Η κρίση στις σχέσεις της Ουκρανίας με την Ουάσιγκτον παίρνει πλέον και στρατιωτική διάσταση, καθώς οι περιορισμοί στα συστήματα Starlink και Starshield προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα στις επιχειρήσεις των ουκρανικών drones. Την ίδια ώρα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αυξάνει την πίεση στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ζητώντας τον τερματισμό των επιθέσεων εναντίον των ρωσικών ενεργειακών υποδομών.
Σύμφωνα με το Politico, οι περιορισμοί στα στρατιωτικών προδιαγραφών τερματικά που χρησιμοποιούνται σε ταχέως κινούμενες στρατιωτικές πλατφόρμες επηρέασαν τις επιχειρήσεις ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών μέσου βεληνεκούς. Τα συστήματα Starlink αξιοποιούνται για την πλοήγηση των drones, τη διαβίβαση δεδομένων και τον συντονισμό επιθέσεων εναντίον ρωσικών στρατιωτικών στόχων.
Ουκρανός αξιωματικός περιέγραψε την κατάσταση ως «συγκρίσιμη με πυρηνικό πλήγμα εναντίον μας», υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις ανεστάλησαν και ότι η διακοπή θα μπορούσε να κοστίσει ζωές. Παρά το γεγονός ότι παρέμενε ασαφές τόσο το εύρος της δυσλειτουργίας όσο και το αν αυτή προκλήθηκε σκόπιμα, η στρατηγική σημασία των δορυφορικών επικοινωνιών για την ουκρανική άμυνα θεωρείται δεδομένη.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης, ο Ντένις Σιενίκ, κορυφαίος ουκρανός διπλωμάτης στην Ουάσιγκτον, έστειλε μήνυμα σε αμερικανούς βουλευτές, ενημερώνοντάς τους ότι η Ουκρανία αντιμετώπιζε ξαφνικά περιορισμούς στα στρατιωτικά τερματικά Starlink, χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει την αιτία.
Ο Σιενίκ προειδοποίησε ότι η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να δώσει στη Ρωσία το πάνω χέρι στον πόλεμο και να δυσκολέψει το Κίεβο να αναχαιτίζει τις επιθέσεις εναντίον ουκρανών αμάχων. Μέχρι να αρχίσει η πρωινή ώρα αιχμής στην Ουάσιγκτον, ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν ήδη αρχίσει να υποψιάζονται ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ είχε δώσει εντολή στον Ιλον Μασκ, ιδιοκτήτη της εταιρείας που διαχειρίζεται το Starlink, να περιορίσει την πρόσβαση της Ουκρανίας στα δορυφορικά συστήματα.
Η εξέλιξη προκάλεσε οργή στο Κίεβο, αναστάτωση στην αμερικανική πλευρά και νέο ρήγμα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα για την εξωτερική πολιτική του Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, όπως σημειώνει δημοσίευμα της «Wall Street Journal». Ρεπουμπλικανοί βουλευτές προειδοποίησαν ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν συνέπειες, εφόσον αποδεικνυόταν πως η αμερικανική κυβέρνηση περιόρισε σκόπιμα την πρόσβαση της Ουκρανίας.
Η τελευταία ένταση ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ζελένσκι φέρεται να ξεκίνησε από συνάντηση στη Νέα Υόρκη, με βασικό θέμα τα ουκρανικά πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια. Ο Ζελένσκι δήλωσε στους «Financial Times» ότι είχε αναστείλει για τρεις ημέρες τις επιθέσεις στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές, ανταποκρινόμενος στις αμερικανικές εκκλήσεις, χωρίς ωστόσο να σταματήσουν οι ρωσικές επιθέσεις.
«Ο αποκλεισμός τελείωσε. Μέχρι εδώ ήταν», είπε, προαναγγέλλοντας την επανέναρξη των επιχειρήσεων. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έμειναν χωρίς τις αμερικανικές προειδοποιήσεις για εισερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ η λειτουργία του Starlink επιβραδύνθηκε.
«Δεν ήταν τεχνικό πρόβλημα, ήταν θέμα βούλησης», δήλωσε ο ουκρανός πρόεδρος, απορρίπτοντας την εκδοχή ενός απλού τεχνικού σφάλματος και αφήνοντας να εννοηθεί ότι πίσω από την εξέλιξη υπήρχε σκοπιμότητα.
Ο Ίλον Μασκ, από την πλευρά του, διευκρίνισε ότι τα στρατιωτικά συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν. Όπως ανέφερε, οι περιορισμοί στη χρήση τους καθορίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Επανέλαβε, επίσης, την έκκλησή του «να φύγει ο Ζελένσκι» γιατί χωρίς την αποχώρησή του «η σφαγή συνεχίζεται».
Ο Ζελένσκι καλείται πλέον να ισορροπήσει σε ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον: να συνεχίσει την υπεράσπιση της χώρας του, να περιορίσει τις επιχειρήσεις που η Ουάσιγκτον θεωρεί επιζήμιες για τα αμερικανικά συμφέροντα και ταυτόχρονα να διατηρήσει τη στήριξη του σημαντικότερου στρατιωτικού εταίρου της Ουκρανίας.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η αντιπαράθεση μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ εξυπηρετεί τον Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς περιορίζει την πίεση προς τη Μόσχα και επιτρέπει στον ρώσο πρόεδρο να εμφανίζεται στο εσωτερικό της χώρας του ως ισχυρός και νικητής. «Δεν καταστρέψαμε εμείς καμία σχέση», είπε, απορρίπτοντας την άποψη ότι το Κίεβο είναι εκείνο που πρέπει να αποκαταστήσει μόνο του τους δεσμούς με τον Λευκό Οίκο.
Η αποκατάσταση της λειτουργίας του Starlink δεν εξαλείφει τις συνέπειες της κρίσης. Όσο η Ουκρανία εξαρτάται από αμερικανικές πληροφορίες, δορυφορικές επικοινωνίες και οπλικά συστήματα, η στρατιωτική της αντοχή θα παραμένει ευάλωτη στις πολιτικές μεταβολές της Ουάσιγκτον.
Την ίδια στιγμή, η δημόσια απαίτηση του Τραμπ για αποχώρηση του Ζελένσκι μεταφέρει τη συζήτηση από τους όρους μιας ειρηνευτικής συμφωνίας στην ίδια την πολιτική νομιμοποίηση του ουκρανού προέδρου. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, όσο ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να παρουσιάσει μια συμφωνία με τη Ρωσία ως διέξοδο από τον πόλεμο, ο Ζελένσκι κινδυνεύει να παραμένει ο εύκολος στόχος μιας στρατηγικής που απαιτεί παραχωρήσεις από το Κίεβο, χωρίς να διασφαλίζει αντίστοιχες δεσμεύσεις από τη Μόσχα.
