για την καταγωγή τους.
Η Δέσποινα ανήκει σε εκείνους που, αρκετές δεκαετίες αργότερα, κατάφεραν να πλησιάσουν ξανά τις βιολογικές τους οικογένειες στην Ελλάδα, με τη βοήθεια του «The Eftychia Project». Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός προσφέρει δωρεάν στήριξη σε Έλληνες υιοθετημένους που αναζητούν τις ρίζες τους.
Για τέταρτη φορά, η Δέσποινα βρίσκεται στην Ελλάδα μαζί με άλλους 40 ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια αφετηρία. Όλοι ταξίδεψαν από τις ΗΠΑ για την 5η Ετήσια Συνάντηση Ελλήνων Υιοθετημένων του The Eftychia Project, τη μεγαλύτερη συγκέντρωση του είδους της που έχει πραγματοποιηθεί στη χώρα.
Η συνάντηση δεν είναι απλώς μια επανένωση ανθρώπων με κοινές εμπειρίες. Είναι μια συλλογική επιστροφή στον τόπο καταγωγής, μια προσπάθεια γνωριμίας με την Ιστορία και τον πολιτισμό της Ελλάδας, αλλά και μια ευκαιρία να συμπληρωθούν κομμάτια μιας ζωής που για πολλούς παρέμεινε ανολοκλήρωτη.
Από την περασμένη Κυριακή έως και αύριο, η ομάδα ταξιδεύει σε διάφορες περιοχές της χώρας. Θεσσαλονίκη, Βεργίνα, Μέτσοβο, Ιωάννινα, Ναύπακτος, Μεσολόγγι και Καλάβρυτα αποτελούν τους σταθμούς μιας διαδρομής με ιστορικά μνημεία, μουσεία, περιπάτους και κοινές δραστηριότητες.
«Το να περπατούν στους δρόμους των ελληνικών πόλεων, να ακούν τη γλώσσα, να μυρίζουν τα αρώματα του φαγητού και να μαθαίνουν την Ιστορία αυτού του τόπου μπορεί να τους προσφέρει τη σύνδεση που αναζητούσαν σε όλη τους τη ζωή», λέει στα «ΝΕΑ» η Linda Carol Forrest Trotter ή Ευτυχία Νούλα, η «ψυχή» του The Eftychia Project. Η ίδια εντόπισε τη βιολογική της μητέρα στην Ελλάδα το 2017, σχεδόν έξι δεκαετίες μετά την υιοθεσία της.
«Αυτό δεν είναι διακοπές. Δεν είμαστε τουρίστες· είναι ένα βαθύ ταξίδι για να ξανακερδίσουμε την ταυτότητά μας», λέει ο Δημήτριος Χρήστου, γραμματέας του The Eftychia Project και ο ίδιος υιοθετημένος.
Για αρκετούς από τους συμμετέχοντες, πάντως, η αναζήτηση δεν έχει τελειώσει. Ελλιπή ή χαμένα αρχεία, σφραγισμένοι φάκελοι και γραφειοκρατικά εμπόδια δυσκολεύουν την προσπάθεια εντοπισμού των βιολογικών οικογενειών.
Ο Κέβιν Τζόνσον συμμετέχει για δεύτερη φορά στη συνάντηση. Υιοθετήθηκε μαζί με ένα κορίτσι, τρεις μήνες μικρότερο από εκείνον, το οποίο έγινε αδελφή του, και μεγάλωσε στη Γιούτα. Γνώριζε από παιδί ότι ήταν υιοθετημένος, όμως η διαφορετική εμφάνισή του τον έκανε να αισθάνεται ξένος ανάμεσα στους συνομηλίκους του.
Παρά το γεγονός ότι γνωρίζει το όνομα της βιολογικής του μητέρας, δεν έχει καταφέρει ακόμη να την εντοπίσει. «Δεν έχω καταφέρει ακόμη να βρω τη βιολογική μου μητέρα παρότι γνωρίζω το όνομά της, είναι Μαρία Γιώτη. Θα ήταν υπέροχο αν μπορούσα να τη βρω», λέει.
«Το ελληνικό μου όνομα είναι Αναστάσιος – δεν ξέρω πού και από ποιους βαπτίστηκα». Η επιστροφή στην Ελλάδα τού προκαλεί ένα συναίσθημα που δυσκολεύεται να περιγράψει. «Είμαι περήφανος που είμαι Ελληνας. Και βρίσκω δύναμη στο γεγονός ότι είμαι ανάμεσα σε ανθρώπους με κοινές εμπειρίες, αυτή η επαφή μου δίνει ελπίδα».
Η Δέσποινα, σε αντίθεση με τον Κέβιν, έχει καταφέρει να βρει συγγενείς τόσο από τη μητρική όσο και από την πατρική πλευρά. «Νιώθω υπέροχα που τους βρήκα. Είχα μια εξαιρετική ζωή στις ΗΠΑ και μια πολύ καλή οικογένεια εκεί. Ομως η γνωριμία με την οικογένειά μου στην Ελλάδα εμπλούτισε την ζωή μου με έναν διαφορετικό τρόπο. Επίσης, είναι πραγματικά εντυπωσιακό το ότι ανακάλυψα πόσοι πολλοί είμαστε. Για όλη μου την ζωή πίστευα ότι μόνο εγώ και ο αδελφός μου είχαμε υιοθετηθεί από την Ελλάδα. Τώρα έχει ανοίξει μπροστά μου ένας ολόκληρος νέος κόσμος. Υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι με παρόμοια ιστορία».
Η Λίντα περιγράφει την αναζήτηση της ταυτότητας μέσα από μια αναφορά στην αρχαία ελληνική μυθολογία. «Κατά κάποιον τρόπο, είμαστε σαν τον Οιδίποδα», λέει. «Οταν άκουσε κάποιον σε ένα συμπόσιο να λέει ότι δεν ήταν γιος του πατέρα του, θέλησε να μάθει την αλήθεια. Ο Οιδίποδας πήγε στο Μαντείο των Δελφών για να ανακαλύψει την καταγωγή του. Κι εμείς επιστρέφουμε στην Ελλάδα για να βρούμε την αλήθεια για τις δικές μας ρίζες. Ελπίζω όλοι οι συμμετέχοντες να βρουν κάποια γαλήνη και ένα αίσθημα ολοκλήρωσης, ακόμη κι αν δεν καταφέρουν να εντοπίσουν τη βιολογική τους οικογένεια. Ολοι έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν από πού προέρχονται».
